
"Gazeta Ubezpieczeniowa" listopad 2000
Marcin Jaworski
RYNEK. PRZYPIS SKŁADKI W GRUPACH O NAJWIĘKSZYM UDZIALE W PORTFELU
Ubezpieczenia komunikacyjne trzymają się mocno
Zestawienie obejmujące trzy grupy ubezpieczeniowe o największym udziale w przypisie składki,
nie pokazuje wyraźnie efektów wysiłków towarzystw zmierzających do restrukturyzacji portfeli.
Zauważalna jest za to tendencja do zwiększania się udziału ubezpieczeń OC komunikacyjnego,
a zmniejszania przypisu z AC.
Widać też wzrost popularności ubezpieczeń finansowych i odpowiedzialności cywilnej ogólnej.
Pojawiły się tez towarzystwa, którym udało się zminimalizować udział ubezpieczeń komunikacyjnych,
właśnie na rzecz polis finansowych czy OC ogólnego.
Niemal nie ma tygodnia, abyśmy nie usłyszeli lub przeczytali zapewnień towarzystw o restrukturyzacji portfela.
Postanowiliśmy więc zbadać, na ile te zmiany są głębokie i sporządzić zestawienie obejmujące trzy grupy
ubezpieczeniowe o największym udziale w portfelach poszczególnych towarzystw.
Porównanie obejmuje dane za rok 1998, 1999 i pierwszą połowę 2000 r. Na naszą ankietę
odpowiedziało 18 towarzystw ubezpieczeń majątkowych.
Potentaci bez zmian
Dwaj nasi potentaci PZU i Warta w zasadzie nie zmieniają struktury swojego portfela. Oczywiście
dominują w nim ubezpieczenia komunikacyjne. Jednak o ile w PZU prawie 50 % portfela stanowią
ubezpieczenia OC komunikacyjnego, to w Warcie przewagę mają ubezpieczenia AC.
W przypadku Warty jedyną zauważalną zmianą jest stopniowe zmniejszanie się udziału ubezpieczeń autocasco,
głównie na rzecz ubezpieczeń OC komunikacyjnego. Na nieco mniejszą skalę widać to samo zjawisko w PZU,
gdzie w porównaniu do 1998 roku udział AC w portfelu spadło o 3 %, a o prawie 1,5 % zwiększył się udział OC komunikacyjnego.
Potwierdza to tylko tezę o tym, że wzrost liczby samochodów, nie przekłada się równomiernie na zwiększenie liczby
polis komunikacyjnych. Stąd rośnie udział tańszych i obowiązkowych polis OC, a spada droższych i dobrowolnych umów AC.
Odbicie tej tendencji widać też po strukturze portfela TU Daewoo, którego wzrost udziału w rynku wynika z kooperacji
z producentem samochodów. W efekcie po pierwszym półroczu 2000 r. prawie 47 % portfela wypełniają polisy OC,
niemal 42 % - AC, a całości dopełniają ubezpieczenia NNW, sklasyfikowane grupie 1 - 2,8 %.
Łącznie ubezpieczenia związane z komunikacją przynoszą 91,4 % składki, co jest ewenementem
na rynku i niepokoi w obliczu problemów fabryki na Żeraniu.
Komunikacja niezbędna
Potwierdza się teza, że małe towarzystwa starają się profilować swoją działalność, zmniejszając w miarę możliwości
udział ubezpieczeń komunikacyjnych. Jednak możliwości te są ograniczone.
Tylko firmy działające w ramach międzynarodowych koncernów i obsługujące dużych klientów mogą sobie
pozwolić na rezygnację z portfela komunikacyjnego. Taką strategię przyjął na przykład Zurich, który jest
jedynym towarzystwem w którym ubezpieczenia komunikacyjne nie zostały zaliczone do trzech największych grup.
Pozostałe towarzystwa nie mogą sobie na to pozwolić i dlatego tylko w trzech przypadkach (Europa, Gerling, Heros)
tylko jeden rodzaj ubezpieczeń komunikacyjnych mieści się w "trójce".
W TU Europa, po pierwszych sześciu miesiącach tego roku 42 % portfela stanowiły ubezpieczenia
finansowe (kredytu i innych ryzyk finansowych - grupy 14 i 16), ale równocześnie aż 40 % przypisu składki firma
osiągnęła z ubezpieczeń OC komunikacyjnego, jednocześnie wcale nie sprzedając ubezpieczeń AC.
Podobna sytuacja jest w Herosie. Największy udział w portfelu firmy mają gwarancje ubezpieczeniowe, ale na przestrzeni
ostatnich dwóch lat znacznie zmniejszył się udział ubezpieczeń żywiołowych (z grupy 8 i 9), głównie na rzecz ubezpieczeń
komunikacyjnych, które po pierwszych sześciu miesiącach tego roku stanowiły 36 % portfela, podczas gdy jeszcze w 1998 było ich tylko 20,6 %.
Tu również widać wyraźnie bardziej dynamiczny wzrost ubezpieczeń OC komunikacyjnego (z 7,7 % w 1998 roku do 17,1 % w 2000) niż AC.
Wypychanie samochodów
Polisy OC i AC zajmują wciąż poczesne miejsce w portfelu Inter Polska. Mimo, że firma konsekwentnie rezygnuje z tych
ubezpieczeń (za co zapłaciła spadkiem przypisu składki w tym roku), to nadal stanowią one ponad 55,5 % portfela. Jest to
o 8 % mniej niż w ubiegłym roku. Właśnie eliminacją tych polis firma tłumaczyła zanotowany po pierwszym półroczu spadek
przypisu składki o 29 % w stosunku do analogicznego okresu roku ubiegłego.
W podobnej sytuacji znalazła się Compensa. Firma za zredukowanie udziału ubezpieczeń komunikacyjnych z 74 %
w całym 1999 r. do 61,6 % w pierwszym półroczu 2000 r., zapłaciła 17 % spadkiem przypisu składki.
Największe roszady
Olbrzymich roszad dokonała w swoim portfelu Cigna. Jeszcze dwa lata temu dominowały tam ubezpieczenia
żywiołowe (w sumie ponad 36 %), do spółki z ubezpieczeniem przedmiotów w transporcie (22%), AC komunikacyjnym (13,5 %) i ubezpieczeniami
wypadkowymi (11,6 %). Obecnie dwie największe grupy stanowią ubezpieczenia OC i AC komunikacyjnego (odpowiednio 16,6 % i 21,7 %).
Warto przypomnieć, że w 1998 roku te polisy stanowiły tylko 23,2 % przypisu składki.
Zupełnie straciły za to znaczenie polisy z grupy 7 - ubezpieczenia przedmiotów w transporcie,
które w pierwszych sześciu miesiącach 2000 r. przyniosły 850 tys. zł składki co stanowiło niecałe 2 % w ogólnym przypisie.
Dla odmiany ubezpieczenia finansowe (grupy 14, 15,16), które w 1998 roku nie przynosiły nawet 1,5 % składki,
w pierwszej połowie tego roku przyniosły ponad 12 mln zł składki co stanowiło ponad 27 % portfela.
Finanse gwarantowane
Rośnie popularność ubezpieczeń gwarancji ubezpieczeniowych, a przy tym liczba firm zbierających z tych ubezpieczeń
sporą część swojej składki. Specjalistą w tej dziedzinie jest Heros, w którego portfelu gwarancje mają największy
udział (ponad 26 % przy 12,5 mln zł składki).
Bezapelacyjnym liderem jest Compensa, która w pierwszych sześciu miesiącach 2000 r. z tego tytułu zebrała
ponad 20 mln zł składki, czyli dwa razy więcej niż dwaj nasi potentaci PZU i Warta. W efekcie te ryzyka już
od trzech lat są na trzeciej pozycji pod względem udziału w portfelu.
Podobne miejsce w strukturze ubezpieczeń zajmują gwarancje w Cignie STU. Kilku tysięcy złotych składki zabrakło,
aby ich udział w portfelu firmy był większy niż ubezpieczenia kredytu, które są trzecią co do wielkości grupą ubezpieczeniową.
Udział obu rodzajów ubezpieczeń wynosi niemal 12,5 %, a przypis składki przekracza 5,56 mln zł.
Rynek pomaga
Generalnie ubezpieczenia finansowe (grupy 14,15,16) są coraz popularniejsze. Według danych PUNU za I półrocze 2000 r. w tych
ubezpieczeniach przypis składki wzrósł najbardziej bo, aż o 43,12%, co w przeliczeniu na złotówki daje prawie 50 mln.
Trzeba jednak pamiętać, że duży w tym udział ubezpieczeń kredytu. Niemal każdy bank udzielający kredytów hipotecznych
wymaga ubezpieczenia kredytu jako zabezpieczenia do czasu ustanowienia hipoteki na nieruchomości. Z kolei gwarancja jest
coraz częściej stosowana przez przedsiębiorców budowlanych, którzy na przykład stając do przetargu przedstawiają gwarancję
zapłaty wadium, zamiast wpłacać kaucję np. w wysokości 10 % wartości kontraktu.
Jest to ubezpieczenie gdzie duże znaczenie ma ocena ryzyka dokonywana przez towarzystwo. Jeśli zwycięzca przetargu
nie zapłaci wspomnianego wadium, to towarzystwo robi to za niego, ale potem ściąga należność, powiększona o odsetki ustawowe.
Warto przypomnieć, że od 1 listopada odsetki te zostały zwiększone z 21 % do 30 %. Ta decyzja Rady Ministrów poprawi wyniki
z prowadzenia gwarancji, gdyż dłużnicy będą bardziej zdyscyplinowani. Dotąd zdarzało się, że zwlekali z płatnością, bowiem
odsetki były niższe od stopy kredytu lombardowego, która wynosiła 23 %.
Pomoc w kłopotach
Warto zwrócić uwagę na roszady w portfelu Gerlinga. Jeszcze w 1998 roku struktura portfela firmy nie odbiegała od standardów
rynkowych. Prawie 55 % stanowiły ubezpieczenia komunikacyjne, a 16,6 % stanowiły ubezpieczenia żywiołowe z grup 8 i 9.
W 1999 roku trzecim rodzajem ubezpieczenia pod względem udziału w portfelu były ubezpieczenia OC ogólne, związane
głównie z asekuracją grup zawodowych.
W tym roku Gerling jednym ruchem pozbył się na rzecz Fiata części ryzyk komunikacyjnych i w efekcie na znaczeniu
zyskały ubezpieczenia z grupy 18 czyli świadczenia pomocy na korzyść osób, które popadły w trudności w czasie
podróży lub podczas nieobecności w miejscu zamieszkania (grupa 18), czyli po prostu assistance.
Spośród ankietowanych przez GU towarzystw w tym roku tylko PZU zebrało więcej składki z tych polis (prawie 22,5 mln zł),
potem jest Gerling z niemal 12,5 mln zł składki, a następnie dopiero Warta z 4,9 mln zł składki.
Warto przypomnieć, że w tym roku powstało towarzystwo PZMOT, które otrzymało licencję tylko na prowadzenie działalności
w grupie 18. Jak widać będzie ono miało mocnych konkurentów. Podobną strategię przyjęła firma DAS, która zdecydowała
się zagospodarować dziewiczy rynek grupy 17, czyli ubezpieczeń ochrony prawnej, które stanowią margines działalności
pozostałych towarzystw.
Więcej odpowiedzialności
Coraz lepiej sprzedają się ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Widać to chociażby w portfelach Gerlinga i Inter-Polska,
dla których przypis składki z tych polis stanowi trzecią pozycję w portfelu. Warto też zauważyć, że przez cały 1998 rok Gerling
zebrał w grupie 13 11,6 mln zł składki, a przez sześć miesięcy 2000 roku, już 11,2 mln zł. Należy spodziewać się jeszcze lepszego
wyniku po podsumowaniu całego 2000 r.
Nowe przepisy, ustawa o odpowiedzialności za produkt niebezpieczny i ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów,
zwiększyły zakres odpowiedzialności producentów za wyroby, stąd należy podziewać się większego zainteresowania
ubezpieczeniami odpowiedzialności cywilnej producenta.
Przypomnijmy, że w ankiecie GU dotyczącej nowych produktów, przeprowadzonej po pierwszych sześciu miesiącach tego roku,
aż 22 ubezpieczenia (na 60 wprowadzonych) dotyczyło odpowiedzialności cywilnej różnych grup zawodowych. Prawdopodobnie ta
proporcja utrzyma się również w drugim półroczu, gdyż towarzystwa intensywnie pracują nad ubezpieczeniami OC dla kadry menedżerskiej.
Co to za tajemnica
Nasze zestawienie jest niestety niekompletne. Wynika to z tego, że część towarzystw (Hestia, CU TUO) konsekwentnie
nie podaje swojej struktury portfela. Inne zaś bez problemu podawały te dane w przeszłości, zaś nie udostępniły ich za
sześć miesięcy tego roku lub udostępniały dane zbiorcze bez podziału na grupy ubezpieczeniowe zgodnie z ustawą
o działalności ubezpieczeniowej.
W portfelach ośmiu towarzystw dominują ubezpieczenia AC komunikacyjne
- Allianz
- Cigna
- Compensa
- Gerling
- Inter
- Partner
- TU PBK
- Warta
W portfelach siedmiu towarzystw dominują ubezpieczenia OC komunikacyjne*
- Agropolisa
- TU Daewoo
- Energo-Asekuracja
- Europa
- Polonia
- PZU
- Samopomoc
- (Polonia i Samopomoc nie nadesłały ankiety, ale dane za 1999 rok, pozwalają przypuszczać, że przez pół roku nic się nie zmieniło.)
Tylko w dwóch towarzystwach największy udział w portfelu mają inne ubezpieczenia niż komunikacyjne
- Heros - gwarancje ubezpieczeniowe (grupa 15) - 26,4 % portfela
- Zurich - szkody spowodowane żywiołami (grupa 8) - 49 % portfela
Tylko w jednym towarzystwie - Zurich - ubezpieczenia komunikacyjne nie są zaliczane do trzech mających największy
udział w portfelu. Dominują tam ubezpieczenia szkód rzeczowych wywołanych żywiołami lub kradzieżą (grupy 8 i 9)
oraz ubezpieczenia różnych ryzyk finansowych (grupa 16).
W trzech towarzystwach ubezpieczenia komunikacyjne stanowią tylko jedną grupę z trzech o największym udziale w portfelu:
- Europa - OC komunikacyjne (gr. 10), ryzyka finansowe (gr. 16), szkody rzeczowe (gr. 9)
- Gerling - AC komunikacyjne (gr. 3), assistance (gr. 18), OC ogólne (gr. 13)
- Heros - gwarancje ubezpieczeniowe (gr. 15), szkody rzeczowe (gr. 8), AC komunikacyjne (gr. 3)
Największy udział ubezpieczeń komunikacyjnych w portfelu mają*:
- TU Daewoo - 88,6 %
- Samopomoc - 83,8
- TU PBK - 81,4
- PZU - 76,2 %
- Polonia - 75 %,
- Energo-Asekuracja - 64,6 %
- Compensa - 61,6
- Warta - 60,6
* Dane Samopomocy i Polonii za 1999 rok.
"Gazeta Ubezpieczeniowa" listopad 2000
Marcin Jaworski
|