Prof. dr hab. Jerzy Łańcucki
Akademia Ekonomiczna w Poznaniu
jerzy.lancucki@ae.poznan.pl
"PRAWO ASEKURACYJNE"
nr 3/2006

REGULACYJNE I NADZORCZE ELEMENTY W PLANIE DZIAŁANIA W ZAKRESIE USŁUG FINANSOWYCH (FSAP) (2005-2010)

W odnowionej strategii UE dotyczącej trwałego rozwoju podkreśla się rolę dynamicznie rozwijającej się gospodarki w zapewnieniu obecnym i przyszłym pokoleniom stałego wzrostu jakości życia i dobrobytu na Ziemi. (1)
Tym samym strategia Unii Europejskiej dotycząca trwałego rozwoju tworzy ramy dla Strategii Lizbońskiej skoncentrowanej aktualnie na wzroście gospodarczym oraz zwiększeniu liczby i jakości miejsc pracy.(2)
Dynamiczne i wysoko konkurencyjne rynki finansowe są czymś pożądanym nie tylko dla podmiotów na nich działających, ale stanowią fundament mechanizmu napędzającego wzrost gospodarczy we wszystkich pozostałych sektorach gospodarki. Stąd też w Strategii Lizbońskiej znalazło się miejsce dla Planu Działania w Zakresie Usług Finansowych (FSAP), zgodnie z którym do końca 2005 roku miały być zrealizowane 42 przedsięwzięcia legislacyjne mające na celu stworzenie w Unii Europejskiej jednolitego rynku usług finansowych, świadczonych przez instytucje kredytowe, zakłady ubezpieczeń i firmy inwestycyjne.(3) Stworzenie takiego rynku jest niezwykle istotne ponieważ integracja rynków usług finansowych powinna znacząco podnieść efektywność alokacji zasobów gospodarczych i tym samym, w dłuższym horyzoncie czasu, wpłynąć na poprawę wyników gospodarczych i wzrost konkurencyjności gospodarki europejskiej w wymiarze globalnym. Przyjęcie wszystkich planowanych przedsięwzięć a także ocena dotychczasowych dokonań, niedostatków i błędów popełnionych w procesie wdrażania FSAP stanowiła podstawę do zaprezentowania przez Komisję w Białej Księdze, w grudniu 2005 roku, polityki w dziedzinie usług finansowych na lata 2005-2010.(4)
Mając na uwadze wpływ realizacji nowej strategii na warunki funkcjonowania rynku usług finansowych we wszystkich krajach członkowskich UE, warto przedstawić najważniejsze jej elementy.

1. Priorytety nowej polityki Komisji Europejskiej w dziedzinie usług finansowych na lata 2005-2010.

Realizacja wspomnianych wcześniej przedsięwzięć legislacyjnych stanowi, zdaniem Komisji, dopiero początek niezwykle trudnego procesu wprowadzania w życie wszystkich tych regulacji w państwach członkowskich.
Najważniejsze zamierzenia na lata 2005-2010 zostały ujęte w pięciu priorytetach: konsolidacji, finalizowaniu rozpoczętych działań, poprawie współpracy i ujednolicaniu przepisów w dziedzinie nadzoru oraz usuwaniu istniejących barier gospodarczych.
Przy realizacji tych priorytetów KE będzie kierowała się zasadą "lepszego stanowienia prawa". Oznacza to otwartość na konsultacje ze wszystkimi zainteresowanymi stronami jak i rzetelną ocenę wpływu, przeprowadzoną przed sporządzeniem projektów nowych przepisów prawnych. Każda nowa propozycja lub wniosek będzie podlegał ocenie z punktu widzenia potencjalnych kosztów i możliwych korzyści w wymiarze gospodarczym, społecznym i w odniesieniu do kwestii środowiska naturalnego a także zawierał odpowiedź na pytanie jak dany projekt wpłynie na stabilność finansową, właściwe funkcjonowanie poszczególnych rynków oraz ochronę konsumentów.
Realizacja dobrej praktyki w tym zakresie powinna zatem obejmować następujące etapy:
  • otwarcie konsultacji z zainteresowanymi stronami
  • ocenę wpływu projektowanych rozwiązań (w wymiarze ekonomicznym i społecznym)
  • analizę możliwości wyboru określonych rozwiązań, opartą na zebranych dowodach
  • tam gdzie jest to konieczne, analizę propozycji Komisji pod kątem zgodności z zasadami subsydiarności / proporcjonalności Traktatu o Unii Europejskiej
  • ocenę ex-post, z reguły po czterech latach po wdrożeniu
  • jeżeli jest to niezbędne, ocena może być uzupełniona działaniami zmierzającymi do uzupełnienia przyjętych rozwiązań, ich uproszczenia, zwiększenia ich przejrzystości lub kodyfikacji
  • jeżeli konkretne przepisy nie działają, powinny być zmienione lub uchylone

Innym problemem dotyczącym realizacji polityki w zakresie usług finansowych w najbliższych latach jest zapewnienie odpowiedniego tempa wdrażania i możliwość egzekwowania przyjętych regulacji. Niestety, tempo transpozycji prawa wspólnotowego do systemów prawnych państw członkowskich jest bardzo zróżnicowane. Według najnowszych danych Komisji transpozycja wszystkich przedsięwzięć składających się na FSAP w niektórych państwach członkowskich nie przekracza 65% w innych przekracza nawet 95%.(5) W rezultacie w najbliższym czasie podmioty gospodarcze działające na europejskich rynkach usług finansowych nie będą mogły w pełni czerpać korzyści z przyjętych paneuropejskich regulacji. Aby podnieść efektywność przenoszenia prawa Komisja przewiduje między innymi warsztaty poświęcone tej problematyce z udziałem przedstawicieli organów regulacyjnych z państw członkowskich i Komisji dające szanse na osiągnięcie konsensusu w sprawie tego co i jak wdrażać oraz jak rozwiązywać ewentualne problemy towarzyszące tej procedurze. To z kolei powinno ułatwić efektywne monitorowanie procesu transpozycji prawa a w przypadku pojawienia się nieprawidłowości w jego wdrażaniu, podejmowanie przez Komisję natychmiastowych kroków zaradczych i uruchamianie procedur stosowanych w przypadku jego naruszenia .
Działania takie są szczególnie konieczne w sytuacji, kiedy w procesie przenoszenia przepisów dostrzec można brak skrupulatności ale także, a może przede wszystkim, w sytuacji kiedy występuje proceder "dodawania" nowych przepisów, czyli tzw. "pozłacanie" (ang. goldplating), wykorzystywany instrumentalnie przez władze danego państwa.
Rzeczą o fundamentalnym znaczeniu dla efektywności procesu transpozycji jest dokonanie rzetelnej oceny ex-post całego planu działania FSAP. Taka ocena zarówno pod względem prawnym jak i ekonomicznym ma być dokonana do 2009 roku i obejmować wszystkie przyjęte w ramach Planu regulacje.
Na podkreślenie zasługuje to, że w Białej księdze znalazł się zapis, że jeżeli po starannej analizie i ocenie okaże się, że dany akt prawny się nie sprawdził, to zostanie on zmodyfikowany bądź uchylony.
Kolejny cel Planu, to zapewnienie spójności regulacji prawnych przyjętych w ramach Planu poprzez dokonywanie ich oceny pod kątem spójności terminologicznej i skuteczności działania.
W omawianym dokumencie szczególną wagę przywiązuje się do aktywnego zaangażowania się użytkowników usług finansowych w proces oceny stanowionego prawa poprzez możliwość wyrażania opinii, zgłaszania reklamacji oraz uczestniczenia w przedsięwzięciach edukacyjnych. Eksponuje się znaczenie forum użytkowników usług finansowych FIN-USE, zwraca się uwagę na konieczność koordynacji poczynań w zakresie edukacji dotyczącej usług finansowych i proponowanie wspólnych projektów w tym zakresie a nie tylko ułatwienie wymiany poglądów na szczeblu Unii. Celowi temu ma służyć również powołanie Financial Services Consumer Grup (FSCG) stanowiącej podgrupę w funkcjonującej już European Consumer Group.(6) Ten stały komitet stanowi reprezentację organizacji konsumenckich z wszystkich państw członkowskich Unii. Konsumentom ma służyć również wydawany od maja 2006 biuletyn Komisji "Fin-Focus" w którym omawiane są istotne dla konsumentów problemy związane z realizacją polityki w zakresie usług finansowych.(7)
Ponieważ cała gospodarka stanowi swoisty "system naczyń połączonych" dlatego też w Białej Księdze zwrócono uwagę na maksymalne wykorzystanie efektu synergii pomiędzy usługami finansowymi a innymi obszarami aktywności gospodarczej. Zakłada się we wspomnianym dokumencie, że w najbliższych latach zostanie wzmocniona współpraca dotycząca polityki na innych obszarach, w szczególności konkurencji, polityki konsumenckiej (ochrona konsumentów, prawo zobowiązań umownych) i opodatkowania.
Zamierzenia legislacyjne KE w programie na lata 2005-2010, dotyczące rynku ubezpieczeniowego, ilościowo skromne, dotyczą jednak obszaru o fundamentalnym znaczeniu dla tego rynku. Projekt Solvency II ma na celu, między innymi, dostarczenie organom nadzoru narzędzi do kompleksowej oceny kondycji firm ubezpieczeniowych z punktu widzenia ich wypłacalności oraz uruchomienie bodźców do szacowania i właściwego zarządzania czynnikami ryzyka w zakładach ubezpieczeń.(8) Propozycja dyrektywy dotyczącej Projektu Wypłacalność II ma być przedstawiona w połowie 2007 roku. Natomiast jeszcze w tym roku ma zapaść decyzja o ewentualnym przedłożeniu wniosku legislacyjnego dotyczącego Insurance Guarantee Schemes.

2. Organizacja i funkcjonowanie organów nadzoru. Cele i zadania na lata 2005-2010.

Wzrost tempa integracji rynku finansowego UE wymaga szybkiego dostosowania struktur regulacyjnych i nadzorczych. Mając to na uwadze Komisja określiła następujące najpilniejsze zadania do zrealizowania w najbliższych latach:
  1. potrzebę konkretyzacji i optymalizacji podziału kompetencji pomiędzy organami państwa pochodzenia i państwa przyjmującego. Ma to znaczenie w przypadku np. krachu w grupie finansowej działającej na terenie całej Unii lub działania danej firmy w określonym państwie członkowskim, podczas gdy władze nadzorcze tej firmy mieszczą się w innym kraju. Podkreśla się ewolucyjny charakter zmian dotyczących struktur nadzoru ostrożnościowego UE. Stopniowość zmian uwarunkowana jest ewentualnymi problemami dotyczącymi odpowiedzialności politycznej i finansowej. Stąd też, zdaniem Komisji zmiany w systemie nadzoru powinny zapewniać niezbędną równowagę pomiędzy wzrostem skuteczności i wzrostem konsolidacji nadzoru,
  2. potrzebę zbadania możliwości delegowania zadań i uprawnień na inne organy nadzorcze, jednocześnie przy zapewnieniu organowi nadzoru wszystkich niezbędnych informacji oraz oparcie współpracy na wzajemnym zaufaniu. Możliwość taką już obecnie stwarzają regulacje dotyczące usług bankowych. Organ nadzoru może mianowicie delegować pełną odpowiedzialność za nadzór nad spółką zależną organowi nadzoru właściwemu dla spółki dominującej,
  3. potrzebę zwiększenia efektywności nadzoru poprzez unikanie dublowania wymogów dotyczących sprawozdawczości i informacji. Nakładanie się wymogów sprawozdawczych grup finansowych prowadzących działalność transgraniczną naraża je na zbędne koszty. Należy zatem wprowadzić jednolitą sprawozdawczość nie obarczoną dodatkowymi krajowymi wymaganiami. Możliwość zracjonalizowania wzorów sprawozdań stwarzają międzynarodowe standardy sprawozdawczości finansowej (IFRS), dyrektywa w sprawie rynków instrumentów finansowych (MiFID) oraz opracowanie nowych zasad ostrożnościowych dla sektora ubezpieczeniowego i bankowego. Od 2009 roku wszystkie banki, zakłady ubezpieczeń i duże towarzystwa inwestycyjne działające w UE powinny spełniać obowiązki sprawozdawcze wysyłając jeden komplet sprawozdań do właściwego organu nadzoru działającego na poziomie skonsolidowanym,
  4. potrzebę bardziej spójnej i skoordynowanej czasowo współpracy oraz rozwijanie paneuropejskiej kultury nadzoru. W celu ujednolicenia podejmowanych decyzji i praktyk wykonawczych, szczególnie w odniesieniu do wielonarodowych lub wieloosektorowych grup finansowych, należy rozwijać wspólne kontrole, wzajemne wizytacje i praktyczne przedsięwzięcia takie jak: wymiana pracowników, wspólne szkolenia oraz wymiana informacji i doświadczeń.
3. Ocena zamierzeń KE w zakresie polityki w dziedzinie usług finansowych na lata 2005-2010.

Treści zawarte w Białej księdze są oceniane w sposób bardzo zróżnicowany. Jeden z jego promotorów, Komisarz UE ds. Rynku Wewnętrznego i Usług Ch. McCreevy nie ma wątpliwości, że realizacja trudnego i ambitnego planu winna doprowadzić do stworzenia najlepszego na świecie systemu usług finansowych. Oznaczać to będzie korzyści dla mieszkańców i przedsiębiorców w całej Europie osiągnięte dzięki obniżeniu kosztów kapitału, korzystniejsze emerytury oraz tańsze detaliczne produkty finansowe.(9) Zdecydowanie bardziej sceptycznie do FSAP i planu działania na lata 2005-2010 podchodzą reprezentanci ubezpieczycieli. Ich zdaniem, liczba przyjętych regulacji (42) w dużej mierze dotyczących bezpośrednio lub pośrednio rynku ubezpieczeniowego, a także ich "nakładanie się" i tempo wprowadzania, nakazują przeprowadzenie skrupulatnej oceny rzeczywistych korzyści ekonomicznych.(10)
Bardzo krytycznie do FSAP podchodzą analitycy działający na rynku usług finansowych. Zdaniem D. Lascellesa (11) , FSAP cierpi na "nadwagę" regulacji nie dostosowanych do szybko zmieniającego się świata finansów międzynarodowych. Wiele z tych przepisów jawi się bardziej jako produkty politycznego kompromisu niż rezultat spełnionego pragnienia stworzenia możliwie najlepszej regulacji dla Europy. Zdaniem tegoż autora, wiele z tych przepisów zawiera powtórzenia zbędnych szczegółów, co w efekcie może doprowadzić do stworzenia mniej otwartych rynków niż miało to miejsce wcześniej u wielu członków UE. Oprócz tego, wdrożenie takiej masy regulacji stwarza pole do nadużyć poprzez krajowe "interpretacje" przepisów, które mogą je zniekształcić w przyszłości. Sam rozmiar FSAP i wysoki koszt implementacji, sięgający setek milionów euro, może wzmocnić przekonanie, że wszystko co "wychodzi" z Brukseli jest nieodpowiednie lub wręcz złe. Lascelles uważa, że istnieje realne niebezpieczeństwo iż FSAP może ostatecznie okazać się przeszkodą a nie atutem dla usług finansowych UE w rywalizacji z innymi rynkami, szczególnie rynkiem USA.(12) Konkluduje, że jeśli proces implementacji uczy nas czegokolwiek, to tego, że podejście w stylu radzieckiego "Gosplanu" - kreującego wielką liczbę zunifikowanych miar i wskaźników, rzadko, jeżeli w ogóle pozwala na spełnienie pokładanych w nim nadziei. Zatem wizja jednolitego pakietu regulacji dla zunifikowanego rynku kapitałowego jest urzekająca ale zdaniem tego autora, nie zadziała w praktyce.(13)
Weryfikacja wszystkich tych opinii będzie jednak możliwa dopiero na przełomie 2008/2009 roku, bowiem właśnie w tym terminie KE przewidziała pierwszą kompleksową ocenę przydatności i efektywności wszystkich przyjętych w ramach FSAP regulacji.

4. Realizacja zasady "lepszego stanowienia prawa" w ustawie o nadzorze nad rynkiem finansowym(14)

Proces inkorporacji regulacji składających się na FSAP przebiega w Polsce pomyślnie. Dane Komisji Europejskiej z czerwca 2006 roku wskazują na to, że Polska znajduje się na pierwszym miejscu wśród wszystkich państw członkowskich, ze wskaźnikiem ponad 95% wdrożonych, składających się na FSAP, regulacji.(15) Jednak to niewątpliwie ilościowe osiągnięcie musi być poddane rzetelnej ocenie z punktu widzenia spełnienia standardów jakościowych lepszego stanowienia prawa, ponieważ jakość inkorporowanych przepisów będzie w przyszłości decydowała o skuteczności i efektywności funkcjonowania całego rynku usług finansowych.
Dobrą okazję do przeprowadzania takiej oceny stanowi przyjęcie przez Sejm RP ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym.(16)
W "Uzasadnieniu" do projektu wspomnianej ustawy, stwierdza się, że zjawiska zachodzące w gospodarce światowej wywołują nasilenie się tendencji do integracji instytucji nadzorczych nad rynkiem finansowym. Do zjawisk tych zaliczono m.in.: globalizację, internacjonalizację, usuwanie barier w dostępie do rynku, szybki postęp technologiczno-informatyczny oraz wzrost konkurencji. Wszystko to powoduje zacieranie się różnic między poszczególnymi usługami finansowymi i powstawanie konglomeratów finansowych. W treści "Uzasadnienia" nie ma jednak informacji na temat tego czy i z jakim nasileniem wspomniane wyżej zjawiska występują w naszym kraju i czy np. w Polsce funkcjonuje choćby jeden konglomerat finansowy. Odpowiedź na te pytania powinna stanowić punkt wyjścia w procesie projektowania omawianej ustawy ponieważ przyjęte w niej rozwiązania organizacyjne winny być adekwatne do poziomu rozwoju rynku usług finansowych w Polsce a także rozwoju i znaczenia poszczególnych usług finansowych na tym rynku. W dokumencie tym brakuje zatem informacji dotyczących przesłanek o charakterze ekonomicznym, społecznym i organizacyjnym, które skłoniły projektodawcę do przedstawienia Sejmowi propozycji powołania nadzoru zintegrowanego właśnie w takim a nie innym kształcie organizacyjnym. Stwierdzono jedynie, że "celem projektowanej ustawy jest dokonanie integracji organów nadzoru nad rynkiem finansowym i tym samym wprowadzenie modelu nadzoru zintegrowanego nad tym rynkiem.(17) Nowy organ nadzoru, Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) po prostu łączy trzy dotychczasowe komisje a nie zmienia ich kompetencji. Ewentualna unifikacja i standaryzacja instrumentów nadzorczych ma nastąpić na późniejszym bliżej nie określonym czasowo , etapie. Ta ostrożność w podejmowaniu ewentualnych działań w zakresie unifikacji i standaryzacji projektodawca uzasadnia złymi doświadczeniami związanymi z integracją nadzoru ubezpieczeniowego i emerytalnego w kwietniu 2002 roku. Na tym obszarze bowiem do dnia dzisiejszego nie doszło do unifikacji szczegółowych zasad nadzorczego postępowania nad tymi "zintegrowanymi" segmentami rynku.(18)
Trudno zatem dociec na czym projektodawcy oparli swoje przekonanie, że osiągnięty zostanie efekt synergii i sam fakt połączenia trzech komisji podniesie efektywność i skuteczność działania nowego organu nadzorczego. Słabo broni się przytoczony w "Uzasadnieniu" argument, że w 13 krajach UE występuje jedna instytucja nadzorcza nad rynkiem finansowym. W każdym przypadku należy skonfrontować przyjęte rozwiązania organizacyjne z poziomem rozwoju rynku usług finansowych w danym państwie. Analiza rozwiązań organizacyjnych przyjętych w takich krajach jak np. W. Brytania, Austria, Holandia, Niemcy, Czechy prowadzi do jednego ogólnego wniosku, że to co jest wspólne w przyjętych rozwiązaniach, to jedynie sam fakt, że zostały tam organy nadzorcze zintegrowane oraz to, że proces integracji był przeprowadzony w ciągu 3-4 lat. Oczywiste, występujące w tych krajach różnice wynikają z poziomu rozwoju rynku usług finansowych, tradycji w zakresie samoregulacji poszczególnych rynków usług finansowych oraz osiągniętego poziomu ochrony interesów konsumentów i sposobu funkcjonowania odpowiednich mechanizmów monitorowania organów nadzoru przez uczestników rynku.
W przypadku rozwiązań przyjętych w Polsce, w "Uzasadnieniu" do projektu omawianej ustawy, nie ma żadnej informacji na temat tego, czy powyższe okoliczności były brane pod uwagę przy rekomendowaniu Sejmowi rozwiązań organizacyjnych dotyczących nadzoru. Brak też informacji dotyczących oceny dotychczas funkcjonujących oddzielnie instytucji nadzorczych. Nie wiadomo zatem czy znaleziono jakiekolwiek istotne mankamenty w ich pracy wpływające na kondycję nadzorowanych przez te instytucje rynki a jeżeli tak to jakie były przyczyny i skutki ich błędów czy zaniechań. W przyjętej przez Sejm ustawie o nadzorze nad rynkiem finansowym pełny nadzór nad Komisją został powierzony Prezesowi Rady Ministrów (art. 3 ust. 3 ustawy). Przejawia się to w tym, że:
  1. Premier powołuje i odwołuje Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego i jego Zastępców,
  2. Premier wpływa na strukturę organizacyjną Urzędu (nadaje statut Urzędowi Komisji),
  3. Premier decyduje o sposobie ustalenia wysokości środków przeznaczonych na wynagrodzenia Przewodniczącego, Zastępców oraz pracowników (art. 20, ust.2),
  4. Komisja przedstawia Premierowi sprawozdanie ze swojej działalności,
  5. Premier decyduje o obsadzie stanowisk ministra właściwego do spraw instytucji finansowych i ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego decyduje tym samym o obsadzie dwóch kolejnych miejsc w Komisji.
Wynika z tego, że to właśnie Prezes Rady Ministrów będzie decydował lub będzie miał wpływ na obsadzenie pięciu z siedmiu miejsc w KNF. Pozostałe dwa obsadza Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Prezes Narodowego Banku Polskiego (art. 5, ust. 2 ustawy). Mając na uwadze brak w ustawie zapisu o kadencyjności oraz trybie odwoływania Zastępców Przewodniczącego i określony w ustawie (art. 11) sposób podejmowania uchwał, można stwierdzić, że Komisja może być silnie uzależniona od polityków co w konsekwencji może doprowadzić do erozji fundamentów tej instytucji budowanych na stabilności, bezstronności i przejrzystości podejmowanych działań, a w konsekwencji do utraty zaufania do całego rynku usług finansowych, ponieważ polityczna niezależność stanowi fundament wiarygodności.
Trudno zrozumieć, dlaczego właśnie na tym obszarze nie skorzystano z doświadczeń innych państw UE, posiadających nadzór zintegrowany. Właśnie w trosce o wiarygodność nadzoru i podejmowanych przez ten organ decyzji powołuje się niezależne organy monitorujące i oceniające pracę nadzoru. Np. w Niemczech, zgodnie z ustawą z dnia 22 kwietnia 2002 r. o utworzeniu Federalnego Urzędu Nadzoru nad Usługami Finansowymi, funkcjonuje Rada zarządzająca (21 osób) sprawująca nadzór nad Urzędem w skład której wchodzą miedzy innymi, członkowie parlamentu, przedstawiciele instytucji kredytowych, zakładów ubezpieczeń, rynku papierów wartościowych. Z kolei w Wielkiej Brytanii, zgodnie z Financial Services and Markets Act 2000, Financial Services Authority (FSA) sprawujący nadzór nad rynkiem usług finansowych, został zobowiązany do stworzenia systemu załatwiania skarg na działania urzędu nadzoru. Elementem tego systemu jest niezależny urząd Komisarza rozpatrującego skargi i zażalenia na pracę FSA. Skarga jest rozpatrywana, jeżeli jesteśmy niezadowoleni z decyzji FSA lub nie jesteśmy zadowoleni z postępów w rozpatrywaniu naszej skargi przez FSA. Każdego roku urząd Komisarza ds. Skarg publikuje raport zawierający informacje o ilości i rodzajach rozpatrywanych skarg oraz opisy najbardziej charakterystycznych skarg rozpatrywanych przez urząd.(19) Omawiając rozwiązania przyjęte w innych krajach, należy dodać, że również w Polsce w pierwszym projekcie ustawy, wówczas zatytułowanej - o nadzorze nad instytucjami finansowymi (projekt z 5.01.2006), przewidywano utworzenie przy Prezesie Urzędu Nadzoru Finansowego, Komitetu Doradczego, w celu zapewnienia "udziału reprezentacji pracowników i pracodawców w nadzorze nad rynkiem finansowym". Jednak już w projekcie skierowanym do Sejmu nie ma śladu po tym zapisie.
Również sam przebieg procesu legislacyjnego związanego z omawianą ustawą w żaden sposób nie koresponduje z unijną zasadą "lepszego stanowienia prawa". Niezwykłe, jak na akt prawny o takim ciężarze gatunkowym, tempo w jakim te prace przebiegały(20) , a w konsekwencji marginalizacja konsultacji społecznych doprowadziły do uchwalenia jakże ważnej dla całej naszej gospodarki ustawy obciążonej swoistymi "wadami genetycznymi" związanymi z wcześniej sygnalizowanymi usterkami i brakami, co na pewno nie będzie wpływało na wzrost efektywności i skuteczności działania nowego organu nadzorczego.
Reasumując, można stwierdzić, że przyjęte w ustawie rozwiązania i tryb jej uchwalania dostarczają mocnych argumentów tym, którzy uznali, że interes konsumentów oraz wiarygodność i stabilność rynku usług finansowych nie stanowiły głównego motywu działań związanych z uchwaleniem, w takim trybie i kształcie, ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym. Była nim raczej chęć szybkiego przejęcia pełnej kontroli nad rynkami decydującymi o rzeczywistej władzy ekonomicznej w państwie, która z kolei stanowi klucz do osiągnięcia silnej i trwałej władzy politycznej.

* * *


1 Zob. ostateczny tekst odnowionej strategii UE dotyczącej trwałego rozwoju (EUSDS) zawarty w załączniku do Noty Sekretariatu Generalnego Rady Unii Europejskiej z dnia 9 czerwca 2006 r.
2 Working together for growth and jobs Next steps in implementing the revised Lisbon strategy, Brussels, 29.04.2005.SEC/2005/622/2.
3 Szerzej na temat istoty i zakresu FSAP J. Łańcucki, Wpływ realizacji Planu Działania w Zakresie Usług Finansowych (FSAP) na funkcjonowanie rynku ubezpieczeniowego, Prawo Asekuracyjne 2005, nr 3, s. 3 i in.
4 White Paper. Financial Services Policy 2005-2010, Brussels, 5 December 2005.
5 dane zawarte w opracowaniu G. Everts, The COM'S Financial Services Strategy for the next 5 years, Financial Services Consumer Group, 20 June 2006.
6 Consumer Dialogue - Financial Services Consumer Group, www.ec.europa.eu/internal_market/finances/fsg/.
7 "Fin-Focus": new Commission newsletter, IP/06/575, Brussels, 4 may 2006.
8 Zob. I. Woźniak, Projekt Wypłacalność II, Urząd Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych, Warszawa, 27 kwietnia 2006.
9 EU financial services policy for the next five years, IP/05/1529, Brussels 5, December 2005.
10 CEA Annual Report 2005-2006, s.10.
11 David Lascelles-co-director of the London-based Centre for the Study of Financial Innovation.
12 The EU's Financial Services "Action Plan" is a misnomer, Europe's World, Spring 2006, s. 92 .
13 D. Lascelles, op. cit., s.95.
14 w opracowaniu omawiane będą dwa dokumenty: tekst "Uzasadnienia" do projektu ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym z dnia 7.06.2006 (Druk nr 654) oraz tekst ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym.
15 Zob. przytoczone wcześniej opracowanie G. Everts prezentowane na pierwszym spotkaniu FSCG, 20 czerwca 2006 r.
16 uchwalona na 22 posiedzeniu Sejmu.
17 tekst "Uzasadnienia" do projektu ustawy, s.1.
18 tekst "Uzasadnienia" do projektu ustawy, s.5.
19 zob. Annual Report (2005/06) of the Office of the Complaints Commissioner (OCC), www.fscc.gov.uk.
20 Projekt ustawy został skierowany do Sejmu 7.06.2006 r., pierwsze czytanie odbyło się 23 czerwca a uchwalenie ustawy nastąpiło 21 lipca 2006 r.

* * *