Ustawa o pośrednictwie ubezpieczeniowym, wchodząca w skład pakietu czterech ustaw, nawiązuje do dyrektywy z 1976 r., która od polowy stycznia br. jest nieaktualna. Wszystkie kraje UE mają obowiązek do 15 stycznia 2005 r. skorygować swoje prawo do Dyrektywy z 15 stycznia 2003 r. Komisja Europejska za każdy dzień opóźnienia w dostosowaniu lokalnego prawa do prawa unijnego może nałożyć mandat do 100 tys. euro.

Kraje Unii Europejskiej 15 stycznia 2003 r. przyjęły Dyrektywę o pośrednictwie ubezpieczeniowym (obecnie około 80% ubezpieczeń jest sprzedawanych w Europie przez pośredników). Dyrektywa jest już tekstem obowiązującym we wszystkich krajach Piętnastki.

"Przyjęta w styczniu 2003 roku Dyrektywa UE jest bardzo ważna dla całego europejskiego sektora ubezpieczeniowego. Wiosną 2000 r. szefowie krajów Piętnastki przyjęli plan działania, dotyczący usług finansowych. Jego nadrzędnym celem było stworzenie jednolitego rynku usług finansowych. Jednym z tych 40. ustaleń jest dyrektywa o pośrednictwie ubezpieczeniowym, opracowana przy współpracy BIPAR" powiedział Harald Kraus, dyrektor wykonawczy Europejskiej Federacji Pośredników Ubezpieczeniowych (BIPAR) podczas konferencji prasowej.

Głównym celem dyrektywy jest stworzenie wspólnego rynku pośredników ubezpieczeniowych oraz poprawa ochrony konsumentów ubezpieczeń. Obowiązująca od stycznia br. Dyrektywa jest nowatorska (podejście przedmiotowe, a nie podmiotowe) i dotyczy wszystkich osób oraz podmiotów, zajmujących się pośrednictwem ubezpieczeniowym (nie tylko brokerów, agentów, multiagentów).

Każdy, kto działa w sektorze ubezpieczeniowym, będzie musiał zostać wpisany do odpowiedniego rejestru. Bez spełnienia tej formalność nikt nie będzie mógł pracować jako pośrednik ubezpieczeniowy. Aby uzyskać wymagany wpis, należy spełnić określone warunki, np.: mieć odpowiednie kwalifikacje zawodowe. Jeżeli chodzi o poziom tych kwalifikacji, to nowa Dyrektywa nie jest w tym zakresie zbyt precyzyjna. W związku z tym BIPAR wydało rezolucję, dotyczącą kompetencji zawodowych pośredników ubezpieczeniowych. Federacja wymaga odbycia 300. godzin szkolenia przez każdego pośrednika i zdania końcowego egzaminu.

Kolejnym wymaganiem, jakie jest zapisane w nowej Dyrektywie, to posiadanie przez pośrednika ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej zawodowej. Wysokość tego ubezpieczenia mieści się w przedziale od 1 do 1,5 mln euro. Ten warunek dotyczy wszystkich pośredników ubezpieczeniowych (wyłączone z tego obowiązku są te osoby, za które ryzyko ponosi towarzystwo).

"Nowa Dyrektywa wyraźnie określa wymagania stawiane wszystkim pośrednikom w ich relacjach z klientami. Osoba oferująca ubezpieczenia ma obowiązek wyjaśnić klientowi, w jakim jest stosunku z towarzystwem. Poza tym pośrednik musi wytłumaczyć, dlaczego poleca taki, a nie inny produkt na ryzyko, przed jakim chce się ubezpieczyć klient. Jest to bardzo istotne rozstrzygnięcie, ponieważ w krajach UE każdy obywatel ma co najmniej jedna polisę" stwierdził Harald Kraus, dyrektor wykonawczy BIPAR.

Celem obowiązującej od stycznia br. Dyrektywy UE jest podniesienie profesjonalizmu wśród pośredników ubezpieczeniowych. Dyrektywa gwarantuje równe warunki wszystkim pośrednikom. W związku z tym musi być ona włączona do 15.01.2005 r. do prawa obowiązującego we UE. Komisja Europejska może nałożyć (po tym terminie) mandaty do 100 tys. euro za każdy dzień niezgodności polskiego prawa z dyrektywą unijną.

"Obecny projekt ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym nawiązuje do 1976 r., do dyrektywy, która od 15 stycznia br. przestała już obowiązywać. Projekt obecnej dyrektywy był znany już w 1998 r., a mimo to nie uwzględniono tych propozycji w pakiecie czterech ustaw" stwierdził Tomasz Mintoft-Czyż w czasie konferencji prasowej.

Dyrektywa unijna zrywa z podziałem pośredników na agentów, brokerów, multiagentów. Używa określenia czynnościowego. Osoba lub podmiot, które wykonują czynności związane z zawieraniem i sprzedażą ubezpieczeń, doradztwem w sprawach tych umów, likwidacją szkód, oceną ryzyka - podlegają przepisom dyrektywy. Wszystkie kraje unijne, także kandydackie będą zobowiązane przyjąć te rozwiązania do 15 stycznia 2005 r.

Powyższe wymagania nie zostały zapisane w projekcie ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym. Polska ustawa opiera się nadal na tradycyjnym, podmiotowym, podejściu do pośrednictwa ubezpieczeniowego. Zatem będziemy mieli podział pośredników ubezpieczeniowych na: brokerów, agentów i multiagentów. Wymaganie, dotyczące ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zawodowej, będzie dotyczyło wyłącznie brokerów i niezależnych agentów. Gdy chodzi o kwalifikacje zawodowe, to w projekcie ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym inaczej są traktowani agenci, a inaczej brokerzy. W projekcie niemal całkowicie pominięto obowiązki pośredników, dotyczące treści i formy informacji, przekazywanych klientom.

"Zachodzi obawa, że przyjęcie rozwiązań odbiegających znacząco od koncepcji obowiązujących już w Unii Europejskiej oddali polski rynek ubezpieczeń od jednolitego rynku europejskiego. Po wejściu Polski do UE będzie więc konieczne przyjęcie nowej ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym, ponieważ nowelizacja aktu tak odległego od prawa unijnego nie będzie możliwa" stwierdził Tomasz Mintoft-Czyż, prezes Stowarzyszenia Polskich Brokerów Ubezpieczeniowych i Reasekuracyjnych podczas konferencji prasowej zorganizowanej przez Polską Izbę Pośredników Ubezpieczeniowych i Finansowych.

Zgodnie z Dyrektywą UE z 15.01.2003 r. przyjmuje się, że osoby, które pracowały jako pośrednicy ubezpieczeniowi przed wejściem w życie Dyrektywy, mają prawo kontynuować swoją działalność.

Aleksandra Biały