| |
Joanna Królikowska-Bocheńczyk, Adler Brokers Group Sp. z o.o.
"GAZETA UBEZPIECZENIOWA"
czerwiec 2002 - wrzesień 2003
OWU BEZ INTERPRETACJI
UBEZPIECZENIE OD OGNIA I INNYCH ZDARZEŃ LOSOWYCH
7. MIEJSCE UBEZPIECZENIA
Miejsce ubezpieczenia może stanowić pojęcie bardzo szerokie, np. zakres terytorialny ( państwo, kontynent ), jak i węższe, np. określona lokalizacja ( adres ). Przez miejsce ubezpieczenia można także rozumieć miejsce przechowywania mienia, np. piwnice, piętra, wewnątrz/ zewnątrz budynku. Najczęściej paragrafy OWU definiujące "miejsce ubezpieczenia" dotyczą dwóch pierwszych omawianych możliwości tj. zakresu terytorialnego lub określenia lokalizacji ubezpieczonego mienia. Zapisy dotyczące miejsca ubezpieczenia - w rozumieniu: gdzie można składować mienie ( lub gdzie go nie można składować ) - znajdziemy w innych paragrafach, często w wyłączeniach ( a to już łatwiej przeoczyć...)
Zakres terytorialny
O ograniczeniu zakresu terytorialnego ubezpieczenia do terytorium RP wyraźnie mówią OWU ( przypomnę, iż chodzi o ogień i inne zdarzenia losowe) Warty, Gerlinga, Generali i Ergo-Hestii. Warta wspomina, że mienie prywatne pracowników może być ubezpieczone także poza terytorium RP. Allianz przy opcji automatycznego ubezpieczenia nowych lokalizacji w trakcie ubezpieczenia ( o czym dalej ), wyraźnie podkreśla, iż możliwość ta dotyczy jedynie nowych zakładów na obszarze RP. Co prawda, Allianz, poza tym przypadkiem, nie wspomina o ograniczeniach dotyczących zakresu terytorialnego, nie mniej jednak, można się zastanawiać, czy nie warto upewnić się, że ograniczenie zakresu ubezpieczenia do RP dotyczy tylko lokalizacji nowych zakładów nabywanych w trakcie ubezpieczenia, a nie wszystkich zakładów (?).
Miejsce ubezpieczenia mienia firmowego a mienia należącego do pracowników
Rozpatrując miejsce ubezpieczenia w rozumieniu określonej lokalizacji można zauważyć, że ubezpieczyciele najczęściej inaczej podchodzą do miejsca ubezpieczenia mienia firmy, a inaczej do mienia pracowników ( porównując pomijam wyżej omówioną kwestię zakresu terytorialnego ). O ile miejsce ubezpieczenia mienia, należącego do ubezpieczającego, powinno być ściśle podane, o tyle mienie należące do jego pracowników ubezpieczane jest w "miejscu wykonywania obowiązków służbowych", czyli generalnie w bliżej nieokreślonej lokalizacji. Na przykład, Gerling i Generali podają, że mienie jest objęte ubezpieczeniem w miejscu określonym w umowie, a mienie osobiste pracowników w każdym miejscu wykonywania przez pracownika obowiązków służbowych na polecenie Ubezpieczającego.
Ergo-Hestia obejmuje ochroną mienie w miejscu wymienionym w umowie ubezpieczenia, a mienie pracownicze - również w innym miejscu, w którym jest świadczona praca na polecenie ubezpieczającego (czy świadczenie pracy jest równoznaczne z wykonywaniem obowiązków służbowych ? ). W Warcie miejscem ubezpieczenia może być każde miejsce wskazane przez ubezpieczającego we wniosku o ubezpieczenie i określone w polisie, zaś mienie prywatne pracowników może być ubezpieczone w miejscu pracy pracownika, wskazanej przez ubezpieczającego. AIG nie wspomina o mieniu pracowników, mówi jedynie, iż miejsce ubezpieczenia mienia określa polisa. Identyczne sformułowanie w definicji miejsca ubezpieczenia mienia stosuje Commercial Union. W paragrafie dotyczącym definicji "miejsca ubezpieczenia" nie ma mowy o mieniu pracowników, czyli wydawałoby się, że nie CU nie rozróżnia omawianego podziału. Jednak ( mały detektyw ) w paragrafie definiującym "przedmiot ubezpieczenia" znajduje się zapis, iż Commercial Union "może objąć ochroną niezbędne w pracy a zarazem w życiu codziennym przedmioty prywatne ubezpieczonego lub jego pracowników znajdujące się w miejscu zatrudnienia" ( a co jeśli miejsce wykonywanej pracy nie jest tożsame z miejscem zatrudnienia? ).
Z omawianych towarzystw jedynie PZU w zapisach dotyczących "miejsca ubezpieczenia" sugeruje, iż pod omawianym pojęciem można rozumieć nie tylko określoną lokalizację, ale i też miejsce przechowywania mienia. I tak, w PZU mienie objęte jest ubezpieczeniem ( przy czym od razu wprowadzone jest zastrzeżenie, że "jeżeli w umowie nie umówiono się inaczej" ) w miejscu określonym w umowie, a mienie osobistego użytku pracowników ponadto w każdym miejscu pracy zawodowej pracownika, wykonywanej na polecenie ubezpieczającego. Przedmioty osobistego użytku pracowników nie są ubezpieczone w pomieszczeniach mieszkalnych. Jeszcze w tym samym paragrafie znajdziemy zapis dotyczący miejsca, gdzie należy przechowywać niektóre przedmioty, tzn. gotówka, papiery wartościowe, monety złote i srebrne, medale, znaczki pocztowe, biżuteria, perły, kamienie szlachetne, nieobrobione metale szlachetne jak też wyroby z nich muszą być przechowywane w ogniotrwałych schowkach ( chyba, że nie przekraczają one 10% sumy ubezpieczenia lub kwoty 5 000 zł ).
Ubezpieczenie zewnętrzne
Allianz w zapisach dotyczących miejsca ubezpieczenia oferuje szereg możliwości. Ochroną ubezpieczeniową objęte jest mienie znajdujące się w miejscu ubezpieczenia, które stanowią budynki, pomieszczenia lub teren, które zostały wymienione w umowie ubezpieczenia. Allianz dodaje, że ubezpieczenie obejmuje także mienie, które z powodu bezpośrednio zagrażającej szkody, lub już zaistniałego zdarzenia ubezpieczeniowego zostało usunięte z miejsca ubezpieczenia. Jeżeli tak uzgodniono w umowie ubezpieczenia, za miejsce ubezpieczenia uważane są również lokalizacje nowych zakładów na obszarze RP, o jakie ubezpieczone przedsiębiorstwo zostało powiększone w trakcie trwania umowy ubezpieczenia, bez potrzeby specjalnego zgłaszania tego faktu Allianz.
Udogodnienie to nie dotyczy żywiołów takich jak: powódź, trzęsienie ziemi, erupcja wulkanu, obsunięcie ziemi, zapadanie ziemi, lawina lub napór śniegu oraz wysokość odszkodowania ograniczona jest do ustalonego w umowie ubezpieczenia limitu na każde nowe miejsce ubezpieczenia. Można w tym miejscu zadać sobie pytanie, to jakie ryzyka właściwie pokrywa ta opcja ? Przypomnę, że może ona dotyczyć pożaru, uderzenia pioruna, upadku statku powietrznego, wybuchu, szkód wodociągowych, huraganu, gradu, uderzenia pojazdu, dymu czy uderzenia fali dźwiękowej. Natomiast mienie ruchome, dla którego uzgodniono ubezpieczenie zewnętrzne ( mienie oddawane do przeróbki, remontu ) ubezpieczone jest również poza miejscem ubezpieczenia, jednak wyłącznie do ustalonej dla danej pozycji sumy ubezpieczenia lub uzgodnionego w umowie ubezpieczenia limitu.
Ubezpieczenie zewnętrzne również nie obejmuje ryzyka powodzi, trzęsienia ziemi, erupcji wulkanu, obsunięcia ziemi, zapadania ziemi, lawiny lub naporu śniegu. Allianz w zapisach dotyczących miejsca ubezpieczenia nie określa, gdzie może być objęte ochroną mienie pracowników. Jednak z analizy zapisów, dotyczących definicji przedmiotu ubezpieczenia wynika, że rzeczy osobiste pracowników są objęte w miejscu pracy lub w miejscu ubezpieczenia, do którego pracownicy przynoszą swoje rzeczy na polecenie pracodawcy.
Wyłączenia odpowiedzialności
Poza wspomnianymi wymaganymi przez PZU ogniotrwałymi schowkami, towarzystwa stosują szereg obostrzeń, dotyczących miejsca przechowywania mienia. Analizując zapisy, które stricte nie dotyczą miejsca ubezpieczenia, można znaleźć liczne sformułowania, które de facto ograniczają lub wyłączają niektóre miejsca z ubezpieczenia. We wcześniejszych artykułach parę przykładów zostało już podanych, chociażby, że w pomieszczeniach poniżej poziomu gruntu mienie powinno być składowane kilkanaście cm powyżej podłogi. Kolejnym przykładem może być mienie, które znajduje się na zewnątrz ubezpieczanych budynków.
I tak, Generali nie ponosi odpowiedzialności za szkody będące następstwem deszczu nawalnego, huraganu, gradu, śniegu i lodu w mieniu składowanym na zewnątrz. W ogóle zaś wyłącza szkody w mieniu znajdującym się w obiektach o charakterze tymczasowym i namiotach oraz składowanie przedmiotu niezgodnie z wymaganiami producenta lub dostawcy. Warta wyłącza mienie na wolnym powietrzu, jeżeli jest to niezgodne z jego przeznaczeniem lub warunkami przechowywania. AIG może ubezpieczyć "mienie na otwartej przestrzeni używane tylko i wyłącznie w połączeniu z ubezpieczonymi budynkami" (?!) ( można się zastanawiać, co autor miał na myśli...) Gerling: wyklucza szkody skutek silnego wiatru, powodzi, zalania lub gradu w ubezpieczonym mieniu składowanym poza budynkami tj. np. w namiotach, kioskach bez fundamentów, wiatach lub całkowicie bez zadaszenia.
Hestia nie wspomina o mieniu przechowywanym na zewnątrz, jednak podkreśla, że nie odpowiada za szkody w mieniu składowanym niezgodnie z wymaganiami producenta lub dostawcy, chyba że sposób składowania nie miał wpływu na powstanie lub wysokość szkody. Wyłącza także z odpowiedzialności mienie przechowywane w namiotach, inspektach i szklarniach. PZU nie pokrywa szkód spowodowanych przez huragan w mieniu znajdującym się w namiotach ( z wyłączeniem cyrkowych ), w kioskach drewnianych bez fundamentów, w stałych i przenośnych straganach ( wyłączenie dotyczące towarów na straganach odnosi się także do powodzi i gradu ). Natomiast Allianz proponuje: "o ile to zostało uzgodnione w umowie" w przypadku ryzyk huraganu i gradu ubezpieczone są także przedmioty zamocowane na zewnątrz budynku ( np. szyldy, reklamy świetlne, markizy, okiennice, urządzenia antenowe, przewody elektryczne ) oraz przedmioty znajdujące się na zewnątrz budynku.
Można podać jeszcze wiele przykładów obostrzeń dotyczących miejsca ubezpieczenia mienia. Zachęcam do lektury OWU ...
Rozważania na temat miejsca ubezpieczenia podsumowuje tabela.
* * *
Joanna Królikowska-Bocheńczyk, Adler Brokers Group Sp. z o.o.
"GAZETA UBEZPIECZENIOWA"
czerwiec 2002 - wrzesień 2003
|
|
