ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1)

z dnia .......................... 2003 r.

w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania czynności agencyjnych


Na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym (Dz. U. Nr 124, poz. 1154) zarządza się, co następuje:

§ 1. Rozporządzenie określa szczegółowy zakres obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe z tytułu wykonywania czynności agencyjnych, zwanego dalej „ubezpieczeniem OC", termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną tego ubezpieczenia.

§ 2. 1. Ubezpieczeniem OC jest objęta odpowiedzialność cywilna agenta ubezpieczeniowego, działającego na rzecz więcej niż jednego zakładu ubezpieczeń w zakresie tego samego działu ubezpieczeń, zgodnie z załącznikiem do ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151), za szkody wyrządzone w następstwie działania lub zaniechania ubezpieczonego, w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej, w związku z wykonywaniem czynności agencyjnych, o których mowa w art. 4 pkt. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym.
2. Ubezpieczeniem OC są objęte również szkody wyrządzone przez osoby przy pomocy których ubezpieczony wykonuje czynności agencyjne.
3. Ubezpieczenie OC nie obejmuje szkód:

1) wyrządzonych przez ubezpieczonego osobom zatrudnionym przez ubezpieczonego na podstawie umowy o pracę lub osobom przy pomocy których ubezpieczony wykonuje czynności agencyjne;
2) polegających na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie mienia, wyrządzonych przez ubezpieczonego lub osobę przy pomocy której ubezpieczony wykonuje czynności agencyjne małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu, rodzeństwu, a także powinowatemu w tej samej linii lub stopniu, osobie pozostającej w stosunku przysposobienia oraz jej małżonkowi, lub osobie, z którą ubezpieczony lub osoba przy pomocy której ubezpieczony wykonuje czynności agencyjne pozostaje we wspólnym pożyciu;
3) polegających na zapłacie kar umownych;
4) powstałych wskutek działań wojennych, stanu wojennego, rozruchów i zamieszek, a także aktów terroru.

4. Ubezpieczenie OC obejmuje wszystkie szkody w zakresie, o którym mowa w ust. 1 i 2, z zastrzeżeniem ust. 3, z możliwością umownego ograniczenia przez zakład ubezpieczeń wypłaty odszkodowań do wysokości 10% sumy gwarancyjnej.

§ 3. Obowiązek ubezpieczenia OC powstaje w dniu zawarcia umowy agencyjnej z drugim zakładem ubezpieczeń wykonującym działalność ubezpieczeniową w tym samym dziale ubezpieczeń zgodnie z załącznikiem do ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej.

§4. 1. Minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC, w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte umową ubezpieczenia OC oraz w odniesieniu do wszystkich takich zdarzeń wynosi równowartość w złotych 50 000 euro, z zastrzeżeniem § 5.
2. Kwota, o której mowa w ust. 1, ustalana jest przy zastosowaniu kursu średniego euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski po raz pierwszy w roku, w którym umowa ubezpieczenia OC została zawarta.

§ 5. 1. Od dnia 15 stycznia 2005 r. minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC wynosi 1 000 000 euro w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte umową ubezpieczenia OC oraz 1 500 000 euro w odniesieniu do wszystkich takich zdarzeń.
2. Kwota, o której mowa w ust. 1, ustalana jest przy zastosowaniu kursu średniego euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski po raz pierwszy w roku, w którym umowa ubezpieczenia OC została zawarta.

§ 6. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004r.

MINISTER FINANSÓW

UZASADNIENIE

Ustawa o pośrednictwie ubezpieczeniowym wprowadza obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przez agenta ubezpieczeniowego wykonującego działalność agencyjną na rzecz więcej niż jednego zakładu ubezpieczeń w zakresie tego samego działu ubezpieczeń, zgodnie z załącznikiem do ustawy z dnia 22 maja 2003 r o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151).

Niniejszy projekt rozporządzenia stanowi wypełnienie delegacji wynikającej z art. 11 ust. 8 ww. ustawy.

Zgodnie z zasadami ustalonymi w ustawie o pośrednictwie ubezpieczeniowym, ubezpieczeniem OC objęta będzie odpowiedzialność cywilna agenta ubezpieczeniowego działającego na rzecz więcej niż jednego zakładu ubezpieczeń w zakresie tego samego działu ubezpieczeń, zgodnie z załącznikiem do ustawy z dnia 22 maja 2003 r o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151). Ubezpieczenie będzie dotyczyło szkód powstałych z tytułu wykonywania czynności agencyjnych, o których mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym.

Istotną kwestią, wynikającą ze specyfiki działalności agencyjnej jest objęcie ubezpieczeniem OC agenta, szkód wyrządzonych przez osoby, za pomocą których wykonywane są czynności agencyjne (agent ubezpieczeniowy wykonuje czynności agencyjne wyłącznie przy pomocy osób fizycznych, spełniających wymogi określone w art. 9 ust. 1 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym).

W §2 projektu określono zakres obowiązkowego ubezpieczenia OC poprzez m.in. określenie w ust. 1 zakresu czasowego ochrony ubezpieczeniowej (tzw. trigger). Ubezpieczenie OC nie może bowiem prawidłowo funkcjonować bez dokładnego sprecyzowania, który moment bierze się pod uwagę jako wypadek ubezpieczeniowy objęty umową ubezpieczeniową. Katalog wyłączeń w § 2 ust. 3 określony jest bardzo wąsko, jako że celem tego ubezpieczenia jest ochrona klientów i osób trzecich, wynika on ze specyfiki tego ubezpieczenia. Wyłączenia zawierają przypadki społecznie uzasadnione, jak również sytuacje nadzwyczajne, którym trudno jest się przeciwstawić.

Ustalono, że w powyższym zakresie ubezpieczenie OC powinno obejmować wszystkie szkody, z możliwością jednak zastosowania udziału własnego, franszyzy integralnej lub redukcyjnej w wysokości nie przekraczającej 10% sumy ubezpieczenia. Rozwiązanie to ma na celu nie obejmowanie ubezpieczeniem tzw. „szkód drobnych" i zostało wprowadzone na wniosek środowiska pośredników.

Termin powstania obowiązku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej określony został jako dzień zawarcia umowy z drugim zakładem ubezpieczeń, kiedy to agent ubezpieczeniowy staje tzw. multiagentem.

Ustawa o pośrednictwie ubezpieczeniowym ustala nowe zasady w zakresie funkcjonowania multiagencji, które spowodują m.in. konieczność wprowadzenia istotnych zmian o charakterze organizacyjnym w działalności agentów. Wobec powyższego, w trakcie uzgodnień międzyresortowych i środowiskowych, pomiędzy wszystkimi zainteresowanymi ustalono, że w początkowym okresie obowiązywania nowych regulacji dotyczących pośrednictwa ubezpieczeniowego, minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC wynosić będzie 50.000 euro w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte umową ubezpieczenia OC oraz w odniesieniu do wszystkich takich zdarzeń (do dnia wejścia w życie nowej dyrektywy o pośrednictwie ubezpieczeniowym [2002/92/WE]). W stosunku do obu rodzajów pośredników ubezpieczeniowych, podlegających ubezpieczeniu OC -multiagentów i brokerów ubezpieczeniowych, sumy gwarancyjne określono w tej samej wysokości.

Dnia 15 stycznia 2005 r. zacznie obowiązywać kraje członkowskie dyrektywa 2002/92/WE o pośrednictwie ubezpieczeniowym, która nakłada obowiązek wprowadzenia wyższych sum gwarancyjnych dla pośredników ubezpieczeniowych: zgodnie z jej postanowieniami, minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC wynosi 1500 000 euro, nie mniej niż 1 000 000 w odniesieniu do jednego zdarzenia którego skutki są objęte umową ubezpieczenia OC.W § 5 zostały określone kwoty zgodnie z postanowieniami dyrektywy.

Ocena Skutków Regulacji (OSR)

  1. Cel wprowadzenia rozporządzenia:
    Celem wprowadzenia rozporządzenia jest wypełnienie upoważnienia ustawowego z art. 11 ust. 8 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym.
  2. Konsultacje społeczne:
    Projekt rozporządzenia został uzgodniony, z poszczególnymi resortami, a także z Komisją Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych, Rzecznikiem Ubezpieczonych, Polską Izbą Ubezpieczeń, środowiskiem pośredników ubezpieczeniowych oraz innymi zainteresowanymi instytucjami.
  3. Zakres Oceny Skutków Regulacji:
    Skutkiem wejścia w życie rozporządzenia będzie obowiązywanie minimalnych sum gwarancyjnych z tytułu wprowadzanego nową ustawą o pośrednictwie ubezpieczeniowym obowiązkowego ubezpieczenia OC tzw. multiagentów. Wpłynie to na poprawę ochrony interesów ubezpieczających.
  4. Skutki wprowadzenia rozporządzenia:
    Wejście rozporządzenia w życie nie spowoduje skutków finansowych dla budżetu państwa. Nie wpłynie również na rynek pracy, konkurencyjność wewnętrzną i zewnętrzną gospodarki oraz na sytuację i rozwój regionalny.


* * *

1) Minister Finansów kieruje działem administracji rządowej - instytucje finansowe, na podstawie §1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów (Dz. U. Nr 32, poz. 301, Nr 43, poz. 378 i Nr 93, poz. 834).