Marcin Jaworski
"Gazeta Ubezpieczeniowa"
luty 2001 r

RYZYKO. SYSTEMY INFORMACJI O PRODUKTACH NIEBEZPIECZNYCH

Sprawdź zanim ubezpieczysz

Ubezpieczyciele oceniający ryzyko przed podpisaniem polisy OC za produkt, będą mieli możliwość sprawdzenia, czy potencjalny klient nie ma na koncie szkody wynikającej z użytkowania jego wyrobu. Rada Ministrów wydała rozporządzenia określające szczegóły funkcjonowania krajowego systemu monitorowania wypadków konsumenckich (KSMWK) i krajowego systemu informowania o produktach niebezpiecznych (KSIPN).

Uruchomienie tych systemów przewidywała ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Uregulowała ona sposób postępowania wobec wyrobu, który okazał się niebezpieczny dla konsumentów. Najostrzejszą sankcją jest wycofanie takiego produktu na koszt wytwórcy i jego zniszczenie.

Systemy mają służyć gromadzeniu informacji o produktach uznanych za niebezpieczne i monitorowania skutków ich użycia. Dla ubezpieczycieli te informacje mogą być przydatne przy określaniu taryf dla poszczególnych branż w zależności od tego, jak często ich produkty powodują szkody. Ułatwią też sprawdzenie, czy klient, który chce się ubezpieczyć od odpowiedzialności cywilnej za produkt, nie miał wcześniej problemów ze spełnianiem wymogów bezpieczeństwa swoich wyrobów.

Na czarnej liście

Bardziej przydatny dla ubezpieczycieli będzie Krajowy System Informowania o Produktach Niebezpiecznych (KSIPN). Dane o produktach niebezpiecznych będą dostarczane przez tzw. sieć powiadamiania, czyli Inspekcję Handlową (o wyrobach nieżywnościowych) i Inspekcję Sanitarną (o wyrobach żywnościowych).

Ich przetworzeniem zajmie się Administrator Systemu, podlegający Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W ciągu 48 godzin dostaje on informację o każdym przypadku szkody wyrządzonej przez produkt, który może być niebezpieczny. Informacja przesyłana do Administratora zawiera:
  • Nazwę i opis produktu
  • Dane dotyczące producenta, importera i dystrybutora
  • Opis działań podjętych wobec produktu.
Do czasu potwierdzenia szkodliwości produktu dane te są umieszczane w części niejawnej rejestru. Jeśli badania potwierdzą, że produkt jest niebezpieczny informację o nim i jego producencie umieszcza się w jawnej części rejestru. Dostęp do tych informacji będzie miał każdy zainteresowany. Będą one publikowane w Dzienniku Urzędowym UOKiK, a wkrótce także dostępne na stronach internetowych. Raz do roku będzie ukazywał się specjalny raport na temat produktów zagrażających bezpieczeństwu konsumentów.

Tylko wybrane

Nieco mniej użyteczny będzie KSMWK. Po pierwsze dlatego, że zestawienie nie będzie obejmowało wszystkich przypadków w Polsce. Znajdą się w nim jedynie informacje z 16 szpitali wojewódzkich. W każdym z nich będzie działał ankieter, który raz na kwartał będzie przekazywał zebrane dane Administratorowi Systemu, który będzie działał w strukturach Ministerstwa Zdrowia.

Na razie funkcję administratora pełni prezes Urzędu Ochrony Konsumentów i Konkurencji. Ankieterzy będą odnotowywali wypadki konsumenckie, czyli każde zdarzenie związane z używaniem produktu, którego następstwem był zgon lub uraz wymagający pomocy lekarskiej. W formularzu przekazywania danych znajdą się następujące informacje:
  • Opis wypadku konsumenckiego ze wskazaniem jego przyczyny
  • Opis produktu i jego cech (typ, marka) w związku z użyciem którego nastąpił wypadek konsumencki
  • Dane przedsiębiorcy odpowiedzialnego za produkt (nazwa, adres)
  • Ocena ryzyka i stopnia zagrożenia powodowanego przez produkt
  • Informacja o działaniach, które zostały podjęte w celu usunięcia zagrożenia związanego z produktem
Pierwszych informacji z tego systemu będziemy mogli się spodziewać pod koniec kwietnia tego roku. Rozporządzenie przewiduje bowiem, że Administrator Systemu raz na kwartał sporządza opracowanie zbiorcze o wypadkach konsumenckich i udostępnia je najpóźniej do 20 dnia miesiąca następującego po kwartale, za który sporządzono opracowanie.

Nie wiadomo jeszcze, kto i gdzie będzie publikował informacje zebrane przez Administratora. Ze względu na koszty będą to najprawdopodobniej strony internetowe UOKiK lub Ministerstwa Zdrowia.

Jakie informacje znajdziemy w KSiPN
  • Nazwę produktu
  • Opis produktu
  • Miejsce wytworzenia
  • Miejsce nabycia produktu (sklep, hurtownia)
  • Działania podjęte w celu ustalenia czy produkt jest niebezpieczny
Źródła:
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z 20 grudnia 2000 r w sprawie krajowego systemu monitorowania wypadków konsumenckich (DzU z dnia 15 stycznia 20001 nr 1 poz. 1)
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z 28 grudnia 2000 r w sprawie krajowego systemu informowania o produktach niebezpiecznych (DzU z dnia 23 stycznia 2001 r. nr 4 poz. 28)

Marcin Jaworski
"Gazeta Ubezpieczeniowa"
luty 2001 r