Tekst ustawy ustalony ostatecznie po rozpatrzeniu poprawek Senatu
                                                                                
                                        
                                        
                                        
                                   U S T A W A
                             z dnia 22 maja 2003 r.
                                        
     o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz Rzeczniku Ubezpieczonych
                                        
                                        
                                   Rozdział 1
                                 Przepisy ogólne
                                        
                                     Art. 1.
Ustawa określa organizację nadzoru ubezpieczeniowego i emerytalnego oraz zasady
działania Rzecznika Ubezpieczonych .
                                        
                                     Art. 2.
1. Nadzorem ubezpieczeniowym i emerytalnym, zwanym dalej "nadzorem", jest
  objęta działalność:
   1) ubezpieczeniowa, o której mowa w przepisach o działalności
     ubezpieczeniowej;
   2) w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego, o której mowa w przepisach o
     pośrednictwie ubezpieczeniowym;
   3) w zakresie funduszy emerytalnych, o której mowa w przepisach o
     organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;
   4) w zakresie pracowniczych programów emerytalnych, o której mowa
     w przepisach o pracowniczych programach emerytalnych.
2. Nadzorowi podlegają podmioty prowadzące działalność w zakresie, o którym
  mowa w ust. 1, w szczególności zakłady ubezpieczeń, pośrednicy
  ubezpieczeniowi, fundusze emerytalne i towarzystwa emerytalne, zwane dalej
  "podmiotami nadzorowanymi".
3. Organem nadzoru jest Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych,
  zwana dalej "Komisją".

                                     Art. 3.
Celem nadzoru jest ochrona interesów osób ubezpieczających, ubezpieczonych,
uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia, członków funduszy
emerytalnych oraz uczestników pracowniczych programów emerytalnych.
                                        
                                     Art. 4.
1. W celu realizacji ustawowych zadań Komisja współpracuje w szczególności z
  Komisją Nadzoru Bankowego, Komisją Papierów Wartościowych i Giełd, Prezesem
  Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz z organami nadzoru
  ubezpieczeniowego lub emerytalnego innych państw.
2. Komisja współpracuje z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych w
  zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań ustawowych.

                                     Art. 5.
1. Rzecznik Ubezpieczonych reprezentuje interesy osób ubezpieczających,
  ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia, członków
  funduszy emerytalnych i uczestników pracowniczych programów emerytalnych.
2. W celu realizacji ustawowych zadań Rzecznik Ubezpieczonych współpracuje w
  szczególności z krajowymi i zagranicznymi organizacjami konsumenckimi oraz z
  Rzecznikiem Praw Obywatelskich.

                                     Art. 6.
1. Rzecznik Ubezpieczonych posiada osobowość prawną.
2. Siedzibą Rzecznika Ubezpieczonych jest Warszawa.

                                   Rozdział 2
                     Organizacja i zasady działania Komisji
                                        
                                     Art. 7.
1. Komisja jest centralnym organem administracji rządowej.
2. Nadzór nad Komisją sprawuje minister właściwy do spraw instytucji
  finansowych.

                                     Art. 8.
1.  Zadaniem Komisji jest:
   1) podejmowanie określonych w odrębnych przepisach działań mających na celu
     zapewnienie zgodności działalności podmiotów nadzorowanych z przepisami
     prawa;
   2) kontrola działalności i stanu majątkowego podmiotów nadzorowanych;
   3) podejmowanie innych zadań określonych ustawami.
2. Zakres nadzoru i szczegółowe zadania Komisji określają odrębne przepisy.
                                        
                                     Art. 9.
1. W skład Komisji wchodzą:
   1)  Przewodniczący Komisji powoływany przez Prezesa Rady Ministrów na
     wspólny wniosek ministra właściwego do spraw instytucji finansowych i
     ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego - na pięcioletnią
     kadencję;
   2)  zastępcy Przewodniczącego Komisji - przedstawiciele wyznaczeni przez:
     a) ministra właściwego do spraw instytucji finansowych,
     b) ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego;
   3) Przewodniczący Komisji Papierów Wartościowych i Giełd albo wyznaczony
     przez niego zastępca przewodniczącego;
   4) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów albo wyznaczony przez
     niego wiceprezes.
2. W posiedzeniu Komisji, z głosem doradczym, uczestniczą: przedstawiciel
  Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Rzecznik Ubezpieczonych oraz Generalny
  Inspektor Nadzoru Bankowego.
                                        
                                    Art. 10.
1. Przewodniczącym Komisji może być osoba posiadająca:
   1)  wyłącznie obywatelstwo polskie;
   2)  wyższe wykształcenie prawnicze, ekonomiczne lub matematyczne;
   3) co najmniej czteroletnie doświadczenie w zakresie obejmującym
     funkcjonowanie sektora ubezpieczeń, funduszy emerytalnych, rynku
     kapitałowego lub sektora bankowego.
2. Przewodniczący Komisji może być odwołany przez Prezesa Rady Ministrów przed
  upływem kadencji z następujących przyczyn:
   1)  złożenia rezygnacji;
   2)  niewypełniania obowiązków na skutek długotrwałej choroby trwającej ponad
     6 miesięcy, stwierdzonej orzeczeniem lekarskim;
   3)  rażącego naruszenia interesów osób ubezpieczających, ubezpieczonych,
     uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia, członków funduszy
     emerytalnych lub uczestników pracowniczych programów emerytalnych;
   4)  rażącego naruszenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej lub ustaw;
   5) skazania prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo.
3.  W przypadku śmierci Przewodniczącego Komisji jego kadencja wygasa.
4. Ta sama osoba nie może być Przewodniczącym Komisji dłużej niż przez dwie
  kolejne kadencje.
5.  Przewodniczący Komisji kieruje pracami Komisji i reprezentuje Komisję na
  zewnątrz.

                                    Art. 11.
1. Komisja podejmuje rozstrzygnięcia, w tym wydaje decyzje i postanowienia
  określone w przepisach odrębnych, w drodze uchwały.
2. Uchwały podpisuje w imieniu Komisji Przewodniczący Komisji, a w przypadku
  jego nieobecności, upoważniony przez niego Zastępca Przewodniczącego Komisji.
3. Komisja podejmuje uchwały zwykłą większością głosów w obecności co najmniej
  trzech osób wchodzących w skład Komisji.
4. Szczegółową organizację i tryb pracy Komisji określa regulamin Komisji
  uchwalony przez Komisję.
                                        
                                    Art. 12.
1. Komisja może upoważnić Przewodniczącego Komisji, zastępców Przewodniczącego
  Komisji oraz pracowników Urzędu Komisji do podejmowania działań w zakresie
  właściwości Komisji, w tym do wydawania postanowień i decyzji
  administracyjnych, z wyłączeniem wydawania określonych w przepisach odrębnych
  rozstrzygnięć co do istoty sprawy, w sprawach dotyczących:
   1) wydawania i cofania zezwolenia na wykonywanie działalności
     ubezpieczeniowej;
   2) wydawania zgody na powołanie osób na członków zarządu;
   3) połączenia i podziału zakładów ubezpieczeń;
   4) przeniesienia portfela ubezpieczeń;
   5) wydawania zezwolenia na nabycie lub objęcie akcji zakładu ubezpieczeń;
   6) likwidacji przymusowej zakładu ubezpieczeń;
   7) ustanowienia zarządu komisarycznego zakładu ubezpieczeń;
   8) występowania z wnioskiem o ogłoszenie upadłości zakładu ubezpieczeń;
   9) wydawania zezwolenia na utworzenie funduszu emerytalnego i towarzystwa
     emerytalnego;
  10) cofania zezwolenia na utworzenie towarzystwa emerytalnego;
  11) wydawania zezwolenia na przejęcie zarządzania funduszem emerytalnym oraz
     połączenie towarzystw emerytalnych;
  12) wydawania zezwolenia na nabycie lub objęcie akcji towarzystwa
     emerytalnego;
  13) wydawania zezwolenia na zmianę statutu funduszu emerytalnego oraz zmianę
     statutu towarzystwa emerytalnego;
  14) likwidacji pracowniczego funduszu emerytalnego;
  15) nadawania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;
  16) kar pieniężnych nakładanych na towarzystwa emerytalne, zakłady
     ubezpieczeń lub członków ich organów, oraz zawieszania członków zarządu,
     występowania z wnioskiem o odwołanie członka zarządu lub odwołanie
     udzielonej prokury lub występowania o zwołanie posiedzenia walnego
     zgromadzenia, rady nadzorczej lub zarządu.
2.  Pełnomocnictwo, o którym mowa w ust. 1, może upoważniać, w zakresie
  określonym przez Komisję, do udzielania dalszych pełnomocnictw pracownikom
  Urzędu Komisji.

                                    Art. 13.
1. Obsługę Komisji zapewnia Urząd Komisji, zwany dalej "Urzędem".
2. Urzędem kieruje Przewodniczący Komisji.
3. Organizację Urzędu określa statut Urzędu, nadany w drodze zarządzenia, przez
  ministra właściwego do spraw instytucji finansowych w porozumieniu
  z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego.
4. Wynagrodzenia i premie Przewodniczącego Komisji i jego zastępców oraz
  pracowników Urzędu są finansowane z wpłat, o których mowa w art. 14.
5. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określa, w drodze
  rozporządzenia, szczegółowe zasady kształtowania wielkości środków
  przeznaczonych na premie dla Przewodniczącego Komisji i jego zastępców oraz
  ustalania wysokości tych premii, a także szczegółowe zasady kształtowania
  wielkości środków na wynagrodzenia i premie dla pracowników Urzędu oraz
  ustalania wysokości tych wynagrodzeń i premii, uwzględniając w szczególności
  organizację Urzędu, konieczność zapewnienia właściwej realizacji zadań
  Komisji i Urzędu w zakresie sprawowanego nadzoru oraz poziom płac w
  instytucjach nadzorowanych.
                                        
                                    Art. 14.
1. Koszty nadzoru ponoszą:
   1) zakłady ubezpieczeń do wysokości 0,14% zbioru składek brutto;
   2) powszechne towarzystwa emerytalne do wysokości 0,14% składek wpłaconych w
     danym roku do zarządzanych przez nie otwartych funduszy emerytalnych.
2. Należności, o których mowa w ust. 1, podlegają egzekucji w trybie przepisów
  o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
3. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określa, w drodze
  rozporządzenia, terminy uiszczania, wysokość i sposób obliczania wpłat,
  o których mowa w ust. 1, uwzględniając zapewnienie skuteczności sprawowanego
  nadzoru.
4. W przypadku niedotrzymania terminu uiszczania wpłat, ustalonego na podstawie
  ust. 3, pobiera się odsetki za zwłokę w wysokości odsetek ustawowych.
                                        
                                    Art. 15.
Osoby wchodzące w skład Komisji oraz pracownicy Urzędu nie mogą:
   1) być akcjonariuszami (udziałowcami) lub członkami władz zakładów
     ubezpieczeń oraz wykonywać czynności związanych z działalnością
     ubezpieczeniową lub pośrednictwem ubezpieczeniowym, a także podejmować
     zatrudnienia w zakładzie ubezpieczeń na podstawie umowy o pracę, umowy
     zlecenia, umowy o dzieło albo na podstawie innej umowy o podobnym
     charakterze;
   2) być akcjonariuszami oraz wykonywać obowiązków członka zarządu lub rady
     nadzorczej towarzystwa emerytalnego, a także podejmować zatrudnienia
     w takim towarzystwie na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy
     o dzieło albo na podstawie innej umowy o podobnym charakterze;
   3) podejmować zatrudnienia w funduszu emerytalnym na podstawie umowy
     o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo na podstawie innej umowy
     o podobnym charakterze.

                                    Art. 16.
1. Komisja może udzielać Komisji Nadzoru Bankowego, Komisji Papierów
  Wartościowych i Giełd oraz Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
  informacji niezbędnych tym organom do prawidłowego wykonywania ich ustawowo
  określonych zadań w zakresie nadzoru.
2. Komisja może żądać od podmiotów wymienionych w ust. 1 informacji niezbędnych
  Komisji do prawidłowego wykonywania jej ustawowo określonych zadań w zakresie
  nadzoru.

                                    Art. 17.
1. Komisja może zawierać z organami nadzoru ubezpieczeniowego i emerytalnego
  innych państw porozumienia o współdziałaniu w zakresie nadzoru.
2. Komisja, na zasadzie wzajemności, może udzielać informacji dotyczących
  zakładu ubezpieczeń organowi nadzoru ubezpieczeniowego innego państwa pod
  warunkiem, że:
   1) informacje zostaną wykorzystane wyłącznie na potrzeby nadzoru
     ubezpieczeniowego innego państwa;
   2) przekazywanie udzielonych informacji poza organ nadzoru ubezpieczeniowego
     innego państwa następuje wyłącznie po uprzednim uzyskaniu zgody Komisji.
                                        
                                    Art. 18.
1.  Komisja sporządza corocznie sprawozdanie z działalności nadzoru.
2.  Komisja, w terminie do dnia 31 października następnego roku, przedstawia
  sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, ministrowi właściwemu do spraw
  instytucji finansowych oraz ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia
  społecznego.
3.  Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, jest jawne.

                                   Rozdział 3
                             Rzecznik Ubezpieczonych
                                        
                                    Art. 19.
1. Rzecznika Ubezpieczonych, zwanego dalej "Rzecznikiem", powołuje Prezes Rady
  Ministrów na wspólny wniosek ministra właściwego do spraw instytucji
  finansowych i ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego - na
  czteroletnią kadencję.
2. Rzecznikiem może być wyłącznie osoba:
   1) wyróżniająca się wiedzą i doświadczeniem w zakresie ubezpieczeń oraz
     organizacji i funkcjonowania funduszy emerytalnych;
   2)  posiadająca wyższe wykształcenie.
3. Kadencja Rzecznika rozpoczyna się w dniu jego powołania.
4. Ta sama osoba nie może być Rzecznikiem dłużej niż przez dwie kolejne
  kadencje.
5. Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw instytucji
  finansowych oraz ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego,
  może, po zaopiniowaniu przez Radę Ubezpieczonych, o której mowa w art. 25,
  odwołać Rzecznika przed upływem kadencji.
6. Odwołanie Rzecznika przed upływem kadencji może nastąpić wyłącznie
  z przyczyn wymienionych w art. 10 ust. 2.
7. Kadencja Rzecznika wygasa w przypadku jego śmierci.
                                        
                                    Art. 20.
Do zadań Rzecznika należy podejmowanie działań w zakresie ochrony osób, których
interesy reprezentuje, a w szczególności:
   1)  rozpatrywanie skarg w indywidualnych sprawach kierowanych do Rzecznika;
   2) opiniowanie projektów aktów prawnych dotyczących organizacji i
     funkcjonowania ubezpieczeń, funduszy emerytalnych i pracowniczych
     programów emerytalnych;
   3)  występowanie do właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy
     ustawodawczej bądź o wydanie lub zmianę innych aktów prawnych w sprawach
     dotyczących organizacji i funkcjonowania ubezpieczeń, funduszy
     emerytalnych i pracowniczych programów emerytalnych;
   4) informowanie właściwych organów nadzoru i kontroli oraz Polskiej Izby
     Ubezpieczeń i organizacji gospodarczych powszechnych towarzystw
     emerytalnych o dostrzeżonych nieprawidłowościach w działaniu zakładów
     ubezpieczeń, funduszy emerytalnych, towarzystw emerytalnych, pracowniczych
     programów emerytalnych i innych instytucji rynku ubezpieczeniowego;
   5) stwarzanie możliwości polubownego i pojednawczego rozstrzygania sporów
     między ubezpieczającymi, ubezpieczonymi, uposażonymi lub uprawnionymi z
     umów ubezpieczenia a zakładami ubezpieczeń, między towarzystwami
     emerytalnymi a członkami tych towarzystw, oraz wynikłych z uczestnictwa
     w pracowniczych programach emerytalnych, w szczególności organizowanie
     sądów polubownych do rozpatrywania tych sporów;
   6) inicjowanie i organizowanie działalności edukacyjnej i informacyjnej
     w dziedzinie ochrony ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub
     uprawnionych z umów ubezpieczenia, członków funduszy emerytalnych oraz
     uczestników pracowniczych programów emerytalnych.

                                    Art. 21.
1. Rzecznik wykonuje swoje zadania przy pomocy podległego mu Biura Rzecznika.
2. Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Rzecznika, nadaje, w drodze
  zarządzenia, statut, który określa organizację Biura Rzecznika.

                                    Art. 22.
1. Koszty działalności Rzecznika i jego Biura ponoszą:
   1) zakłady ubezpieczeń do wysokości 0,01% zbioru składek brutto;
   2) powszechne towarzystwa emerytalne do wysokości 0,01% składek wpłaconych w
     danym roku do otwartych funduszy emerytalnych.
2. Należności, o których mowa w ust. 1, podlegają egzekucji w trybie przepisów
  o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
3. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określa, w drodze
  rozporządzenia, terminy uiszczania, wysokość i sposób obliczania wpłat,
  o których mowa w ust. 1, uwzględniając zapewnienie skuteczności działalności
  Rzecznika i jego Biura.
4. W przypadku niedotrzymania terminu uiszczania wpłat, ustalonego na podstawie
  ust. 3, pobiera się odsetki za zwłokę w wysokości odsetek ustawowych.
                                        
                                    Art. 23.
Do pracowników Biura Rzecznika stosuje się odpowiednio przepisy o służbie
cywilnej.
                                        
                                    Art. 24.
Rzecznik oraz pracownicy jego Biura nie mogą:
   1) być akcjonariuszami (udziałowcami) lub członkami władz zakładów
     ubezpieczeń oraz wykonywać czynności związanych z działalnością
     ubezpieczeniową lub pośrednictwem ubezpieczeniowym, a także podejmować
     zatrudnienia w zakładzie ubezpieczeń na podstawie umowy o pracę, umowy
     zlecenia, umowy o dzieło albo na podstawie innej umowy o podobnym
     charakterze;
   2) być akcjonariuszami oraz wykonywać obowiązków członka zarządu lub rady
     nadzorczej towarzystwa emerytalnego, a także podejmować zatrudnienia
     w takim towarzystwie na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o
     dzieło albo na podstawie innej umowy o podobnym charakterze;
   3) podejmować zatrudnienia w funduszu emerytalnym na podstawie umowy
     o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo na podstawie innej umowy
     o podobnym charakterze;
   4) wykonywać innych czynności, które pozostawałyby w sprzeczności z ich
     obowiązkami albo mogłyby wywołać podejrzenie o stronniczość lub
     interesowność.

                                    Art. 25.
1. Rada Ubezpieczonych jest organem opiniodawczo-doradczym Rzecznika.
2. Radę Ubezpieczonych powołuje na wniosek Rzecznika - na okres jego kadencji -
  minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w porozumieniu z ministrem
  właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, spośród kandydatów zgłoszonych
  przez podmioty wymienione w ust. 3.
3. W skład Rady Ubezpieczonych wchodzą przedstawiciele:
   1) reprezentantów samorządu terytorialnego w Komisji Wspólnej Rządu
     i Samorządu Terytorialnego - 2 członków;
   2) krajowych organizacji konsumenckich - 2 członków;
   3) ogólnokrajowych organizacji pracodawców - 2 członków;
   4) Rzecznika Praw Obywatelskich - 2 członków;
   5) każdej z organizacji związkowych, o których mowa w art. 6 ust. 2 ustawy
     z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-
     Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz.U. Nr 100,
     poz. 1080 i Nr 154, poz. 1793 i 1800 oraz z 2002 r. Nr 10, poz. 89 i Nr
     240, poz. 2056) - po 2 członków;
   6) najliczniejszej organizacji emeryckiej - 1 członek.
4. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w porozumieniu
  z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, może odwołać
  członka Rady Ubezpieczonych, po zasięgnięciu opinii podmiotu, który zgłosił
  go do uczestnictwa w Radzie Ubezpieczonych.
5. Odwołanie członka Rady Ubezpieczonych przed upływem kadencji Rzecznika może
  nastąpić wyłącznie z przyczyn wymienionych w art. 10 ust. 2.
6. Rada Ubezpieczonych działa w oparciu o uchwalony przez siebie i zatwierdzony
  przez Rzecznika regulamin.
7. Członkom Rady Ubezpieczonych nie przysługuje wynagrodzenie za udział w jej
  posiedzeniach.

                                    Art. 26.
1.  Podjęcie czynności przez Rzecznika następuje z urzędu lub na wniosek:
   1) osób, które wystąpiły do niego ze skargą lub prośbą o interwencję;
   2) właściwych organów nadzoru, kontroli lub innych organów władzy
     publicznej.
2. Rzecznik, po zapoznaniu się ze skierowanym do niego wnioskiem, może:
   1) podjąć czynność;
   2) wskazać wnioskodawcy przysługujące mu prawa i środki działania;
   3) przekazać sprawę według właściwości;
   4) nie podjąć czynności, o czym zawiadamia, uzasadniając swoje stanowisko,
     wnioskodawcę oraz osobę, której sprawa dotyczy.
3. Rzecznik, podejmując czynność, bada, czy wskutek działania lub zaniechania
  zakładu ubezpieczeń, towarzystwa emerytalnego lub funduszu emerytalnego nie
  nastąpiło naruszenie prawa lub interesów osób wymienionych w art. 5 ust. 1.
4. Rzecznik lub upoważniony przez niego pracownik Biura Rzecznika może:
   1) występować do zakładów ubezpieczeń, funduszy emerytalnych, towarzystw
     emerytalnych, Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, Polskiego Biura
     Ubezpieczeń Komunikacyjnych o udzielenie informacji lub wyjaśnień, w
     szczególności:
     a) w sprawach indywidualnych, z zastrzeżeniem ust. 5,
     b) w sprawach postanowień ogólnych warunków ubezpieczeń, które według
       Rzecznika są niekorzystne dla osób ubezpieczających, ubezpieczonych,
       uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia,
     c) dotyczących wewnętrznych regulacji tych instytucji, które według
       Rzecznika są niekorzystne dla osób wymienionych w art. 5 ust. 1,
     d) na temat nieprawidłowej obsługi osób wymienionych w art. 5 ust. 1,
       świadczonej przez te instytucje;
   2) zwracać się do ministra właściwego do spraw instytucji finansowych
     w sprawach dotyczących ubezpieczeń obowiązkowych i postulować o ewentualną
     zmianę przepisów regulujących te ubezpieczenia;
    3) przeprowadzać lub zlecać badania na temat sytuacji na rynku
     ubezpieczeniowym i emerytalnym;
   4) występować do stron o poddanie spraw rozstrzygnięciu przez sąd polubowny.
5. Wystąpienie o udzielenie informacji lub wyjaśnień w sprawach indywidualnych
  może nastąpić wyłącznie na wniosek osoby, której sprawa dotyczy.
6. Po zbadaniu sprawy Rzecznik może:
   1) wyjaśnić wnioskodawcy, że nie stwierdził naruszenia praw ani interesów
     osób wymienionych w art. 5 ust. 1;
   2) zwrócić się do podmiotu, w którego działalności stwierdził naruszenie
     prawa lub interesów osób wymienionych w art. 5 ust. 1,  o ponowne
     rozpatrzenie sprawy;
   3) zwrócić się o zbadanie sprawy do właściwych organów, w szczególności do
     Komisji, prokuratury bądź organów kontroli państwowej, zawodowej lub
     społecznej.

                                    Art. 27.
Zakład ubezpieczeń przekazuje Rzecznikowi wzory umów ubezpieczenia i wniosków o
ubezpieczenie, teksty ogólnych warunków ubezpieczeń oraz inne dokumenty i
formularze stosowane przez zakład ubezpieczeń przy zawieraniu umów
ubezpieczenia, w terminie 14 dni od dnia wprowadzenia ich do obrotu,  oraz na
żądanie Rzecznika - taryfy składek ubezpieczeniowych.

                                    Art. 28.
Rzecznik może występować do Sądu Najwyższego o podjęcie uchwały mającej na celu
wyjaśnienie przepisów prawnych budzących wątpliwości lub których stosowanie
wywołało rozbieżności w orzecznictwie.
                                        
                                    Art. 29.
1. Podmiot, który otrzymał wniosek Rzecznika w sprawach objętych zakresem jego
  działania, jest obowiązany niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30
  dni od dnia otrzymania wniosku, poinformować Rzecznika o podjętych
  działaniach lub zajętym stanowisku.
2. Przepis ust. 1 nie wyłącza uprawnień organów i instytucji wynikających
  z odrębnych przepisów.
                                        
                                    Art. 30.
Rzecznik składa corocznie, w terminie 60 dni od zakończenia roku kalendarzowego,
Prezesowi Rady Ministrów sprawozdanie ze swojej działalności oraz uwagi o stanie
przestrzegania prawa i interesów osób, o których mowa w art. 5 ust. 1.
Sprawozdanie jest jawne.

                                   Rozdział 4
                       Zmiany w przepisach obowiązujących
                                        
                                    Art. 31.
W ustawie z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy
emerytalnych (Dz.U. Nr 139, poz. 934, z 1998 r. Nr 98, poz. 610, Nr 106, poz.
668 i Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 110, poz. 1256, z 2000 r. Nr 60, poz. 702,
z 2001 r. Nr 8, poz. 64 i Nr 110, poz. 1189 oraz z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr
153, poz. 1271 i Nr 241, poz. 2074) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 200:
   a) uchyla się ust. 1,
   b) w ust. 2 zdanie wstępne otrzymuje brzmienie:
    "Zadaniem organu nadzoru jest:";
2) uchyla się art. 200a;
3) w art. 202:
   a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:
      "2. Do decyzji organu nadzoru stosuje się art. 127 ust. 3 Kodeksu
         postępowania administracyjnego.",
   b) po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu:
      "3a. Organ nadzoru może nadać decyzji administracyjnej rygor
         natychmiastowej wykonalności, również jeżeli wymaga tego interes
         członków funduszy emerytalnych lub uczestników pracowniczych programów
         emerytalnych.";
4) uchyla się art. 203;
5) po art. 204 dodaje się art. 204a w brzmieniu:
    "Art. 204a. Organ nadzoru może być uczestnikiem postępowania rejestrowego
            dotyczącego towarzystwa emerytalnego lub funduszu emerytalnego.";
6) uchyla się art. 208.
                                        
                                    Art. 32.
W ustawie z dnia 6 lipca 2001 r. o gromadzeniu, przetwarzaniu i przekazywaniu
informacji kryminalnych (Dz.U. Nr 110, poz. 1189 i Nr 154, poz. 1800 oraz z 2002
r. Nr 81, poz. 731 i Nr 89, poz. 804) w art. 20:
1) pkt 7 otrzymuje brzmienie:
   "7) Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych,";
2) uchyla się pkt 8.
                                        
                                    Art. 33.
W ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o
ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 i Nr 240, poz. 2052) w art. 51 uchyla
się pkt 2.

                                   Rozdział 5
                         Przepisy przejściowe i końcowe
                                        
                                    Art. 34.
1. Przewodniczący Komisji powołany przed dniem wejścia w życie niniejszej
  ustawy pełni funkcję do czasu zakończenia kadencji, określonej w ustawie
  z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz.U. z 1996 r.
  Nr 11, poz. 62, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 88, poz. 554, Nr 107, poz. 685,
  Nr 121, poz. 769 i 770 i Nr 139, poz. 934, z 1998 r. Nr 155, poz. 1015,
  z 1999 r. Nr 49, poz. 483, Nr 101, poz. 1178 i Nr 110, poz. 1255, z 2000 r.
  Nr 43, poz. 483, Nr 48, poz. 552, Nr 70, poz. 819, Nr 114, poz. 1193
  i Nr 116, poz. 1216, z 2001 r. Nr 37, poz. 424, Nr 88, poz. 961, Nr 100, poz.
  1084 i Nr 110, poz. 1189, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 41, poz. 365 i Nr
  153, poz. 1271 oraz z 2003 r. Nr 50, poz. 424 i Nr 60, poz. 535).
2. Powołanie Przewodniczącego Komisji na zasadach określonych w niniejszej
  ustawie następuje po zakończeniu kadencji, o której mowa w ust. 1.

                                    Art. 35.
1. Rzecznik powołany przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy pełni
  funkcję do czasu zakończenia kadencji, określonej w ustawie, o której mowa w
  art. 34 ust. 1.
2. Powołanie Rzecznika na zasadach określonych w niniejszej ustawie następuje
  po zakończeniu kadencji, o której mowa w ust. 1

                                    Art. 36 .
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.