Alicja Kopeć
"BUSINESSMAN MAGAZINE"
maj 2002

RYNEK NOWYCH MOŻLIWOŚCI

Uzyskanie przez nasz kraj członkostwa w Unii Europejskiej w istotny sposób zmieni zasady funkcjonowania naszego rynku ubezpieczeń.

Po wstąpieniu do UE Polacy będą mogli się ubezpieczać w każdym towarzystwie ubezpieczeniowym, które ma siedzibę w kraju członkowskim Unii, nawet wówczas, gdy firma nie prowadzi działalności ubezpieczeniowej na terenie Polski. Dziś osoby, mające miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce, oraz osoby zagraniczne, prowadzące działalność gospodarczą na terenie Polski, mogą się ubezpieczać jedynie w zakładzie ubezpieczeń, działającym w naszym kraju.

Ustawa o działalności ubezpieczeniowej zezwala tym podmiotom na zawieranie umów ubezpieczenia wyłącznie z ubezpieczycielem z siedzibą w Polsce, lub z zagranicznym zakładem ubezpieczeń, działającym przez swój główny oddział, zarejestrowany w Polsce,

Określone przez ministra finansów nieliczne wyjątki od tej zasady wymagają od ubezpieczającego się np. uzyskania pisemnej odmowy ubezpieczenia go od przynajmniej trzech zakładów ubezpieczeń, lub - w razie gdy żadne towarzystwo, działające w Polsce, nie oferuje takiego ubezpieczenia, jakim jest zainteresowany- uzyskania potwierdzenia tego faktu w Ministerstwie Finansów.

Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej wiąże się z koniecznością przestrzegania unijnych dyrektyw, dotyczących działalności ubezpieczeniowej. Jedna z nich stanowi o swobodzie świadczenia usług ubezpieczeniowych. Gwarantuje ona zakładowi ubezpieczeń, z siedzibą w kraju należącym do UE, prawo do prowadzenia działalności ubezpieczeniowej na terytorium każdego państwa członkowskiego.
Dla ubezpieczającego się oznacza to swobodny wybór firmy, z którą zawrze umowę ubezpieczenia. Natomiast dla zakładów ubezpieczeń, działających obecnie w Polsce - dodatkową konkurencję ze strony firm zagranicznych, posiadających zezwolenie na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej w każdym państwie członkowskim. Jednocześnie jednak stwarza szansę pozyskiwania klientów w krajach UE.

Ponadto przystąpienie Polski do Unii będzie oznaczać uchylenie ograniczeń, nałożonych na działające w naszym kraju zakłady ubezpieczeń, w zakresie swobody podejmowanie przez nie decyzji inwestycyjnych. Jednym z takich ograniczeń jest nakaz lokowania aktywów, stanowiących pokrycie rezerw techniczno - ubezpieczeniowych.

W przyszłości nakaz ten będzie dotyczył jedynie tej części aktywów, które pokrywać będą ryzyko ubezpieczeniowe, umiejscowione w Polsce. W wypadku zaś decyzji o wycofaniu się z prowadzenia działalności ubezpieczeniowej w państwie, należącym do UE, krajowi ubezpieczyciele będą mogli zawrzeć umowę o przeniesieniu portfela ubezpieczeń, zawartych w tym państwie, z inną firmą z siedzibą w Unii. Wszystkie te zmiany przyczynią się do polepszenia pozycji krajowych ubezpieczycieli we współzawodnictwie z ich zagranicznymi konkurentami.

Dla agentów i brokerów ubezpieczeniowych członkostwo Polski w Unii oznacza możliwość wykonywania czynności pośrednictwa ubezpieczeniowego przy zawieraniu lub wykonywaniu umów ubezpieczenia, również z zagranicznymi zakładami ubezpieczeń, które nie mają odrębnego zezwolenia na prowadzenie działalności w Polsce.

Jednocześnie członkostwo w Unii uchyli administracyjne narzędzia kształtowania rynku ubezpieczeń, w postaci obecnego uprawnienia ministra finansów do odmowy wydania zezwolenia na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej, uzasadnionej ważnym interesem gospodarczym państwa. Po wstąpieniu Polski do Unii przepisy, regulujące warunki podejmowania oraz prowadzenia działalności ubezpieczeniowej w Polsce nie będą miały zastosowania do zakładów ubezpieczeń, mających siedzibę w którymkolwiek z państw członkowskich.

Co więcej, nadzór nad prawidłowością prowadzenia takiej działalności na obszarze Polski przez zagraniczną firmę ubezpieczeniową będzie pełnić organ nadzoru państwa członkowskiego, w którym znajduje się siedziba tego zakładu.

Natomiast dla ubezpieczającego się istotne będzie to, że zagraniczny zakład ubezpieczeń, za zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia, zawarte z osobami mającymi miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce, odpowiada całym swoim majątkiem, a nie jak dotychczas, wyłącznie majątkiem zainwestowanym w utworzenie zakładu ubezpieczeń, zarejestrowanego w naszym kraju.

dr Alicja Kopeć - radca prawny
LINKLATERS & ALLIANCE