|
|
|
Jacek A. Likowski NA BROKERSKIM SZCZYCIEW ostatnich kilku latach dokonało się ogromne przetasowanie w światowym sektorze brokerskim. Ujmując rzecz najkrócej - Marsh & McLennan wykupił niemal wszystkie, godne uwagi firmy, w tym największych konkurentów. Ale pozostały na rynku jeszcze dwie wielkie firmy - Aon i Willis.Światowe agencje ratingowe uznały najwidoczniej, że sztorm powoli się uspokaja i zaczęły publikować swoje oceny wymienionych firm brokerskich. Wszystkie te wielkie sieci brokerskie mają pewne wspólne cechy, jak to ustaliły te agencje ratingowe. Zacznijmy od największej firmy - Grupy Marsh. Ocena ratingowa, jaką firmie Marsh wystawiła agencja Standard & Poor's , to AA(-), czyli znakomita, niemal na samym szczycie ocen. Dotyczy ona zdolności kredytowej i spłaty zadłużenia. Ale perspektywy firmy oceniono jako negatywne. Warto poznać uzasadnienie obu części oceny, jako bardzo pouczające. Grupa MarshS&P na wstępie zaznacza, że rating odzwierciedla bardzo mocną pozycję rynkową firmy w trzech segmentach: ubezpieczeniowych usługach brokerskich, zarządzaniu aktywami oraz usługach konsultacyjnych. Firma ma wystarczająco mocną pozycję konkurencyjną, aby mieć zapewniony silny strumień dochodów, pochodzących z pewnych źródeł.Zalety te trzeba jednak zrównoważyć pewną słabością kapitałową, spowodowaną częściowo agresywną strategią wykupywania firm i podatnością na presje, wynikające z działania w sektorze ubezpieczeniowym. Wśród tych ostatnich przede wszystkim wymienić należy utrzymujący się niski poziom składek w ubezpieczeniach majątkowych, chwiejność światowych rynków finansowych, które łącznie mogą mieć istotny wpływ na poziom dochodów (kwotę i stopę). Ponadto znaczną pozycję aktywów grupy stanowią wartości niematerialne - jak zaufanie do marki. Firma ma też skłonność do przyjmowania znacznych ryzyk i jednocześnie mniej płynnych inwestycji. Niemniej w ocenie uwzględniono, że firma odznacza się:
AonAmerykańska grupa brokerska Aon Corp. otrzymała niedawno od agencji Standard & Poor's ocenę A(+) - jest to obniżenie z oceny AA(-). Perspektywy oceniono jako negatywne, lecz chyba tylko dla zachowania pewnego marginesu bezpieczeństwa oceny. Powodem obniżenia oceny jest, według ekspertów S&P, niezdolność Aonu do utrzymania struktury kapitałowej, uzasadniającej ocenę AA(-). Tak jak w przypadku grupy Marsh, w ostatnich latach obniżyła się elastyczność kapitałowa grupy, ze względu na ostatnie wysiłki, poniesione przy przejmowaniu firm. Nakłady kapitałowe, "naciągające" zbytnio solidność finansową Aonu, są związane przede wszystkim z zależnymi zakładami ubezpieczeń bezpośrednich - firmami Combined Insurance Co. of America (CICA) oraz Virginia Surety Co. (VS).Jednocześnie - identycznie, jak to ma miejsce we wszystkich trzech omawianych tu firmach brokerskich - w łącznym kapitale firmy Aon wzrosła wartość niematerialnych pozycji aktywów. Pozostaje to zresztą w zgodzie ze strategią rozwoju w sferze usług ubezpieczeniowych, przyjętą prze zarząd Aon. Inne zagrożenia, jakie dostrzegają eksperci S&P, wynikają z polityki inwestycyjnej, realizowanej przez Aon, polegającej na koncentrowaniu się na lokatach w akcje, wprawdzie bardziej dochodowe, lecz mniej pewne, niż papiery o stałym oprocentowaniu. Podkreślenia jednak wymaga doskonałe zgranie czasu trwania zobowiązań z polis, w zależnych zakładach ubezpieczeń, z rodzajem lokat. Tak jak w przypadku grupy Marsh - Aon dysponuje znakomitą opinią na rynku, obejmującą segmenty czystej działalności brokerskiej, konsultacji w zakresie ryzyka oraz underwritingu. Zdaniem analityków S&P - Aon jest znakomicie przygotowany do konkurowania w tych dziedzinach i już wykazał swoją zdolność do przetrwania. Co więcej, zarządzanie grupą Aon sprzyja wytworzeniu się swoistej kultury organizacji, jeszcze mocniej spajającej i tak już silnie skonsolidowaną sieć dystrybucyjną. Kierunki rozwoju tego aspektu zarządzania grupą Aon sprzyjać będą tworzeniu długoterminowych stosunków z klientami, rozwoju ich bazy i będą prowadzić do zwiększenia zysków - lecz analitycy S&P, z uznaniem odnotowując taki bieg wydarzeń, wyrażają opinię, że na pełne korzystne efekty trzeba będzie nieco poczekać. Niemniej Aon - zdaniem S&P - może utrzymywać stały wzrost wpływów o 6-7 proc. rocznie, przy zyskach (skonsolidowanych) 12-13 proc. W związku z tym (i paroma jeszcze innymi elementami) udział zadłużenia w kapitałach Aonu będzie się stopniowo zmniejszał, z udziałem zadłużenia i akcji uprzywilejowanych na poziomie 40 proc., poniżej po roku 2002. Osobnego pokwitowania wymagają inwestycje grupy Aon w technikę - jest to głównie zawieranie porozumień z rozmaitymi portalami internetowymi, ułatwiającymi dystrybucję różnych, wyspecjalizowanych produktów ubezpieczeniowych Aonu, własnych i innych zakładów ubezpieczeń. WillisPodobnie jak dwie, omówione wyżej firmy brokerskie, także firma znana od roku jako Willis, ma negatywne perspektywy w ocenie ratingowej Standard&Poor's . Ogólna ocena BB(-) jest zdecydowanie niższa od ocen większych konkurentów.Podobnie jak w przypadku grup Marsh i Aon, grupa Willis ma znakomitą rozpoznawalność marki na rynku ubezpieczeń majątkowych i dobrze ustabilizowaną pozycję. Analitycy S&P podkreślają wyjątkowe kwalifikacje ekipy, kierującej firmą Willis i uważają ten element za szczególnie istotny dla utrzymania konkurencyjności i zdolności do przetrwania Willisa, jako pośrednika ubezpieczeniowego. Przy innych firmach brokerskich S&P zwraca uwagę na jakość zarządzania - lecz tutaj podkreśla niejako osobisty wkład zarządu w taki, a nie inny kształt i jakość zarządzania. Jak i w innych firmach brokerskich - udział zadłużenia w łącznych kapitałach firmy jest tutaj nawet bardzo duży - sięgający 66 proc. Podkreśla się niską jakość tego kapitału, niewielką elastyczność finansową oraz niezadowalające wyniki finansowe za 1999 rok. W szczególności na firmie ciążą jeszcze ( i tak pozostanie przez parę lat) skutki skandalu emerytalnego w Wielkiej Brytanii i konieczność tworzenia rezerw na pokrycie tych zobowiązań. Z drugiej strony, za korzystną uznają analitycy S&P okoliczność, że działalność firmy rozprzestrzenia się na wiele krajów i sektorów gospodarki, co sprzyja stabilizacji dochodów. Firma wypracowała sobie także wyjątkowe pozycje w wielu niszach konsultingu ubezpieczeniowego, co pozwala jej na zmniejszenie uzależnienia od nadzwyczaj ostrej konkurencji cenowej na rynku ubezpieczeń majątkowych. Niemniej konkurencja ze strony Marsh&McLennan Cos. oraz Aon Corp. pozostaje bardzo poważnym zagrożeniem. Elementy te są częściowo rekompensowane wyjątkową - jak na firmę brokerską - strukturą własności Willisa: część akcji należy do konsorcjum zakładów ubezpieczeń. Według S&P wskazuje to na gotowość sektora ubezpieczeniowego do podtrzymania firmy, jako brokerskiej alternatywy do wymienionych, bardzo wielkich konkurentów. Z tych ratingów płyną następujące wnioski: podsektor brokerski dokonał w ciągu kilku ostatnich lat ogromnego wysiłku organizacyjnego i finansowego, dla sprostania rozwojowi sytuacji w sferze ubezpieczeń bezpośrednich i reasekuracji. Najważniejsze firmy zdołały utrzymać znakomitą opinię marki (znaczy: nie było wielkich wpadek), mają perspektywy rozwoju, bazujące na zaufaniu klientów. One same zaś przyjmują różne strategie rozwoju, mniej lub bardziej związane z samymi ubezpieczeniami. Ujmując rzeczy w ogromnym skrócie:
Jacek A. Likowski |