BIPAR Annual Report 2007/2008

(tłumaczenia najciekawszych fragmentów)
(pełny raport, tekst angielski - vide dział "BIPAR")

1. Unijne badania konkurencyjności sektora ubezpieczeń majątkowych
2. Ostatnie wydarzenia dotyczące kwotacji netto (netquoting)
3. Wprowadzanie Dyrektywy (IMD - Insurance Mediation Directive)
4. SOLVENCY II - (Wypłacalność II - propozycja dyrektywy)
5. Propozycja dyrektywy w sprawie VAT dla usług ubezpieczeniowych i finansowych
6. Komunikat w sprawie Edukacji Finansowej - Grupa Ekspertów


1. UNIJNE BADANIA KONKURENCYJNOŚCI SEKTORA UBEZPIECZEŃ MAJĄTKOWYCH


Dyrektoriat ds. Konkurencji rozpoczął w maju 2005 roku dochodzenie w sektorze ubezpieczeń majątkowych. Celem było sprawdzenie stanu konkurencji, możliwych zniekształceń i ustalenie praktycznych podstaw do podjęcia przyszłych działań.
Dochodzenie miało sprawdzić warunki działań produktów i usług ubezpieczeniowych. Mandat Komisji Europejskiej dla Dyrektoriatu obejmował cały wachlarz działalności sektora. Dochodzeniem objęte było również pośrednictwo ubezpieczeniowe.

Dyrektoriat ds. Konkurencji opublikował 25 września 2007 roku Raport Końcowy z dochodzenia, zgłaszając uwagi w trzech dziedzinach : reasekuracji, pośredników ubezpieczeniowych i stosowania wyjątków (Block Exemption), oraz zapraszając zainteresowane strony aby dokonały własnej oceny spraw i podjęły dialog mający na celu wyjaśnienie lub przegląd stosowanych praktyk. Nie określono czasu zakończenia takich działań.


Wnioski Raportu

Raport zwrócił uwagę na działania w różnych rejonach ubezpieczeń majątkowych.
Długotrwałe i szeroko stosowane na rynkach reasekuracji i koasekuracji praktyki ustalania (ujednolicania) składki mogą prowadzić do wyższych cen dla wielkich ryzyk ubezpieczeń handlowych. Raport pozostawia otwartym pytanie, czy jest to naruszenie zakazu ograniczeń w praktyce biznesowej (art.81 Traktatu), lecz zwraca się do sektora ubezpieczeń, żeby albo uzasadnić rynkowe praktyki biorąc pod uwagę zasady konkurencji, albo dokonać reform.

Po drugie, Komisja również potwierdza swoje obawy jeśli chodzi o transparentność wynagrodzeń oraz konflikt interesów w działalności brokerów, co może w niektórych przypadkach prowadzić do ograniczenia konkurencji i zmniejszenia możliwości wyboru, zwłaszcza dotyczy to małych i średnich firm (SME). Komisja zapowiada dalsze badania w tych sprawach podczas zapowiadanego przeglądu dyrektywy w sprawach pośrednictwa (IMD), zapraszając kraje członkowskie i uczestników sektora do przeglądu wniosków i podejmowania własnych, stosownych działań.

W sprawie stosowania wyjątków (Block Exemption Regulation) - w wyniku badania sektora nie znaleziono wystarczających powodów aby je przedłużać poza 2010 rok. Komisja musi być przekonana że regulacje - które traktują sektor ubezpieczeniowy inaczej w porównaniu z innymi sektorami - są ciągle niezbędne. W każdym razie Komisja ostatecznie dokona w marcu 2009 roku przeglądu w tej sprawie, zgodnie z wymogami legislacyjnymi.

Komisja wyraża również obawy w sprawie sytuacji długoterminowych umów w Austrii, które mogą ograniczać konkurencję. Nie jest to końcowy wniosek, ale sprawa wymaga bardziej dokładnego zbadania. W innych przeglądanych sprawach - Holandia, Słowenia i Włochy - sprawy poruszane we wstępnym raporcie (styczeń 2007 - Interim Report) zostały już rozwiązane.


Stanowisko BIPAR w sprawie pytań Dyrektoriatu d/s Konkurencji

BIPAR podkreślał, że pośrednictwo ubezpieczeniowe jest wielowymiarową działalnością, która wymaga od pośrednika ubezpieczeniowego pełnych kwalifikacji i umiejętności, jeśli chce osiągnąć sukces na bardzo konkurencyjnym rynku. Pośrednik poprzez różne formy działalności pomaga klientowi i zakładom ubezpieczeń przezwyciężyć rynkowe niedociągnięcia, które mogłyby zakłócić konkurencję i działać na niekorzyść klienta. Taka aktywność jest bardzo istotna dla wszystkich typów nabywców ubezpieczeń, a w szczególności dla małych i średnich przedsiębiorstw (SME), które w większości przypadków nie dysponują własnym działem zarządzania ryzykiem, ani umiejętnościami ubezpieczeniowymi.

W sprawie konfliktu interesów (i postrzeganego jako potencjalny konflikt) - BIPAR twierdził, że są to powszechne praktyki w usługach sektora finansowego, więc nie są wyjątkiem w sektorze ubezpieczeń. Sprawa podstawowa to jak zarządzać potencjalnym konfliktem, w najlepszym interesie klienta.

Odpowiadając na pytania Dyrektoriatu w sprawie głównego źródła konfliktu interesów, na które niezależny pośrednik (broker i multiagent) są wystawieni, BIPAR jest zdania, że jest sprawą podstawową, aby zakłady ubezpieczeń określiły i wprowadziły silny system zarządzania i ograniczania tego konfliktu interesów. W tej dziedzinie BIPAR popiera transparentność i jest zdania, że pośrednicy ubezpieczeniowi mogą przedstawić klientowi niezbędne informacje, aby mógł, po otrzymaniu danych w sposób przejrzysty i uczciwy, podjąć decyzję o nabyciu produktu i usługi ubezpieczeniowej.

Dyrektywa IMD, w szczególności jej wymogi dotyczące przekazywania informacji, znacząco się odnoszą do tej dziedziny, lecz w związku z opóźnieniami wprowadzania IMD do krajowych legislatur wnioski raportu nie przedstawiają, niestety, pełnego efektu wprowadzania Dyrektywy. Konkurencyjna dynamika rynku również ogranicza efekty konfliktu interesów. Największą konkurencją dla pośrednika jest inny pośrednik, ponieważ klient nie ma żadnych przeszkód w przechodzeniu od jednego pośrednika do innego.

BIPAR wyjaśniał, że pośrednicy odgrywają ważną rolę w rozwijaniu konkurencji rynkowej w ubezpieczeniach. Pośrednicy mogą wspomóc klienta w otrzymaniu najlepszych warunków ubezpieczenia albo od dotychczasowego ubezpieczyciela, albo poprzez uzyskanie polisy w innym zakładzie. Dobre rozpoznanie rynku przez pośrednika jest głównym źródłem konkurencji między ubezpieczycielami i pomaga klientowi w ustaleniu ceny, głównego czynnika powodującego zmianę ubezpieczyciela.

W sprawie pełnomocnictw BIPAR wyjaśniał, że takie usługi sprawiają, że proces ubezpieczania staje się bardziej wydajny i przyczynia się do poprawy jakości usług pośrednika w stosunku do wielu klientów. Wzmaga również konkurencję, ułatwiając ubezpieczycielom wejście na nowe rynki, lub segmenty rynku, zarówno w kraju członkowskim, oraz w szczególności poprzez granice. Generalnie przyjęto, że pełnomocnictwa mogą wykluczyć dublowanie i wzmocnić aktywność. Pośrednik, będąc bliżej klienta, może lepiej i bardziej płynnie odpowiadać na jego potrzeby.

BIPAR sugerował, że wnioski dochodzenia w odniesieniu do informacji o wynagrodzeniu, oraz różne punkty widzenia, wyrażane przez udziałowców były wzięte pod uwagę, gdy oceniano i wprowadzano IMD do krajowych legislacji. W zależności od rezultatów tej oceny i wprowadzania dyrektywy określającej transparentność - BIPAR, łącznie z krajowymi stowarzyszeniami podejmie (i będzie popierał) tam gdzie to niezbędne, inicjatywy zapewniające klientów, że będą informowani przez pośredników o sposobie wynagradzania (prowizja, zapłata, albo połączenie tych metod), oraz o prawie klienta do zadawania pytań o bardziej szczegółowe informacje dotyczące zawieranej umowy.
Stowarzyszenia krajowe i BIPAR przyjęły taki sposób działania z uwarunkowaniem braku dyskryminacji oraz uzależnienia od (krajowych) rynków i zasad regulacyjnych.


Działania BIPAR po publikacji Raportu

W sprawie koasekuracji

Po rozmowach z konsultantem (London Economics) oraz grupą roboczą ekspertów ze stowarzyszeń członkowskich BIPAR zdecydował na określenie najlepszych zasad plasowania ryzyka w zakładach ubezpieczeń.

W czasie konferencji w Madrycie (marzec 2008, mid-term meeting) przedstawiciel Dyrektoriatu ds. Konkurencji tak ocenił te zasady : Komisja gorąco wita inicjatywę BIPAR oraz te najlepsze zasady. Są one konstruktywne i w duchu prowadzonej dyskusji z uczestnikami rynku. Ich implementacja będzie teraz sprawą kluczową, ale jeśli praktyka rynku zmieni się zgodnie z tymi zasadami, to przestaniemy tym się interesować. Wzywamy uczestników rynku do rozwijania nowych i twórczych sposobów plasowania ryzyk, na najbardziej korzystnych dla klienta warunkach. Będziemy ściśle monitorowali rozwój sytuacji.

W kwietniu 2008 roku zasady zostały przesłane do krajowych stowarzyszeń, celem przekazania pośrednikom, aktywnym w koasekuracji.
CEA (Europejska Federacja Ubezpieczycieli) również wypowiedziała się na temat zasad :
CEA wita te najlepsze zasady plasowania ryzyk przez brokerów. CEA zwróciła się do swych organizacji członkowskich i prezentowanych przez nie zakładów, aby zwrócili stosowną uwagę na te zasady oraz stosowali je w praktyce.

W sprawie pośredników
Raport zwrócił uwagę na konflikt interesów oraz brak przejrzystości w sposobie wynagradzania pośredników. Komisja uważa, że w niektórych przypadkach może to prowadzić do ograniczania konkurencji, mniejszego wyboru i wyższych cen, dotyczy to zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorstw (SME).

Dyrektoriat ds. Konkurencji stwierdził w Końcowym Raporcie (w odróżnieniu od Interim Report), że sprawa pośredników jest wielowymiarowa i zwrócił uwagę (jak to sugerował BIPAR) na proces przeglądu IMD, zapraszając sektor ubezpieczeniowy do podjęcia własnych działań, odnosi się to również do krajowych regulatorów.
Choć presja pozostaje, to prawdopodobnie dzięki BIPAR i udziałowi ich krajowych organizacji (pisemne propozycje, publiczna dyskusja) zawdzięczać należy, że Dyrektoriat skłonił się do opinii, że nie ma potrzeby ani żadnej sprawy wymagającej natychmiastowej ich interwencji w problematykę wynagrodzenia, lub konfliktu interesów, dotyczących pośredników. Ale nie jest to sprawa zdjęta z przyszłego porządku obrad.

Istnieje również możliwość, że krajowi regulatorzy podejmą tę problematykę, albo że w przyszłym przeglądzie IMD mogłaby być narzucona rewizja (jeśli do niej dojdzie) zasad, co mogłoby prowadzić do niepożądanych efektów, albo nadregulacji (należy odnotować, że w Końcowym Raporcie jest odnośnik do stosowanych zasad MIFID, dotyczących określeń konfliktu interesów i przejrzystości, a w Interim Report jest rozdział określający sytuację kwotowania netto (netquoting).

BIPAR zdecydował nie czekać na rezultaty przeglądu IMD i próbuje rozwinąć inicjatywy rozwiązywania problemów, określonych w Raporcie. Natychmiast po opublikowaniu Raportu rozpoczęto badania, w porozumieniu z konsultantem (London Economics) pozostałych zastrzeżeń Dyrektoriatu w sprawach dotyczących pośredników.

Dyskusje w tych sprawach miały miejsce w Madrycie (marzec 2008), oraz na dorocznym Walnym BIPAR w Berlinie (czerwiec 2008). Formuła oraz treść inicjatyw sektora będą dalej dyskutowane i w miarę możności akceptowane.

W sprawie stosowania wyjątków (Block Exemption Regulation (BER)
Traktat zabrania zawierania porozumień ograniczających konkurencję, ale BER gwarantuje wyjątki dla pewnych form porozumień o współpracy w sprawach reasekuracji, co ma zakończyć się z dniem 31 marca 2010 roku, jeśli nie zostaną odnowione. I chociaż sektor popiera tę praktykę, Komisja nie znalazła wystarczających powodów do przedłużania istnienia BER.
W końcu kwietnia 2008 roku Komisja Europejska przesłała do konsultacji dokument w sprawie wyjątków. BIPAR powołał grupę roboczą do przygotowania odpowiedzi, w terminie do połowy lipca 2008. Wszystkie krajowe stowarzyszenia zostały poinformowane o tych konsultacjach.

* * *

2. OSTATNIE WYDARZENIA dotyczące KWOTACJI NETTO


Pomysł wprowadzenia kwotacji netto (netquoting) powstał w 2002 roku w Norwegii i Finlandii. Od tego czasu ta idea objęła kilka innych rynków. BIPAR cały czas asystuje krajowym stowarzyszeniom w ich walce o swobodę wyboru systemu wynagradzania, opartego na czterech zasadach, prezentowanych przez BIPAR :

  1. Każdy pośrednik ubezpieczeniowy jest uprawniony do godziwego wynagrodzenia za świadczone przez siebie usługi.
  2. Wynagrodzenie pośrednika jest materią zastrzeżoną dla stron.
  3. Określanie w przepisach lub w porozumieniach branżowych ubezpieczycieli stawek lub reguł wynagradzania pośredników uznane jest przez BIPAR za poważne naruszenie zasad funkcjonowania wolnego rynku i byłoby dokonane z naruszeniem międzynarodowej praktyki i zwyczaju.
  4. Pośrednicy mogą negocjować z klientami wynagrodzenie (fee), które może być w uzupełnieniu, zamiast, lub w połączeniu z wynagrodzeniem prowizyjnym. W takich przypadkach klienci winni być odpowiednio poinformowani.


Działania w czasie :

- czerwiec 2002 : norwescy ubezpieczyciele podjęli wspólną decyzję wprowadzenia kwotacji netto do "Kodeksu Postępowania";
- październik 2002 : fińscy ubezpieczyciele przyjęli "Rekomendację" wprowadzającą netquoting;
- czerwiec 2003 : kilku duńskich ubezpieczycieli wypowiedziało brokerom umowy prowizyjne "Listem informacyjnym";
- maj 2003 - szwedzcy ubezpieczyciele zwrócili się o wprowadzenie systemu kwotacji netto.

Finlandia
Fińska ustawa o Pośrednictwie Ubezpieczeniowym (FIMA - 2005) "zabrania brokerom przyjmowania prowizji z innych źródeł niż ich główne po 1 września 2008 roku".
Obecnie (maj 2008) toczy się polityczna debata przedłużenia okresu przejściowego na następne trzy lata. BIPAR i fińskie stowarzyszenie brokerów współpracują, próbując uzyskać przedłużenie okresu przejściowego, lub, co lepsze, obalić zakaz.

Dania
Prawo wprowadzone 1.07.2007. :
- zakaz prowizji (łącznie życiowe i majątkowe);
- okres przejściowy do 1.07.2011.

Szwecja
Prawo w sprawie kwotacji jeszcze nie zostało wprowadzone
- ostatnio ogłoszono, że kwotacja nie stanie się prawem;
- niektóre zakłady ubezpieczeń stosują kwotację, inne nie stosują

Norwegia
Kwotacja jeszcze nie stała się prawem, lecz jest narzucona przez ubezpieczycieli. Władze norweskie zamierzają wprowadzić kwotację do prawa, ale z wyłączeniem ubezpieczeń morskich. Trwają konsultacje z sektorem ubezpieczeń. Wprowadzenie prawa spodziewane w końcu 2008 roku.

Szwajcaria
Również w 2008 roku netquoting stanął na porządku dnia szwajcarskich regulatorów. W tej sprawie BIPAR wymienia informacje i dokumenty ze Szwajcarskim Stowarzyszeniem Brokerów, przygotowując skoordynowaną akcję.

Litwa
W marcu 2007 roku organ nadzoru zaproponował aby "zakazać ubezpieczycielom wypłacania wynagrodzenia brokerom". Powód : "prowizja stwarza konflikt interesów".
Litewska Izba Pośredników zwróciła się z prośbą o pomoc, BIPAR przesłał pismo do litewskiego nadzoru i Ministerstwa Finansów : "Dlaczego niszczyć możliwość wyboru ?"
W rezultacie podjętych również miejscowych akcji decyzja została odłożona. Rząd prosił o informacje jak to wygląda w Europie.
W maju 2007 roku zorganizowano w Wilnie okrągły stół, z udziałem Organu Nadzoru, Ministerstwa Finansów, przedstawicieli pośredników, ubezpieczycieli, prawników.
Dyrektor Nic de Maesschalck reprezentował BIPAR.

Przedstawione argumenty :
- 99,6% składki na całym świecie jest przypisane na rynkach działających w systemie prowizji, lub fee;
- Cztery Zasady Wynagradzania BIPAR;
- argumenty w sprawie konkurencji (odpowiedź na Interim Report);
- nowe propozycje BIPAR w sprawie transparentności jako alternatywy (i kompromisu);
- Dlaczego redukować możliwość wyboru ? Na wolnym rynku ?

W 2008 roku nasze Litewskie Stowarzyszenie poinformowało, że dalsze dyskusje na temat netquoting zostały odłożone na później.

* * *


(Uwagi Redakcji - Czytelnikom dla przypomnienia)

Polska

W 2003 roku projekty rządowe ustaw ubezpieczeniowych przedłożono w Sejmie.
W trakcie drugiego czytania nieoczekiwanie zgłoszono poprawkę do projektu ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym (art. 18 a - w sprawie wynagrodzenia brokerskiego), co stwarzało zagrożenie dla całej profesji.

Zarządy Stowarzyszenia i Izby Brokerów podjęły decyzję przeprowadzenia aktywnej kampanii informacyjno-protestacyjnej, obejmującej: opracowanie Memorandum, akcentującego konsekwencje prawne i brak zgodności z założeniami Dyrektywy Unii Europejskiej, jak również socjalne aspekty wprowadzonej poprawki, przekazanie każdemu z posłów apelu o niedopuszczenie do wprowadzenia poprawki.

Zwrócono się do BIPAR z prośbą pomoc, otrzymaliśmy pismo skierowane do Marszałka Sejmu, z obszerną dokumentacją. Wykorzystano kontakty z mediami, organizowano indywidualne wystąpienia brokerów do posłów w swych okręgach wyborczych.

Poprawka została wycofana. Ustawa o pośrednictwie została przyjęta przez Sejm 22 maja 2003 roku.

* * *


3. WPROWADZANIE DYREKTYWY (IMD - Insurance Mediation Directive)

Dyrektywa w sprawie Pośrednictwa Ubezpieczeniowego (IMD 2002/92/EC) została przyjęta w dniu 9 grudnia 2002 roku i opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii w dniu 15 stycznia 2003 roku. Kraje członkowskie Unii miały wprowadzić postanowienia IMD do krajowej legislacji w terminie do 15 stycznia 2005 roku. Odwołana została dyrektywa z 1976 roku w sprawie agentów i brokerów, w związku z czym IMD stała się jedynym, wiążącym prawem Unii, dotyczącym osób fizycznych i prawnych, prowadzących działalność pośrednictwa ubezpieczeniowego.

Dwa główne cele IMD to umożliwienie pośrednikom ubezpieczeniowym oferowania usług rynkowych w unijnej sferze ekonomicznej w dziedzinie swobody usług (FOS), oraz swobody zakładania przedsiębiorstw (FOE), na podstawie rejestracji we własnym kraju członkowskim, jak również zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumenta.

Implementacja - sprawdzanie i dokonywanie przeglądu

Dyrektywa była wprowadzana we wszystkich krajach członkowskich, ale pełny wynik osiągnięto dopiero ostatnio, chociaż wyznaczonym terminem był 15 styczeń 2005.
BIPAR udzielał pomocy i doradzał swoim organizacjom członkowskim w sprawie wprowadzania postanowień IMD. W tym celu w czerwcu 2008 roku, opierając się na informacjach od nich otrzymanych, opublikowano dziesiątą (aktualną) wersję stanu wprowadzania IMD w większości z 27 krajów członkowskich Unii.

Komisja Europejska planuje systematyczną ocenę wszystkich przyjętych europejskich aktów prawnych. Współpracując z CEIOPS i BIPAR rozpoczęto w różnych krajach członkowskich sprawdzanie zgodności wprowadzania postanowień IMD, zwłaszcza posiadających, zdaniem Komisji, podstawowe znaczenie : na przykład wymogi rejestracji, czy zawodowych kwalifikacji pośredników ubezpieczeniowych. Otrzymano trzy skargi na błędne wprowadzanie dyrektywy w kilku krajach (np. Irlandia i Grecja).

Rzeczowe planowanie i dokonywanie przeglądu będzie dotyczyło wprowadzania i stosowania postanowień IMD. Zakres przeglądu będzie określany przez wyniki oceny i praktyczne doświadczenia działania dyrektywy. To również oznacza aktywne, wstępne konsultacje z zainteresowanymi stronami, z pełną oceną rezultatów proponowanych zmian legislacyjnych.

Przegląd IMD został przez Komisję zapowiedziany w dokumencie Green Paper on retail financial services, w kwietniu 2007 roku, z założeniem, że IMD osiąga swe założenia w ochronie konsumentów, działając w interesie Jednolitego Ubezpieczeniowego Rynku.

BIPAR w komentarzu na temat Green Paper stwierdził, że ponieważ postanowienia IMD są jeszcze w trakcie wprowadzania, zbyt wcześnie na ocenę, czy osiągnięto założone cele. Komisja winna zapewnić, że gdy IMD zostanie w pełni przyjęte przez krajowe legislatury, profesja będzie dysponować odpowiednim okresem, bez konieczności kolejnej adaptacji do płynnego legislacyjnego otoczenia.

Komisja weźmie również pod uwagę Końcowy Raport Dyrektoriatu d/s Konkurencji, w którym określono potencjalny konflikt interesów i pewien brak przejrzystości w sposobie typowego wynagradzania pośredników. Komisja będzie monitorowała te uwagi, a jednocześnie oczekuje się w tych sprawach zainteresowania i ścisłego zaangażowania przez władze krajów członkowskich.

IMD stała się tematem dyskusji w sprawie detalicznych produktów inwestycyjnych, zwłaszcza w perspektywie przejrzystości i określania zasad dla przedsiębiorstw i pośredników zaangażowanych w ubezpieczenia życiowe (unit-linked).
Dla lepszego zrozumienia tych spraw Dyrektoriat d/s Rynku Wewnętrznego i Usług zorganizował Warsztaty w sprawie Produktów Inwestycyjnych, które odbyły się w maju 2008 roku, z udziałem przedstawicieli BIPAR.

Prace CEIOPS w sprawie wprowadzania IMD oraz planowanego przeglądu

CEIOPS powołał w październiku 2006 roku Grupę Roboczą (IMEG - Insurance Mediation Expert Group), złożoną z ekspertów pochodzących z władz nadzoru krajów członkowskich, celem prowadzenia prac nad procesem wprowadzania IMD.

Uwagi Redakcji!

CEIOPS - Committee of European Insurance and Occupational Pensions Supervisors

(Europejski Komitet Nadzorców Ubezpieczeniowych i Emerytalnych) w październiku 2006 roku powołał (z 25 narodowych organów nadzoru) Grupę Ekspertów do spraw pośredników ubezpieczeniowych, z udziałem przedstawiciela DG Internal Market.
Reprezentantem polskiego nadzoru była pani Eugenia Nikołajewa, obecnie pozostał tylko pan Bartosz Wojno (Główny Specjalista, Dep. Prawny KNF).

W kwietniu 2006 roku Victor Rod, Przewodniczący organu nadzoru Luksemburga przedstawił dokument, zwany Protokołem Luksemburskim, który określał ramy współpracy organów nadzoru w odniesieniu do wprowadzania Dyrektywy w sprawie Pośrednictwa (IMD).

Grupa Robocza przystąpiła do oceny stanu wprowadzania głównych postanowień IMD, aby służyć radą, w jaki sposób rozwijać najlepsze praktyki, oraz informować o powstałych problemach w praktyce wprowadzania Dyrektywy, oraz jakie rekomendacje można by przekazać Komisji Europejskiej.

Do Grupy Ekspertów zaproszony został również BIPAR, którego przedstawiciel Paul Carty, (Przewodniczący Komitetu BIPAR do spraw Europejskich) przedstawiał (m.inn.) problemy implementacji IMD, zwłaszcza w odniesieniu do aktywności pośredników w dziedzinie FOS (Freedom of Service), oraz przyjęcia przez Kraje Goszczące postanowień w sprawie warunków działania zgodnie z zasadą ogólnego dobra (aplikacja surowych lokalnych warunków prowadzenia biznesu może podważyć sens istnienia IMD).

W marcu 2007 roku CEIOPS opublikował Report on the Implementation of the Insurance Mediation Directive's Key Provisions (Raport w sprawie wprowadzenia głównych postanowień IMD), w którym omówiono takie dziedziny jak : procedura rejestracji, wymogi zawodowe, notyfikacja, sankcje, skargi i polubowne załatwianie spraw, wymogi udzielania informacji.


Ostatnie posiedzenie IMEG w sprawie możliwych poprawek IMD
(oraz do Protokołu Luksemburskiego)


Po publikacji Protokołu Luksemburskiego, odnoszącego się współpracy właściwych władz krajów członkowskich Unii w sprawie wprowadzania IMD, oraz raportu o wprowadzaniu głównych postanowień IMD, wskazującego na potrzebę wyjaśnienia pewnej terminologii stosowanej w IMD, oraz niektórych, niepraktycznych z perspektywy codziennego nadzoru wymogów w sprawie pośrednictwa - CEIOPS zdecydował przedstawić raport w sprawie możliwych poprawek do Dyrektywy oraz do Protokołu Luksemburskiego, w celu usprawnienia regulacji usług trans-granicznych, oraz ułatwienia działań pośrednictwa.

Raport został przygotowany przez członków IMEG, której przewodniczył Victor Rod.
Przedstawiciel BIPAR w dyskusji mocno akcentował, że przegląd i jakiekolwiek poprawki proponowane i brane pod uwagę powinny być przede wszystkim właściwie ocenione, aby nie prowadziły do nieuzasadnionych kosztów dla praktyków rynkowych, a w konsekwencji dla konsumentów, ponieważ aktualna faza konsolidacji rynku jest sprawą kluczową.

Raport o możliwych poprawkach IMD i Protokołu Luksemburskiego został opublikowany w marcu 2008 roku.
Do aktualizowanego Protokołu wprowadzono trzy propozycje :
- uzupełnienie w sprawie odnośnika w IMD, dotyczącego wzajemnego uznania.
Bo Dyrektywa 1976 zobowiązywała kraje członkowskie do przyjęcia do krajowych wymogów, jako równoważne, odpowiednich zawodowych kwalifikacji i praktycznego doświadczenia nabytego przez zagranicznego pośrednika w jego kraju członkowskim. Tego nie ma w IMD. Równoważność istnieje jedynie w określeniach działalności FOS/FOE. Odniesienie do Dyrektywy w sprawie wzajemnego uznania kwalifikacji wypełni lukę w regulacji; - przyjęcie polubownej praktyki załatwiania skarg konsumentów;
- uzupełnienie Protokołu (Aneks nr 1) listą właściwych władz mogących prowadzić rejestrację w ramach IMD.

Większość członków Grupy zgodziła się z wnioskami raportu, że obecnie nie ma potrzeby wprowadzania poprawek i że implementacja IMD jest ciągle jeszcze w stanie dziecięcym. Zgodzono się również, że dwie propozycje zgłoszone przez członków IMEG, w sprawie celów IMD i zakresu geograficznego dostosowania wymogów PII (Professional Indemnity Insurance) zasługują na dokładniejszą analizę, na przykład w ramach przeglądu IMD przez Komisję Europejską.

CEIOPS IMEG uznał, że publikacja raportu wypełniła warunki zleconego im mandatu. Jednak członkowie IMEG potwierdzili swoją chęć uczestniczenia w możliwym przeglądzie IMD prowadzonym przez Komisję Europejską, jak również zamierzają publikować najlepsze przykłady praktycznego wprowadzania reguł IMD. Grupa zamierza kontynuować wymianę informacji w tych sprawach, w ramach nowej, powołanej przez CEIOPS grupy, podejmującej sprawy ochrony konsumenta.

Nowy Komitet CEIOPS w sprawie ochrony konsumenta, celem rozpatrzenia problematyki związanej z konsumentami, CEIOPS powołał, w marcu 2008 roku, Komitet Ochrony Konsumenta (CCP - Committee on Consumer Protection), wykorzystując niektórych ekspertów z byłej IMEG.
Nowy Komitet będzie zajmował się obydwoma obszarami kompetencji CEIOPS - ubezpieczenia i sprawy emerytalne, zwracając uwagę na formy informacji dla konsumenta, edukacji, nadzoru nad działaniem rynku, dalszym umacnianiem współpracy w załatwianiu skarg konsumentów, ogólnymi warunkami i wymogami w sprawie rozwoju formuły ubezpieczeń emerytalnych.

Jeśli chodzi o IMD - Komitet będzie kontynuował wymianę informacji w sprawie praktyk wprowadzania Dyrektywy, publikowania "Najlepszych wzorów implementacji IMD", opartych na wnioskach osiągniętych przez Grupę Ekspertów, regularnej aktualizacji Protokołu Luksemburskiego, udziału w przyszłym przeglądzie IMD przez Komisję Europejską, publikowanie linków do stron internetowych członków CEIOPS i obserwatorów, zawierających ogólne warunki odpowiednich krajowych legislatur, w ich własnym języku oraz w języku angielskim, oraz udzielania pomocy Komisji Europejskiej, prowadzącej wykaz narodowych ogólnych warunków.

Działania pośredników w systemie FOS (Freedom to Provide Services)

IMD umożliwia pośrednikom ubezpieczeniowym działania rynkowe w ekonomicznej sferze europejskiej poprzez swobodę świadczenia usług (FOS), lub swobodę zakładania przedsiębiorstw (FOE), w oparciu o rejestrację w ich własnych krajach członkowskich. Są to prawa europejskiego paszportu, udzielone przez IMD. Te prawa mogą być egzekwowane w wyniku prostej procedury notyfikacyjnej.

BIPAR przywiązuje wielką wagę do osiągnięcia prawnej pewności określającej element uruchomienia aktywności pośredników w ramach swobody świadczenia usług (FOS), jako generalnie stosowane zasady, oraz, aby bardziej ścisłe wymogi informacji krajów goszczących były przestrzegane przez pośredników traktowanych jako prowadzących działalność w ramach FOS, w danym kraju członkowskim.

IMD nie określa elementu uruchomienia aktywności pośrednika w ramach FOS. Po prostu określa kraj goszczący jako kraj członkowski "w którym pośrednik ubezpieczeniowy czy reasekuracyjny posiada oddział, lub dostarcza usług" . Nie ma precyzyjnej definicji warunków kraju członkowskiego w sprawie świadczonych usług.

W listopadzie 2007 roku, po wielomiesięcznej dyskusji w tej sprawie, prowadzonej przez BIPAR, Dyrektoriat d/s Rynku Wewnętrznego oraz grupę ekspertów CEIOPS, w odpowiedzi na prośbę Komisji Europejskiej CEIOPS przedstawił szeroką analizę trzech propozycji, definiujących usługi transgraniczne w ramach IMD.

Trzecia definicja, uznana i przyjęta przez członków CEIOPS jako najbardziej praktyczna i zgodna z określoną linią celów IMD : w odniesieniu do zamierzeń pośredników, do tworzenia Jednolitego Rynku i do ochrony konsumenta :
"biorąc pod uwagę zamierzenia pośredników określone w art. 6 IMD : definicja nie tworzy sztucznych barier dla istniejącej działalności pośrednictwa i minimalizuje administracyjne ciężary; ochrona konsumenta jest zagwarantowana, ponieważ jest to decyzja konsumenta, aby żądać usług pośrednika ubezpieczeniowego, działającego w innym kraju członkowskim".

Również BIPAR popiera tę trzecią definicję.

Komisja Europejska ma podjąć decyzję zgłoszenia propozycji, aby CEIOPS włączył trzecią definicję do Protokołu Luksemburskiego. Chociaż Protokoł nie jest wiążącym dokumentem, w odróżnieniu od IMD, włączenie definicji w sprawie FOS może zobowiązywać właściwe władze do jej stosowania. To by zapewniało większą prawną legalność.

* * *


Sekretariat dysponuje następującą dokumentacją (Eng.) - wysyłka zainteresowanym na żądanie)

- CEIOPS' Report on the Implementation of the Insurance Mediation Directive's
Key Provisions - March 2007;
- White Paper - Financial Services Policy 2005 - 2010;
- Single Market in Financial Services Progress Report (2004 - 2005);
- CEIOPS protocol (ustalenia zasad współpracy)
- CEIOPS passporting (wprowadzanie Europejskiego Paszportu)


* * *


4. SOLVENCY II (Wypłacalność II) - propozycja dyrektywy

Komisja Europejska przyjęła w lipcu 2007 roku propozycje dyrektywy, reformującej ostrożną regulację przemysłu ubezpieczeniowego, dostarczającą siatkę ochronną dla posiadaczy polis, oraz wspomagającą stabilność rynku.
Solvency II jest traktowana przez twórców polis i polityków na krajowych i europejskim poziomie jako najważniejszy projekt regulacji usług finansowych na najbliższe trzy lata. Dyrektywa nie tylko zmienia zasady wypłacalności dla ubezpieczycieli, ale również zastępuje trzynaście dyrektyw sektora ubezpieczeń.

Ze względu na potencjalny wpływ tego projektu na rynek ubezpieczeniowy BIPAR podjął decyzje powołania grupy roboczej "Solvency II", pod egidą Komitetu Europejskiego BIPAR. Celem tej grupy jest informowanie BIPAR i krajowych stowarzyszeń o postępach prac, oraz identyfikowanie i dyskutowanie możliwych konsekwencji dla pośredników. Gdy to będzie niezbędne, grupa robocza przygotuje dla BIPAR rekomendacje przyjęcia stanowiska.

BIPAR w grudniu 2007 roku przygotował dokument na temat ogólnych kierunków rozwoju, omawiając podstawy Solvency II, oraz wstępnie wskazując ich możliwy wpływ na rynek pośrednictwa. Dokument został przesłany do wszystkich stowarzyszeń członkowskich BIPAR.
Wyjaśniano, że korzystając ze wzrostu zdolności kapitału i skali ekonomii, konsolidacja towarzystw ubezpieczeniowych może wzrastać, podczas gdy grupy kapitałowe i dywersyfikacja wymogów kapitałowych może zmaleć. Konsolidacja zakładów ubezpieczeń może oznaczać, że będzie mniej dostawców ubezpieczeń, co zmniejszy wybór klienta.

Możliwe również, że będzie to prowadzić do konsolidacji środowiska pośredników, a także do zwiększania nacisku na ubezpieczycieli, aby działali w formule direct i rezygnowali z pośredników. Zwiększone użycie wewnętrznych modeli i wewnętrznego tworzenia wzorców zwiększy zapotrzebowanie ubezpieczycieli na zdobywanie jak najbardziej szczegółowych informacji na temat podejmowanych ryzyk. Odpowiedzialność niewątpliwie przesunie się na pośredników ubezpieczeniowych. Inne skutki to zwiększone wymogi transparentności, zaostrzone przestrzeganie zasad regulacyjnych jako dla dostawców usług zewnętrznych, oraz uderzenie w brokerów reasekuracyjnych.

Projekt Solvency II powtarza strukturę Raportu Lamfalussy : poziom 1. propozycja dyrektywy ustalającej kluczowe zasady nowego systemu, po przyjęciu poziomu 1. szczegółowe wprowadzanie środków, które będą przedstawione na poziomie 2.
Celem udzielenia pomocy wprowadzania środków poziomu 2. Komisja zwróciła się do CEIOIPS o przeprowadzenie czwartego studium (Quantitative Impact Study - QIS4), w terminie od kwietnia do lipca 2008 roku.
Komisja Europejska zorganizowała publiczne przesłuchanie w styczniu 2008 roku, dając wszystkim udziałowcom okazję do wyrażenia swojej opinii na temat Solvency II oraz szczegółów projektu QIS4. BIPAR uczestniczył w tym spotkaniu.
Przesłuchanie obejmowało następujące tematy : grupy ubezpieczeniowe, proporcjonalność, małe i średnie przedsiębiorstwa (SME), oraz wykorzystywanie wewnętrznych modeli.

Propozycje zakresu Solvency II są obecnie przedmiotem badań Europejskiego Parlamentu i Rady. Zakłada się przyjęcie propozycji w 2009 roku, aby mogły być wprowadzone przez kraje członkowskie w 2012 roku.

* * *


5. Propozycja Dyrektywy w sprawie VAT dla usług ubezpieczeniowych i finansowych

Komisja Europejska przyjęła 27 listopada 2007 roku projekt dyrektywy mającej na celu uproszczenie zasad VAT dla usług finansowych i ubezpieczeniowych. Te usługi podlegają wyłączeniu z VAT, ale to datuje się od 1977 roku i nie dotrzymuje kroku rozwojowi.
Komisja zamierza stworzyć bardziej legalną pewność i zabezpieczenie dla krajów członkowskich i instytucji finansowych, tworząc jasną, zaktualizowaną definicję wyjątków dla usług ubezpieczeniowych i finansowych.

Zestaw propozycji
W określeniu zestawu propozycje zawierają trzy główne stopnie :
1. pierwszy to redefinicja zakresu wyjątków dla usług ubezpieczeniowych i finansowych. Do projektu dyrektywy dołączone są propozycje regulacji rozszerzające definicje wyjątków usług i które będą wprowadzane bezpośrednio w krajach członkowskich. Jeśli chodzi o pośrednictwo, jest to nowa definicja w sprawie usług ubezpieczeniowych i finansowych, bo obecnie oba te sektory są traktowane wspólnie. Propozycja nowej definicji jest następująca : Pośrednictwo w ubezpieczeniowej i finansowej działalności traktowane jest jako stosowanie usług dostarczonych, oraz opłaconych przez uczestnika umowy, jako wyraźny akt pośrednictwa w odniesieniu do ubezpieczeniowych i finansowych transakcji, określonych w punktach (a) do (e) art. 135(1) pośrednictwa.

Punkty "a" do "e" art. 135(1) odnoszą się do następujących usług :
- ubezpieczenia i reasekuracja;
- udzielanie kredytów i gwarancji, jako wyniku udzielenia kredytu;
- finansowe depozyty i operacje rachunkowe;
- wymiana walut i dostarczanie gotówki;
- obsługa papierów wartościowych.

2. drugi stopień odnosi się do możliwości finansowych dostawców do optowania za opodatkowaniem ich usług. To pozwoli instytucjom na zmniejszenie ekspozycji na niezwrotne opodatkowanie, w szczególności w działalności między przedsiębiorstwami;

3. trzeci stopień odnosi się do wyłączeń VAT dla przemysłowych porozumień w sprawie ponoszenia kosztów, włącznie z transgranicznymi. Finansowe instytucje, będące członkami grupy, mogą wspólnie działać i dzielić koszty między członków grupy, bez tworzenia dodatkowych, niezwrotnych opłat VAT.

Zachodzący proces

Projekt dyrektywy, po opublikowaniu przez Komisję Europejską, musi być jednogłośnie przyjęty przez Radę Unii. Rada rozpoczęła już dyskusję i oczekuje się (zgodnie z optymistycznym scenariuszem) na przyjęcie dyrektywy w 2009 roku.
Choć tylko Rada Europy ma uprawnienia podejmowania decyzji, Parlament Europejski ma prawo przedstawiania swej opinii. W związku z tym Joseph Muscat (Malta) został ustanowiony jako sprawozdawca i przygotowuje w tej sprawie opinię Parlamentu Europejskiego.

Stanowisko BIPAR - działania grupy roboczej (BIPAR VAT Working Party)

BIPAR zawsze stał na stanowisku, że podstawowa działalność pośredników, polegająca na świadczeniu usług w ramach pośrednictwa, w dalszym ciągu winna podlegać wyłączeniu. Biorąc to pod uwagę Grupa Robocza BIPAR określiła kilka spraw wymagających wyjaśnienia i przedstawiając je krajom członkowskim, Parlamentowi Europejskiemu oraz Komisji Europejskiej.

Oto te sprawy :
- kanał pośrednictwa : Grupa Robocza sprzeciwia się interpretacji, że wyłączenie VAT nie obejmuje pośredników nie mających bezpośrednich stosunków z zawierającymi umowę głównej usługi;
- zadania administracyjne : prace administracyjne, będące nieodłączną częścią procesu pośrednictwa ubezpieczeniowego, winny podlegać wyłączeniu;
- outsourcing : jeśli usługi zewnętrzne dla ubezpieczycieli są wyłączone, to takie usługi dla pośredników również powinny być wyłączone;
- działalność likwidacji szkód : jeśli likwidacja szkód przez ubezpieczycieli jest wyłączona, to powinna być również wyłączona dla pośredników;
- nie zawarte kontrakty : jeśli umowa nie została zawarta, wynagrodzenie dla pośrednika powinno być wyłączone;
- optowanie opodatkowania : sposoby zgłaszania tej opcji wymagają uporządkowania, aby można było osiągnąć robocze rozwiązanie.

Grupa Robocza BIPAR jest bardzo aktywna w działaniach, aby bieżące formalne propozycje odzwierciedlały, jak to tylko możliwe, potrzeby i postulaty naszego sektora w sprawach wyłączeń. W najbliższych miesiącach Grupa Robocza będzie kontynuowała prace koncentrując się na dotarciu do Rady i Parlamentu Europejskiego, celem wygładzania i wyjaśniania propozycji w sprawach VAT.

* * *


Sekretariat dysponuje następującą dokumentacją (Eng.) - wysyłka zainteresowanym na żądanie)

VAT - Council Regulation - 2007 - European Commission
VAT - Draft Proposal for Directive - 2007 - European Commission
BIPAR Formal Proposals on VAT - 2008


6. Komunikat w sprawie Edukacji Finansowej - Grupa Ekspertów

Komisja Europejska przyjęła 18 grudnia 2007 roku Komunikat w sprawie Edukacji Finansowej. Jest to jeden z elementów pakietu podejmowanych środków w sprawie detalicznych usług finansowych, wymienionych w raporcie Komisji "Jednolity Rynek dla Europy XXI wieku", których celem jest poprawa osiągania korzyści przez obywateli Europy z integrowanego rynku finansowego.

Priorytetowe inicjatywy

Chociaż Komisja uważa, że podstawowa odpowiedzialność za edukację finansową spoczywa na krajach członkowskich, organizacjach non-profit, oraz dostarczycielach usług finansowych, to Unia Europejska może służyć instrumentami praktycznej pomocy.
W związku z tym Komisja określiła następujące inicjatywy jako priorytetowe :
- tworzenie sieci praktyków edukacji finansowej;
- sponsorowanie krajów członkowskich i indywidualnych inicjatyw w organizacji narodowych czy regionalnych konferencji w sprawie edukacji finansowej;
- publikacje internetowe danych na temat programów szkolenia finansowego i badań na terenie Unii;
- rozwój moduły szkolenia nauczycieli w sprawie finansowych podstaw.

Kolejne kroki

Komisja będzie monitorowała postęp w rozwijaniu inicjatyw wymienionych w Komunikacie. Co więcej, te inicjatywy będą obiektem porównawczego przeglądu w 2010 roku. BIPAR, łącznie ze swymi narodowymi stowarzyszeniami, zastanowi się nad możliwą do odegrania rolą w procesie edukacji finansowej. Narodowe Stowarzyszenia, realizujące jakieś inicjatywy edukacyjne, są proszone o informowanie BIPAR.

Zasady finansowej edukacji

Komunikat określa kilka podstawowych zasad dla animatorów finansowej edukacji, opartych na najlepszych istniejących przykładach praktyki :
- edukacja finansowa winna być dostępna i aktywnie promowana, w procesie ciągłym dla wszystkich przedziałów wiekowych;
- programy finansowej edukacji winny być dokładnie dobierane, aby odpowiadać na szczegółowe potrzeby obywateli;
- konsumenci winni być szkoleni w tematyce ekonomicznej i finansowej tak wcześnie, jak to możliwe, rozpoczynając od szkoły;
- schematy finansowej edukacji powinny zawierać instrumenty uczulające na potrzebę poprawy rozumienia spraw finansowych i ryzyk;
- edukacja finansowa prowadzona przez dostawców finansowych usług powinna być przedstawiana w uczciwy, transparentny i bezstronny sposób;
- animatorzy edukacji finansowej winni otrzymać środki i odpowiednie przygotowanie, aby mogli z sukcesem i pełnym zaufaniem realizować programy finansowej edukacji;
- należy promować proces koordynacji między udziałowcami na szczeblu narodowym, celem osiągnięcia jasnej definicji ról, ułatwienia wymiany doświadczeń w racjonalizacji i ustalaniu ważności źródeł.;
- animatorzy edukacji finansowej winni regularnie dokonywać oceny, i gdy zachodzi potrzeba, dokonywać aktualizacji realizowanych programów, pod kątem stosowania najlepszych przykładów praktyki.


Grupa Ekspertów d/s Finansowej Edukacji
(Expert Group on Financial Education- EGFE)

W maju 2008 roku Komisja Europejska rozpoczęła tworzenie grupy ekspertów, która ma się składać z 25 praktyków finansowej edukacji, reprezentujących zarówno prywatnych jak i publicznych udziałowców : władze krajowe, sektor finansowy, stowarzyszenia konsumentów, przedstawicieli nauki itp. Głównym celem EGFE będzie wymiana informacji i promocja najlepszych przykładów praktyki w dziedzinie finansowej edukacji, oraz doradzanie Komisji w różnych sprawach unijnych, wiążących się z finansową edukacją.

BIPAR jest zdania, że sektor pośrednictwa ubezpieczeniowego winien być reprezentowany w tej grupie ekspertów. Zwrócono się do stowarzyszeń członkowskich o zgłaszanie potencjalnych kandydatów do EGFE.

* * *