|
|
|
Wojciech Sutkowski SIEDMIU WSPANIAŁYCHSejm. Nowe prawo ubezpieczenioweRządowymi projektami pakietu ustaw ubezpieczeniowych zajmuje się obecnie, powołana 24 lipca br. przez Komisję Finansów Publicznych, 7-osobowa Podkomisja Nadzwyczajna. Dwóch jej członków prezentowało stanowiska swych klubów poselskich w trakcie pierwszego czytania i można uznać ich za dobrze zorientowanych w problematyce ubezpieczeniowej. Pozostali członkowie wydają się być trochę gorzej przygotowani do pracy nad nowym prawem ubezpieczeniowym.Na posiedzeniu Sejmowej Komisji Finansów w dniu 24 lipca br. została powołana Podkomisja Nadzwyczajna do rozpatrzenia rządowego pakietu ustaw. Przypomnijmy: pierwsze czytanie rządowych projektów ustaw:
Siedmiu wspaniałych (?) Co uczynią posłowie ? Czy przekonają ich argumenty ? Czy przychylą się raczej do rozwiązań, proponowanych przez autorów projektu ? Przypomnijmy, że ustawa o pośrednictwie, wraz z innymi ustawami z pakietu ubezpieczeniowego, po pierwszym czytaniu trafiła do sejmowej Komisji Finansów Publicznych. Przeczeka tu prawdopodobnie sejmowe wakacje, tak że lobbyści z rodzącej się właśnie Polskiej Izby Pośredników Ubezpieczeniowych i Finansowych będą mieli czas na zwarcie szeregów. Podkomisji przewodniczy posłanka Anna Filek /SLD/, a posłanka Krystyna Skowrońska /PO/ oraz posłowie Witold Hatka /LPR/, Ryszard Maraszek /SLD/, Kazimierz Marcinkiewicz /PiS/, Leszek Świętochowski /PSL/ i Grzegorz Woźny /SLD/ - to pozostali członkowie podkomisji. Przynależność klubowa jest tu o tyle istotna, że posłowie koalicji tworzących rząd mają przewagę i jeśli postanowiliby być zdyscyplinowani i lojalni wobec autora projektów, czyli Rady Ministrów, to mogą one (projekty) doczekać chwili głosowania nad ich przyjęciem w postaci, jakiej zażyczy sobie rząd. Dla skuteczności pracy legislacyjnej bardzo ważne są także przygotowanie zawodowe oraz doświadczenie parlamentarne. Oto krótkie wizytówki wszystkich członków podkomisji. Posłanka Anna Filek jest krakowianką, ukończyła Wydział Mechaniczny Politechniki Krakowskiej, była posłem III kadencji. Z kolei posłanka Krystyna Skowrońska, mielczanka, jest absolwentką Wydziału Prawa i Administracji rzeszowskiej filii Uniwersytetu Marii Curie-Sklodowskiej w Lublinie. To jej pierwsza kadencja. Poseł Witold Hatka jest bydgoszczaninem, ma wykształcenie średnie /ukończył liceum ogólnokształcące/, w Sejmie zasiada po raz pierwszy. Poseł Ryszard Maraszek urodził się w Ławicach. Ukończył dwie uczelnie: Leningradzki Instytut Mechaniki Precyzyjnej i Optyki /Wydział Mechaniki Precyzyjnej/ i Akademię Nauk Społecznych, ma dwa dyplomy: magistra inżyniera mechanika i doktora nauk ekonomicznych. Także sejmowy debiutant. Poseł Kazimierz Marcinkiewicz, gorzowianin, jest absolwentem Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego. Był posłem w poprzedniej kadencji. Poseł Leszek Świętochowski urodził się w Lipniaku. Ma wykształcenie wyższe - ukończył , Wydział Ekonomiczno-Rolniczy warszawskiej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Był posłem w III kadencji Sejmu, żonaty. Poseł Grzegorz Woźny pochodzi z Pudliszek. Studiował na Wydziale Maszyn Roboczych i Pojazdów Politechniki Poznańskiej - ma dyplom magistra inżyniera. Ma najbogatszą przeszłość parlamentarną - był senatorem III kadencji i posłem III kadencji (uwaga, trzecie kadencje obu izb "mijały się" w czasie). W tej chwili nie sposób dokładnie przewidzieć, jaki będzie ich wkład w pracę nad projektami, bowiem tylko w przypadku trzech członków podkomisji można co nieco przewidzieć na podstawie ich wcześniejszych wystąpień czy działań w zakresie ubezpieczeń. Precyzja i porządek Poseł Grzegorz Woźny zwrócił uwagę na to, że w nowym prawie ubezpieczeniowym rezygnuje się z traktowania ubezpieczeń obowiązkowych jako odrębnej kategorii ubezpieczeń przeciwstawnej ubezpieczeniom dobrowolnym. W obecnie funkcjonującym systemie ubezpieczeń gospodarczych wszystkie ubezpieczenia są umowne, kontraktowe, a tylko w odniesieniu do niektórych z nich stosowane są ograniczenia swobody kontraktowej. Słusznie, jego zdaniem, uznano, że ubezpieczenie obowiązkowe powinno dotyczyć dziedzin ważnych ze społecznego i gospodarczego punktu widzenia, obejmować ryzyko o charakterze powszechnym, chronić interesy ekonomiczne osób poszkodowanych i uprawnionych będących osobami trzecimi poprzez gwarantowanie możliwości zaspokojenia ich roszczeń i gwarantować skuteczną kontrolę spełnienia obowiązku. Projekt zawiera przepisy dotyczące kontroli spełnienia ustawowego obowiązku ubezpieczenia oraz sankcji za niespełnienie tego obowiązku, które będą odnosiły się tylko do ubezpieczeń OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, OC rolników oraz budynków rolniczych. Przyjęcie proponowanych przepisów będzie miało wpływ na finanse zakładów ubezpieczeń z uwagi na konieczność pokrycia przez nie utworzenia rejestru umów obowiązkowego ubezpieczenia OC komunikacyjnego, który to rejestr będzie prowadzony przez ośrodek informacji. Poseł Woźny zwrócił także uwagę na propozycję nowych uregulowań w kwestii wymogów wobec członków zarządu i rady nadzorczej zakładu ubezpieczeń, a także wymogu uzyskania zgody organu nadzoru na powołanie dwóch członków zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń, w tym prezesa. Ma to gwarantować stworzenie silnej i wykwalifikowanej kadry osób zasiadających w zarządach zakładów ubezpieczeń. Sporo czasu poświęcił także proponowanym regulacjom prawnych w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego podkreślając, że eliminują one niejasności i luki legislacyjne występujące w obecnie obowiązujących przepisach w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego. Wprowadzenie zakazu wykonywania przez agenta ubezpieczeniowego działalności pośrednictwa na rzecz więcej niż jednego zakładu ubezpieczeń eliminuje - jego zdaniem - niepożądany stan, w którym tzw. multiagent wykonuje w praktyce działalność zbliżoną do działalności brokerskiej, nie podlegając jednocześnie bardziej rygorystycznym wymogom odnośnie do kwalifikacji ubezpieczenia OC z tytułu wykonywanej działalności. Proponowane rozwiązanie - stwierdził poseł Woźny - w zdecydowany sposób przyczyni się również do znaczącej poprawy sytuacji konsumentów usług ubezpieczeniowych. Zaznaczył, że dla agentów, którzy w dniu wejścia w życie ustawy będą mieć zawarte umowy z kilkoma zakładami ubezpieczeń projekt przewiduje 2-letni okres przejściowy na dostosowanie się do rygorów ustawy i rozwiązanie dalszych umów agencyjnych. Termin ten nie może być jednak dłuższy, niż do dnia wstąpienia Polski do Unii Europejskiej. Przypomnijmy, że ta ostatnia sprawa wzbudziła wiele kontrowersji i, wzburzyła środowisko multiagentów - o czym "Gazeta Ubezpieczeniowa" obszernie informowała. Wnikliwość i stanowczość Poseł Leszek Świętochowski, który w trakcie pierwszego czytania przedstawiał stanowisko klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego wobec pakietu projektów ustaw ubezpieczeniowych podkreślał, że jest to obszar bardzo skomplikowany i wymaga od ustawodawcy wielkiej wnikliwości i stanowczości. Nie krył, że Polskie Stronnictwo Ludowe w trakcie prac nad przepisami dotyczącymi kontroli spełnienia ustawowego obowiązku ubezpieczenia oraz sankcji za niespełnienie tego obowiązku szczególnie będzie się starało ustosunkować do kwestii OC rolników oraz budynków rolniczych. Szczegółowej analizy wymagają - jego zdaniem - przepisy precyzujące obowiązki i uprawnienia podmiotów uczestniczących w rynku ubezpieczeniowym, w tym szczególnie w zakresie wysokości składek ubezpieczeniowych, sum gwarantowanych i przepływu informacji. Poseł Świętochowski mocno podkreślał, że dla zapewnienia przejrzystości projektu zasadnicze znaczenie mają definicje pojęć, oparte na regulacjach związanych z pełnym dostosowaniem przepisów ustawy do dyrektyw Unii Europejskiej, co ma zagwarantować im znaczną trwałość. Na podkreślenie - zdaniem posła - zasługuje również niemożność wykonywania jednocześnie działalności w zakresie ubezpieczeń na życie, pozostałych ubezpieczeń osobowych i ubezpieczeń majątkowych. To rozgraniczenie w zdecydowanym stopniu eliminuje możliwość przepływu kapitału pomiędzy działami ubezpieczeń o różnym stopniu ryzyka. Poseł zwrócił także uwagę na cały system instytucjonalnej kontroli i nadzoru, zaczynając od rejestracji, poprzez praktycznie stały monitoring działalności. Zawsze sprawiał on solidne wrażenie, ale czasem nie mógł "upilnować" podmiotów prowadzących działalność ubezpieczeniową, co kilka razy skończyło się bankructwami. Dobrze by było jednak, gdyby koszt funkcjonowania nadzoru pozostawał we właściwej proporcji do efektów, gdyż ktoś za to musi zapłacić - przede wszystkim klienci zakładów ubezpieczeń. Poseł Świętochowski z pewnością będzie bardzo aktywny przy rozpatrywaniu projektu ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym, bowiem uważa, że jest ona niesłychanie ważna przez to, że w obszarze ubezpieczeń występuje różnorodność podmiotów, zawiłość przepisów i pojęć, i klient sam mógłby się w tym pogubić. Działalność w zakresie pośrednictwa jest konieczna dla klientów. Policjanci i ubezpieczyciele Z kolei poseł Kazimierz Marcinkiewicz ma w swym dorobku poselskim sprawę wiążącą się z ubezpieczeniami, ale o zupełnie innym charakterze. W listopadzie 2001 roku poprosił ministra spraw wewnętrznych i administracji o wyjaśnienie sprawy postępowania Policji przy wykonywaniu czynności dokumentujących zdarzenia drogowe. Czynności te obejmują:
-czy w związku z tym istnieje jakaś forma partycypacji firm ubezpieczeniowych w kosztach ponoszonych przez Policję za usługi świadczone na ich rzecz w opisanym zakresie? -czy minister rozważa podjęcie takich unormowań prawnych, by ten niekorzystny dla finansów Policji stan zmienić? Odpowiedzi udzielił sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Zbigniew Sobotka. Zwrócił on uwagę przede wszystkim na to, że zdarzenia drogowe z udziałem pojazdów, w wyniku których dochodzi do kolizji, są z reguły skutkiem niezachowania należytej ostrożności i powodują zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego i - jeśli nie są przestępstwami przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego - to należy je uznać za wykroczenia. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia oskarżycielem publicznym we wszystkich sprawach o wykroczenia jest co do zasady Policja. Opisane w zapytaniu posła czynności Policji są czynnościami wyjaśniającymi w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. Podjęcie tych czynności przez Policję jest więc wynikiem zadań, jakie ona pełni na podstawie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia oraz ustawy o Policji i w żadnym wypadku nie może być postrzegane jako "dokonywane na potrzeby firm, w których są ubezpieczeni uczestnicy zdarzenia", czy jako "obsługiwanie kolizji drogowych". Z kolei zgodnie z przepisami ustawy o działalności ubezpieczeniowej do wykonywanych przez podmioty uprawnione do prowadzenia działalności w zakresie ubezpieczeń majątkowych i osobowych czynności ubezpieczeniowych należy m.in. ustalenie przyczyn i okoliczności wypadków ubezpieczeniowych, ustalenie wysokości szkód i rozmiaru odszkodowań oraz innych świadczeń należnych uprawnionym z umów ubezpieczeniowych lub umów gwarancji ubezpieczeniowych. Oznacza to, że powyższe czynności są wykonywane bezpośrednio przez dany zakład ubezpieczeń (ewentualnie przez inny podmiot, któremu zakład zlecił ich wykonywanie) na podstawie ustawy o działalności ubezpieczeniowej i należy je odróżnić od czynności wyjaśniających przeprowadzanych przez Policję w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Zbigniew Sobotka podkreślił, że co prawda ustawa o działalności ubezpieczeniowej nakłada na Policję obowiązek udzielenia, na wniosek zakładu ubezpieczeń, informacji i udostępnienia materiałów niezbędnych do ustalenia przez ten zakład okoliczności wypadków ubezpieczeniowych i zdarzeń będących podstawą do ustalenia odpowiedzialności oraz do określenia wysokości odszkodowania lub świadczenia, lecz są to informacje i materiały już zebrane przez Policję w toku przeprowadzonych przez nią czynności wyjaśniających, a nie dokonywane na zlecenia zakładu ubezpieczeń. Przedstawiciel MSWiA wyjaśnił, że ponieważ większość kolizji wynika z przekroczenia przepisów i interwencje Policji skutkują nakładaniem grzywien w trybie administracyjnym, nie ulega wątpliwości, że kwota z tytułu płaconych mandatów przewyższa per saldo ponoszone koszty. Poinformował, że pomimo braku ustawowych zobowiązań w tym względzie, szereg instytucji ubezpieczeniowych współpracuje z Policją, finansując m.in. poszczególnym jednostkom zakupy sprzętu i wyposażenia. Być może poseł Marcinkiewicz będzie chciał wynikające z tej korespondencji wnioski przełożyć na jakąś konkretną propozycję regulacji prawnej? Notki personalne członków Podkomisji :
Wojciech Sutkowski |