ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1)

z dnia .......................... 2003 r.

w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania działalności brokerskiej


Na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym (Dz. U. Nr 124, poz. 1154) zarządza się, co następuje:

§ 1. Rozporządzenie określa szczegółowy zakres obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe z tytułu wykonywania działalności brokerskiej, zwanego dalej „ubezpieczeniem OC”, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną tego ubezpieczenia.

§ 2. 1. Ubezpieczeniem OC jest objęta odpowiedzialność cywilna brokera ubezpieczeniowego za szkody wyrządzone w następstwie działania lub zaniechania ubezpieczonego, w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej, w związku z wykonywaniem działalności brokerskiej, o której mowa w art. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym.
2. Ubezpieczeniem OC są objęte również szkody wyrządzone przez osoby, przez które ubezpieczony wykonuje czynności brokerskie.
3. Ubezpieczenie OC nie obejmuje szkód:

1) wyrządzonych przez ubezpieczonego osobom zatrudnionym przez ubezpieczonego na podstawie umowy o pracę lub osobom, przez które ubezpieczony wykonuje czynności brokerskie;
2) polegających na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie mienia, wyrządzonych przez ubezpieczonego lub osobę przez którą ubezpieczony wykonuje czynności brokerskie małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu, rodzeństwu, a także powinowatemu w tej samej linii lub stopniu, osobie pozostającej w stosunku przysposobienia oraz jej małżonkowi, jak również osobie, z którą ubezpieczony lub osoba przez którą ubezpieczony wykonuje czynności brokerskie pozostaje we wspólnym pożyciu;
3) polegających na zapłacie kar umownych;
4) powstałych wskutek działań wojennych, stanu wojennego, rozruchów i zamieszek, a także aktów terroru.

4. Ubezpieczenie OC obejmuje wszystkie szkody w zakresie, o którym mowa w ust. 1 i 2, z zastrzeżeniem ust. 3, z możliwością umownego ograniczenia przez zakład ubezpieczeń wypłaty odszkodowań do wysokości 10% sumy gwarancyjnej.

§ 3. Obowiązek ubezpieczenia OC powstaje nie później niż w dniu złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności brokerskiej.

§4. 1. Minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC, w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte umową ubezpieczenia OC oraz w odniesieniu do wszystkich takich zdarzeń wynosi równowartość w złotych 50 000 euro, z zastrzeżeniem § 5. 2. Kwota, o której mowa w ust. 1, ustalana jest przy zastosowaniu kursu średniego euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski po raz pierwszy w roku, w którym umowa ubezpieczenia OC została zawarta.

§ 5. 1. Od dnia 15 stycznia 2005 r minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC wynosi 1 000 000 euro w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte umową ubezpieczenia OC oraz 1 500 000 euro w odniesieniu do wszystkich takich zdarzeń. 2. Kwota, o której mowa w ust. 1, ustalana jest przy zastosowaniu kursu średniego euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski po raz pierwszy w roku, w którym umowa ubezpieczenia OC została zawarta. § 6. 1. Przepisy rozporządzenia stosuje się do umów ubezpieczenia OC zawartych od dnia 1 stycznia 2004 r. 2. Jeżeli umowa ubezpieczenia OC została zawarta przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, a okres na jaki została zawarta upływa po tym dniu, nową umowę ubezpieczenia OC zawiera się najpóźniej w ostatnim dniu okresu, na jaki została zawarta ta umowa.

§ 7. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004r.

MINISTER FINANSÓW



UZASADNIENIE

Ustawa o pośrednictwie ubezpieczeniowym wprowadza obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przez brokera ubezpieczeniowego z tytułu wykonywania działalności brokerskiej. Zawarcie takiej umowy stanowi również jeden z warunków uzyskania przez brokera zezwolenia na wykonywanie działalności brokerskiej.

Niniejszy projekt rozporządzenia stanowi wypełnienie delegacji wynikającej z art. 22 ust. 2 ww. ustawy.

Zgodnie z zasadami ustalonymi w ustawie o pośrednictwie ubezpieczeniowym, ubezpieczeniem OC objęta będzie odpowiedzialność cywilna brokera ubezpieczeniowego za szkody powstałe z tytułu wykonywania działalności brokerskiej, o której mowa w art. 4 pkt. 2 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym. Broker ubezpieczeniowy wykonuje czynności brokerskie wyłącznie przez osoby spełniające warunki określone w ustawie pośrednictwie (takie jak niekaralność za określone przestępstwa, rękojmia należytego wykonywania działalności, średnie wykształcenie, zdany egzamin przed Komisją Egzaminacyjną dla Brokerów Ubezpieczeniowych i Reasekuracyjnych, doświadczenie zawodowe). Istotną kwestią, wynikającą ze specyfiki działalności brokerskiej jest więc objęcie ubezpieczeniem OC brokera, szkód wyrządzonych przez osoby, za pomocą których wykonywane są czynności brokerskie.

W §2 projektu określono zakres obowiązkowego ubezpieczenia OC poprzez m.in. określenie w ust. 1 zakresu czasowego ochrony ubezpieczeniowej (tzw. trigger). Ubezpieczenie OC nie może bowiem prawidłowo funkcjonować bez dokładnego sprecyzowania, który moment bierze się pod uwagę jako wypadek ubezpieczeniowy objęty umową ubezpieczeniową. Katalog wyłączeń w § 2 ust. 3 określony jest bardzo wąsko, jako że celem tego ubezpieczenia jest ochrona klientów i osób trzecich, wynika on ze specyfiki tego ubezpieczenia. Wyłączenia zawierają przypadki społecznie uzasadnione, jak również sytuacje nadzwyczajne, którym trudno jest się przeciwstawić.

Ustalono, że w powyższym zakresie ubezpieczenie OC powinno obejmować wszystkie szkody, z możliwością jednak zastosowania udziału własnego, franszyzy integralnej lub redukcyjnej w wysokości nie przekraczającej 10% sumy ubezpieczenia. Rozwiązanie to ma na celu nie obejmowanie ubezpieczeniem tzw. „szkód drobnych” i zostało wprowadzone na wniosek środowiska pośredników.

Zawarcie umowy ubezpieczenia OC jest jednym z warunków uzyskania zezwolenia na wykonywanie działalności brokerskiej, dlatego termin zawarcia umowy musi poprzedzać złożenie wniosku organowi nadzoru. Zgodnie z delegacją, § 3 stanowi o powstaniu obowiązku ubezpieczenia. W trakcie uzgodnień międzyresortowych i środowiskowych, pomiędzy wszystkimi zainteresowanymi ustalono, że w początkowym okresie obowiązywania nowych regulacji dotyczących pośrednictwa ubezpieczeniowego, które spowodują konieczność wprowadzenia określonych zmian organizacyjnych w działalności pośredników, minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC powinna wynosić 50.000 euro w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte umową ubezpieczenia OC oraz w odniesieniu do wszystkich takich zdarzeń (do dnia wejścia w życie nowej dyrektywy o pośrednictwie ubezpieczeniowym [2002/92/WE]). W stosunku do obu rodzajów pośredników ubezpieczeniowych, podlegających ubezpieczeniu OC - brokerów ubezpieczeniowych i multiagentów, sumy gwarancyjne określono w tej samej wysokości.

Dnia 15 stycznia 2005 r. zacznie obowiązywać kraje członkowskie dyrektywa 2002/92/WE o pośrednictwie ubezpieczeniowym, która nakłada obowiązek wprowadzenia wyższych sum gwarancyjnych dla pośredników ubezpieczeniowych: zgodnie z jej postanowieniami, minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC wynosi 1500 000 euro, nie mniej niż 1 000 000 w odniesieniu do jednego zdarzenia którego skutki są objęte umową ubezpieczenia OC.W § 5 zostały określone kwoty zgodnie z postanowieniami dyrektywy.

Ocena Skutków Regulacji (OSR)

  1. Cel wprowadzenia rozporządzenia:
    Celem wprowadzenia rozporządzenia jest wypełnienie upoważnienia ustawowego z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym.
  2. Konsultacje społeczne:
    Projekt rozporządzenia został uzgodniony, z poszczególnymi resortami, a także z Komisją Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych, Rzecznikiem Ubezpieczonych, Polską Izbą Ubezpieczeń, środowiskiem pośredników ubezpieczeniowych oraz innymi zainteresowanymi instytucjami.
  3. Zakres Oceny Skutków Regulacji:
    Skutkiem wejścia w życie rozporządzenia będzie wprowadzenie minimalnych sum gwarancyjnych z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia OC za szkody powstałe z tytułu wykonywania działalności brokerskiej. Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 1996r. Nr 11, poz. 62) przewiduje obowiązek zawarcia tego ubezpieczenia przez brokerów (jako jeden z warunków uzyskania zezwolenia), niemniej jednak nie wprowadza żadnych sum gwarancyjnych, ani nie zawiera delegacji do ich określenia w akcie wykonawczym. Niniejszy akt wykonawczy stanowi wypełnienie wspomnianej luki prawnej i wpłynie na poprawę ochrony interesów ubezpieczających.
  4. Skutki wprowadzenia rozporządzenia:
    Wejście rozporządzenia w życie nie spowoduje skutków finansowych dla budżetu państwa. Nie wpłynie również na rynek pracy, konkurencyjność wewnętrzną i zewnętrzną gospodarki oraz na sytuację i rozwój regionalny.

* * *

1) Minister Finansów kieruje działem administracji rządowej - instytucje finansowe, na podstawie §1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów (Dz. U. Nr 32, poz. 301, Nr 43, poz. 378 i Nr 93, poz. 834).