Tekst ustawy ustalony ostatecznie po rozpatrzeniu poprawek Senatu
U S T A W A
z dnia 22 maja 2003 r.
o pośrednictwie ubezpieczeniowym
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady wykonywania pośrednictwa ubezpieczeniowego w zakresie
ubezpieczeń osobowych i majątkowych.
Art. 2.
1. Pośrednictwo ubezpieczeniowe polega na wykonywaniu przez pośrednika za
wynagrodzeniem czynności faktycznych lub czynności prawnych związanych
z zawieraniem lub wykonywaniem umów ubezpieczenia.
2. Pośrednictwo ubezpieczeniowe jest wykonywane wyłącznie przez agentów
ubezpieczeniowych lub brokerów ubezpieczeniowych, z zastrzeżeniem art. 3.
3. Pośrednictwo ubezpieczeniowe w zakresie reasekuracji jest wykonywane
wyłącznie przez brokerów ubezpieczeniowych posiadających zezwolenie na
wykonywanie działalności brokerskiej w zakresie reasekuracji (brokerów
reasekuracyjnych).
Art. 3.
Przepisów ustawy nie stosuje się do agenta morskiego i maklera morskiego,
w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 września 2001 r. - Kodeks morski,
w zakresie pośredniczenia w zawieraniu lub wykonywaniu umów ubezpieczenia
morskiego.
Art. 4.
Pośrednik ubezpieczeniowy wykonuje:
1) czynności w imieniu lub na rzecz zakładu ubezpieczeń, zwane dalej
"czynnościami agencyjnymi", polegające na: pozyskiwaniu klientów,
wykonywaniu czynności przygotowawczych zmierzających do zawierania umów
ubezpieczenia, zawieraniu umów ubezpieczenia oraz uczestniczeniu w
administrowaniu i wykonywaniu umów ubezpieczenia, także w sprawach o
odszkodowanie, jak również na organizowaniu i nadzorowaniu czynności
agencyjnych (działalność agencyjna) albo
2) czynności w imieniu lub na rzecz podmiotu szukającego ochrony
ubezpieczeniowej, zwane dalej "czynnościami brokerskimi", polegające na:
zawieraniu lub doprowadzaniu do zawarcia umów ubezpieczenia, wykonywaniu
czynności przygotowawczych do zawarcia umów ubezpieczenia oraz
uczestniczeniu w zarządzaniu i wykonywaniu umów ubezpieczenia również w
sprawach o odszkodowanie (działalność brokerska).
Art. 5.
Pośrednictwo ubezpieczeniowe jest działalnością gospodarczą w rozumieniu
przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej
(Dz.U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.)[1].
Art. 6.
Zawieranie lub wykonywanie umów ubezpieczenia przez członka zarządu zakładu
ubezpieczeń, prokurenta zakładu ubezpieczeń albo przez osobę będącą pracownikiem
zakładu ubezpieczeń, w imieniu i na rzecz tego zakładu, nie jest pośrednictwem
ani wykonywaniem czynności agencyjnych w rozumieniu ustawy.
Rozdział 2
Agent ubezpieczeniowy
Art. 7.
Agentem ubezpieczeniowym jest przedsiębiorca, wykonujący działalność agencyjną
na podstawie umowy agencyjnej zawartej z zakładem ubezpieczeń i wpisany do
rejestru agentów ubezpieczeniowych.
Art. 8.
Działalność agencyjna powinna być wykonywana z zachowaniem staranności
określonej w art. 355 § 2 Kodeksu cywilnego oraz dobrych obyczajów.
Art. 9.
1. Czynności agencyjne mogą być wykonywane wyłącznie przez osobę fizyczną,
która spełnia łącznie następujące warunki:
1) posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
2) nie była prawomocnie skazana za umyślne przestępstwo:
a) przeciwko życiu i zdrowiu,
b) przeciwko wymiarowi sprawiedliwości,
c) przeciwko ochronie informacji,
d) przeciwko wiarygodności dokumentów,
e) przeciwko mieniu,
f) przeciwko obrotowi gospodarczemu,
g) przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi,
h) skarbowe,
3) daje rękojmię należytego wykonywania czynności agencyjnych;
4) posiada co najmniej średnie wykształcenie;
5) odbyła szkolenie prowadzone przez zakład ubezpieczeń zakończone zdanym
egzaminem.
2. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze
rozporządzenia, minimalny zakres szkolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 5,
oraz zakres obowiązujących tematów egzaminu i tryb jego przeprowadzania, z
uwzględnieniem w szczególności konieczności zapewnienia odpowiedniego poziomu
kwalifikacji osób wykonujących czynności agencyjne.
Art. 10.
1. Przedsiębiorca może, na podstawie umowy zawartej z zakładem ubezpieczeń,
wykonywać działalność agencyjną jako działalność uzupełniającą do podstawowej
działalności gospodarczej, bez konieczności wykonywania czynności agencyjnych
przez osoby fizyczne spełniające wymóg określony w art. 9 ust. 1 pkt 5,
jeżeli:
1) działalność agencyjna pozostaje w bezpośrednim związku z podstawową
działalnością tego przedsiębiorcy i nie wymaga szczegółowej wiedzy w
zakresie ubezpieczeń;
2) czas trwania umowy ubezpieczenia nie przekracza 12 miesięcy;
3) wykonuje czynności agencyjne osobiście lub przy pomocy osób
zatrudnionych u tego przedsiębiorcy na podstawie umowy o pracę.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do ubezpieczeń na życie.
Art. 11.
1. Za szkodę wyrządzoną przez agenta ubezpieczeniowego w związku z wykonywaniem
czynności agencyjnych odpowiada zakład ubezpieczeń, na rzecz którego agent
ubezpieczeniowy działa, z zastrzeżeniem ust. 2. Przepisu art. 429 Kodeksu
cywilnego nie stosuje się.
2. Agent ubezpieczeniowy wykonujący czynności agencyjne na rzecz więcej niż
jednego zakładu ubezpieczeń w zakresie tego samego działu ubezpieczeń,
zgodnie z załącznikiem do ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności
ubezpieczeniowej (Dz.U. Nr ..., poz. ...), odpowiada za szkody powstałe z
tytułu wykonywania tych czynności.
3. W zakresie odpowiedzialności za szkody powstałe z tytułu wykonywania
czynności agencyjnych agent ubezpieczeniowy działający na rzecz więcej niż
jednego zakładu ubezpieczeń w zakresie tego samego działu ubezpieczeń,
zgodnie z załącznikiem do ustawy o działalności ubezpieczeniowej, podlega
obowiązkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej.
4. Agent ubezpieczeniowy, który nie spełnił obowiązku zawarcia umowy
ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 3, zgodnie z ogólnymi warunkami tego
ubezpieczenia, jest obowiązany wnieść opłatę na rzecz budżetu państwa w
wysokości stanowiącej równowartość 1000 euro obliczoną w złotych według
średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w tabeli kursów nr 1
każdego roku. Wniesienie opłaty nie zwalnia z obowiązku zawarcia umowy
ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.
5. Do przeprowadzania kontroli spełnienia obowiązku zawarcia umowy
ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 3, uprawniona jest Komisja Nadzoru
Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych, zwana dalej "organem nadzoru".
6. Jeżeli agent ubezpieczeniowy nie okaże dokumentu potwierdzającego zawarcie
umowy ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 3, lub dowodu opłacenia składki za
to ubezpieczenie, organ nadzoru wzywa agenta ubezpieczeniowego, aby w
terminie 30 dni:
1) przedstawił dokumenty potwierdzające zawarcie umowy ubezpieczenia, o
którym mowa w ust. 3, w dacie określonej w przepisach wydanych na
podstawie ust. 8, albo
2) w razie braku dokumentów, o których mowa w pkt 1, uiścił opłatę, o której
mowa w ust. 4, oraz okazał dokumenty potwierdzające późniejsze zawarcie
umowy ubezpieczenia.
7. Opłata, o której mowa w ust. 4, podlega egzekucji w trybie przepisów o
postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
8. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii
Polskiej Izby Ubezpieczeń, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy
zakres ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w ust. 3, termin powstania
obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną, biorąc w
szczególności pod uwagę specyfikę wykonywanej działalności oraz zakres
realizowanych zadań.
Art. 12.
1. Zakład ubezpieczeń udziela agentowi ubezpieczeniowemu upoważnionemu do
zawierania w jego imieniu umów ubezpieczenia, w formie pisemnej pod rygorem
nieważności, pełnomocnictwa do dokonywania czynności agencyjnych w imieniu
tego zakładu.
2. Pełnomocnictwo, o którym mowa w ust. 1, określa w szczególności:
1) zakres działalności agenta ubezpieczeniowego, ze wskazaniem działu, grup
i rodzajów ubezpieczeń;
2) wysokość maksymalnej sumy ubezpieczenia na jaką agent ubezpieczeniowy
może zawrzeć jedną umowę ubezpieczenia;
3) obszar działalności agenta ubezpieczeniowego.
3. Pełnomocnictwo udzielone przez zakład ubezpieczeń nie może zawierać
upoważnienia do udzielania dalszych pełnomocnictw.
4. Jeżeli agent ubezpieczeniowy zawrze z osobą fizyczną spełniającą wymogi
określone w art. 9 ust. 1 umowę dotyczącą wykonywania czynności agencyjnych,
umowa ta nie jest uważana za umowę agencyjną.
Art. 13.
1. Agent ubezpieczeniowy jest obowiązany:
1) okazywać klientowi przy pierwszej czynności należącej do zakresu
działalności agencyjnej oraz na każde żądanie dokument pełnomocnictwa,
o którym mowa w art. 12 ust. 1;
2) zwrócić zakładowi ubezpieczeń dokument pełnomocnictwa, o którym mowa w
art. 12 ust. 1, oraz wszystkie wydane mu druki, materiały i inne dokumenty
oraz rozliczyć się z zainkasowanych składek, jeżeli jego pełnomocnictwo
wygasło lub zostało cofnięte;
3) zachować w tajemnicy wszystkie informacje uzyskane w związku z wyko
nywaniem czynności agencyjnych, dotyczące zakładu ubezpieczeń, drugiej
strony umowy ubezpieczenia oraz podmiotu szukającego ochrony
ubezpieczeniowej; obowiązek ten ciąży na agencie ubezpieczeniowym również
po rozwiązaniu umowy agencyjnej;
4) powiadomić klienta, czy działa na rzecz jednego, czy wielu zakładów
ubezpieczeń, i na żądanie klienta poinformować go o nazwach zakładów
ubezpieczeń, na rzecz których wykonuje działalność agencyjną;
5) doskonalić umiejętności zawodowe.
2. Osoba fizyczna wykonująca czynności agencyjne jest obowiązana okazywać
dokument upoważniający do działania w imieniu agenta ubezpieczeniowego.
Art. 14.
Określenie "agent ubezpieczeniowy" może być używane w nazwie lub reklamie oraz
do oznaczenia działalności wyłącznie przez podmiot wpisany do rejestru agentów
ubezpieczeniowych.
Art. 15.
Agent ubezpieczeniowy nie może wykonywać działalności brokerskiej oraz czynności
brokerskich.
Art. 16.
1. Agent ubezpieczeniowy, mający siedzibę lub miejsce zamieszkania w innym
państwie członkowskim Unii Europejskiej może wykonywać działalność agencyjną
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jest wpisany do odpowiedniego
rejestru w tym państwie.
2. Agent ubezpieczeniowy, który zamierza podjąć działalność agencyjną na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ma obowiązek powiadomić o tym organ
nadzoru.
3. Agent ubezpieczeniowy, o którym mowa w ust. 1, może rozpocząć wykonywanie
działalności agencyjnej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, po uzyskaniu
przez organ nadzoru informacji od organu nadzoru państwa macierzystego o
wpisie agenta do właściwego rejestru.
Art. 17.
1. Agent ubezpieczeniowy, wpisany do rejestru agentów ubezpieczeniowych, może
wykonywać działalność agencyjną na terytorium innego państwa członkowskiego
Unii Europejskiej, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Agent ubezpieczeniowy, który zamierza podjąć działalność agencyjną na
terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, ma obowiązek
powiadomić o tym organ nadzoru.
3. Organ nadzoru, w terminie 30 dni od powiadomienia, o którym mowa w ust. 2,
przekazuje właściwemu organowi nadzoru kraju, w którym agent zamierza
prowadzić działalność, informację o wpisie agenta do rejestru.
Art. 18.
Nadzór nad działalnością agenta ubezpieczeniowego sprawuje zakład ubezpieczeń,
na rzecz którego działa agent ubezpieczeniowy.
Art. 19.
1. Organ nadzoru może przeprowadzić w każdym czasie kontrolę działalności
zakładu ubezpieczeń w zakresie korzystania z usług agentów ubezpieczeniowych.
2. Organ nadzoru może żądać od zakładu ubezpieczeń wyjaśnień i informacji
dotyczących agentów ubezpieczeniowych działających na rzecz danego zakładu
ubezpieczeń.
3. Organ nadzoru może wydawać zalecenia, mające na celu usunięcie stwierdzonych
nieprawidłowości i dostosowanie działalności zakładu ubezpieczeń do przepisów
prawa.
4. Organ nadzoru może zakazać, w drodze decyzji, zakładowi ubezpieczeń
korzystania z usług agenta ubezpieczeniowego w razie naruszenia przez niego
przepisów prawa, niezachowania staranności lub dobrych obyczajów. W takim
przypadku zakład ubezpieczeń jest obowiązany do natychmiastowego rozwiązania
umowy z agentem ubezpieczeniowym oraz cofnięcia mu pełnomocnictwa, o którym
mowa w art. 12 ust. 1.
5. W razie odmowy udzielenia wyjaśnień i informacji, o których mowa w ust. 2,
niewykonywania zaleceń określonych w ust. 3, i zakazu, o którym mowa w ust.
4, organ nadzoru może nakładać na zakład ubezpieczeń kary pieniężne, o
których mowa w art. 212 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej.
6. Organ nadzoru może także nałożyć kary pieniężne określone w art. 212 ust. 1
ustawy o działalności ubezpieczeniowej, jeżeli zakład ubezpieczeń nie zgłasza
do rejestru agentów ubezpieczeniowych osoby, z którą zawarł umowę agencyjną,
lub nie zwraca się z wnioskiem o wykreślenie z rejestru agentów
ubezpieczeniowych osoby, z którą rozwiązał umowę agencyjną, w terminach
określonych odpowiednio w art. 38 i art. 42 ust. 1.
7. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii
organu nadzoru, określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady, zakres
i tryb przeprowadzania kontroli, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem w
szczególności konieczności zapewnienia skutecznej kontroli w zakresie
korzystania przez zakład ubezpieczeń z usług agentów ubezpieczeniowych.
Rozdział 3
Broker ubezpieczeniowy
Art. 20.
Brokerem ubezpieczeniowym jest osoba fizyczna albo prawna posiadająca, wydane
przez organ nadzoru, zezwolenie na wykonywanie działalności brokerskiej i
wpisana do rejestru brokerów ubezpieczeniowych.
Art. 21.
Nadzór nad działalnością brokerów ubezpieczeniowych sprawuje organ nadzoru.
Art. 22.
1. Broker ubezpieczeniowy z tytułu wykonywanej działalności brokerskiej podlega
obowiązkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej.
2. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii
ogólnopolskiej organizacji brokerów i Polskiej Izby Ubezpieczeń, określi,
w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres ubezpieczenia obowiązkowego,
o którym mowa w ust. 1, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz
minimalną sumę gwarancyjną, biorąc w szczególności pod uwagę specyfikę zawodu
brokera ubezpieczeniowego oraz zakres realizowanych zadań.
Art. 23.
Broker ubezpieczeniowy może wykonywać czynności brokerskie wyłącznie przez osoby
fizyczne, które spełniają wymogi określone w art. 28 ust. 3 pkt 1 lit. a)-e).
Art. 24.
1. Broker ubezpieczeniowy nie może:
1) wykonywać działalności agencyjnej ani wykonywać czynności agencyjnych;
2) pozostawać w żadnym stałym stosunku umownym z zakładem ubezpieczeń,
3) być członkiem organów nadzorczych lub zarządzających zakładu ubezpieczeń;
4) posiadać akcji zakładu ubezpieczeń, z wyjątkiem akcji dopuszczonych do
publicznego obrotu.
2. Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie dotyczy umowy
ubezpieczenia, na podstawie której broker ubezpieczeniowy jest ubezpieczonym
lub ubezpieczającym ani umowy zawartej przez brokera ubezpieczeniowego
z zakładem ubezpieczeń, dotyczących sposobu wzajemnego rozliczania się
z tytułu wykonywania czynności brokerskich.
3. W przypadku nabycia lub posiadania akcji, o których mowa w ust. 1 pkt 4,
broker ubezpieczeniowy jest obowiązany powiadomić o tym organ nadzoru.
4. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do członków organów osoby prawnej
prowadzącej działalność brokerską oraz osób wykonujących czynności brokerskie
u brokera ubezpieczeniowego na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy
o dzieło lub innej umowy o podobnym charakterze.
5. Przepis ust. 1 pkt 1 ma zastosowanie do pracowników brokera ubezpie
czeniowego.
Art. 25.
Broker ubezpieczeniowy może zlecić wykonywanie czynności, o których mowa
w art. 4 pkt 2, wymagających specjalistycznej wiedzy innym podmiotom,
z wyłączeniem prawa składania i przyjmowania oświadczeń woli w imieniu klientów.
Art. 26.
1. Broker ubezpieczeniowy jest obowiązany:
1) okazywać zakładowi ubezpieczeń i zleceniodawcy przy dokonywaniu pierwszej
czynności oraz na każde ich żądanie - zezwolenie na wykonywanie
działalności brokerskiej;
2) przed zawarciem umowy ubezpieczenia udzielić na piśmie porady opartej na
wszechstronnej i rzetelnej analizie dostępnych ofert ubezpieczenia,
wystarczającej do opracowania rekomendacji najwłaściwszej umowy
ubezpieczenia oraz pisemnie wyjaśnić podstawy, na których opiera się
rekomendacja;
3) zachować w tajemnicy wszystkie informacje uzyskane w związku z wyko
nywaniem czynności brokerskich; obowiązek ten ciąży na brokerze
ubezpieczeniowym również po rozwiązaniu stosunku umownego ze
zleceniodawcą;
4) poinformować zleceniodawcę, przy pierwszej czynności o posiadanych
akcjach zakładu ubezpieczeń uprawniających do co najmniej 10% głosów na
walnym zgromadzeniu akcjonariuszy oraz, w przypadku brokera będącego osobą
prawną, o akcjach lub udziałach brokera posiadanych przez zakład
ubezpieczeń, uprawniających do co najmniej 10% głosów na walnym
zgromadzeniu akcjonariuszy lub udziałowców;
5) doskonalić umiejętności zawodowe;
6) wykonywać działalność z poszanowaniem interesów stron umowy
ubezpieczenia.
2. Osoby fizyczne wykonujące czynności brokerskie są obowiązane okazywać
dokument upoważniający do działania w imieniu brokera ubezpieczeniowego.
Art. 27.
Określenia "broker ubezpieczeniowy" lub "broker reasekuracyjny" mogą być używane
w nazwie lub reklamie oraz do oznaczenia działalności wyłącznie przez podmiot
posiadający zezwolenie na wykonywanie działalności brokerskiej w zakresie
ubezpieczeń lub w zakresie reasekuracji.
Art. 28.
1. Zezwolenie na wykonywanie działalności brokerskiej w zakresie ubezpieczeń
albo w zakresie reasekuracji, zwane dalej "zezwoleniem", wydaje organ nadzoru
w drodze decyzji.
2. Ten sam podmiot może posiadać zezwolenie zarówno na wykonywanie działalności
brokerskiej w zakresie ubezpieczeń jak i na wykonywanie działalności
brokerskiej w zakresie reasekuracji.
3. Zezwolenie wydaje się na wniosek:
1) osoby fizycznej, która:
a) ma pełną zdolność do czynności prawnych,
b) nie była prawomocnie skazana za umyślne przestępstwo:
- przeciwko życiu i zdrowiu,
- przeciwko wymiarowi sprawiedliwości,
- przeciwko ochronie informacji,
- przeciwko wiarygodności dokumentów,
- przeciwko mieniu,
- przeciwko obrotowi gospodarczemu,
- przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi,
- skarbowe,
c) daje rękojmię należytego wykonywania działalności brokerskiej,
d) posiada co najmniej średnie wykształcenie,
e) zdała egzamin przed Komisją Egzaminacyjną dla Brokerów Ubezpie
czeniowych i Reasekuracyjnych,
f) posiada co najmniej trzyletnie doświadczenie zawodowe w zakresie
ubezpieczeń zdobyte w okresie 5 lat bezpośrednio poprzedzających
złożenie wniosku o uzyskanie zezwolenia na wykonywanie działalności
brokerskiej,
g) zawarła umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu
wykonywania działalności brokerskiej;
2) osoby prawnej:
a) której wszyscy członkowie zarządu spełniają warunki, o których mowa w
pkt 1 lit. a)-d), przy czym co najmniej połowa z nich dodatkowo spełnia
warunki określone w pkt 1 lit. e) i f),
b) spełnia warunek określony w pkt 1 lit. g).
4. Wniosek, o którym mowa w ust. 3, zawiera:
1) oznaczenie przedsiębiorcy, jego siedzibę i adres;
2) numer w rejestrze przedsiębiorców;
3) określenie zakresu działalności brokerskiej, na którą ma być udzielone
zezwolenie;
4) w przypadku osoby prawnej także wskazanie imion i nazwisk członków
zarządu.
5. Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, dołącza się dokumenty potwierdzające
spełnienie warunków niezbędnych do uzyskania zezwolenia.
6. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określa, w drodze
rozporządzenia, wykaz dokumentów, które dołącza się do wniosku, o którym mowa
w ust. 3, z uwzględnieniem w szczególności konieczności przedstawienia
pełnej informacji o podmiotach ubiegających się o wydanie zezwolenia.
Art. 29.
Zezwolenie określa:
1) imię lub imiona i nazwisko oraz adres zamieszkania osoby fizycznej oraz
nazwę, pod którą osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą, a w
przypadku osoby prawnej - określenie firmy i siedzibę;
2) zakres działalności.
Art. 30.
1. W przypadku utraty dokumentu zezwolenia, broker ubezpieczeniowy może
wystąpić do organu nadzoru z pisemnym wnioskiem o wydanie jego duplikatu.
2. Organ nadzoru wystawia duplikat na podstawie posiadanych dokumentów.
3. Duplikat wystawia się na druku odpowiadającym dokumentowi zezwolenia. Na
pierwszej stronie u góry należy umieścić wyraz "DUPLIKAT". Pod tekstem należy
dodać wyrazy "oryginał podpisali" i wymienić nazwiska osób, które podpisały
oryginał zezwolenia, albo stwierdzić nieczytelność podpisów oraz zamieścić
datę wydania duplikatu i opatrzyć okrągłą pieczęcią urzędową. Duplikat
podpisuje osoba upoważniona przez organ nadzoru.
4. Informację o wydaniu duplikatu zezwolenia umieszcza się w teczce akt.
Art. 31.
1. Broker ubezpieczeniowy, mający siedzibę lub miejsce zamieszkania w innym
państwie członkowskim Unii Europejskiej, może wykonywać działalność brokerską
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jest wpisany do odpowiedniego
rejestru w tym państwie.
2. Broker ubezpieczeniowy, który zamierza podjąć działalność brokerską na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ma obowiązek powiadomić o tym organ
nadzoru.
3. Broker ubezpieczeniowy, o którym mowa w ust. 1, może rozpocząć wykonywanie
działalności brokerskiej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, po
uzyskaniu przez organ nadzoru informacji od organu nadzoru państwa
macierzystego o wpisie brokera do właściwego rejestru.
Art. 32.
1. Broker ubezpieczeniowy, posiadający zezwolenie na wykonywanie działalności
brokerskiej wydane przez organ nadzoru, może wykonywać tę działalność na
terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, z zastrzeżeniem
ust. 2.
2. Broker ubezpieczeniowy, który zamierza podjąć działalność brokerską na
terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, ma obowiązek
powiadomić o tym organ nadzoru.
3. Organ nadzoru, w terminie 30 dni od powiadomienia, o którym mowa w ust. 2,
przekazuje właściwemu organowi nadzoru kraju, w którym broker zamierza
prowadzić działalność, informację o posiadaniu przez brokera zezwolenia na
wykonywanie działalności brokerskiej.
Art. 33.
Broker ubezpieczeniowy jest obowiązany informować organ nadzoru o wszystkich
zmianach stanu faktycznego i prawnego dotyczących jego i wykonywanej przez niego
działalności w zakresie art. 28, w terminie 7 dni od dnia zaistnienia zmiany.
Art. 34.
1. Organ nadzoru cofa zezwolenie, w drodze decyzji:
1) jeżeli broker ubezpieczeniowy przestał spełniać wymogi niezbędne do
wykonywania swojej działalności, określone ustawą;
2) na wniosek brokera.
2. Organ nadzoru może cofnąć zezwolenie, jeżeli broker ubezpieczeniowy
wykonuje działalność z naruszeniem przepisów prawa lub w rażący sposób
narusza interesy zleceniodawcy.
3. W przypadku cofnięcia zezwolenia, z przyczyn określonych w ust. 2, o
ponowne wydanie zezwolenia można ubiegać się po upływie 3 lat od dnia
cofnięcia zezwolenia; w tym okresie nie można być członkiem organów
zarządzających lub nadzorczych osoby prawnej prowadzącej działalność
brokerską.
4. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do członków organów zarządzających
lub nadzorczych osoby prawnej wykonującej działalność brokerską.
5. Członkowie organów zarządzających lub nadzorczych osoby prawnej wykonującej
działalność brokerską, której zostało cofnięte zezwolenie na podstawie ust.
2, nie mogą być przez okres 3 lat członkami organów zarządzających lub
nadzorczych osoby prawnej ubiegającej się o wydanie zezwolenia.
6. Zezwolenie wygasa z chwilą śmierci brokera lub z chwilą wykreślenia go z
rejestru przedsiębiorców.
Art. 35.
1. Organ nadzoru może przeprowadzić w każdym czasie kontrolę działalności i
stanu majątkowego podmiotów prowadzących działalność brokerską.
2. Organ nadzoru może żądać od podmiotów prowadzących działalność brokerską
wyjaśnień i informacji dotyczących ich działalności i gospodarki finansowej
oraz zarządzić przekazywanie wymaganych danych.
3. Organ nadzoru może wydawać zalecenia, mające na celu usunięcie stwierdzonych
nieprawidłowości i dostosowanie działalności brokerskiej do przepisów prawa.
4. W przypadku niewykonywania zaleceń, o których mowa w ust. 3, wykonywania
działalności z naruszeniem przepisów prawa, odmowy udzielenia wyjaśnień
i informacji, o których mowa w ust. 2, organ nadzoru może nakładać, w drodze
decyzji:
1) na członków zarządu lub prokurentów podmiotu wykonującego działalność
brokerską, będącego osobą prawną kary pieniężne do wysokości
dziesięciokrotnego ostatnio ogłoszonego przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw;
2) na podmiot wykonujący działalność brokerską, będący osobą prawną - kary
pieniężne do wysokości trzykrotnej prowizji uzyskanej za ostatnie 3
miesiące przed nałożeniem kary;
3) na podmiot wykonujący działalność brokerską, będący osobą fizyczną -
kary pieniężne do wysokości dziesięciokrotnego ostatnio ogłoszonego
przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw.
5. Wpływy z tytułu kar pieniężnych określonych w ust. 4 stanowią dochód
budżetu państwa.
6. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii
organu nadzoru, określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady, zakres
i tryb przeprowadzania kontroli, o której mowa w ust. 1, uwzględniając w
szczególności konieczność zapewnienia skutecznej kontroli działalności i
stanu majątkowego podmiotów prowadzących działalność brokerską.
Art. 36.
1. Tworzy się Komisję Egzaminacyjną dla Brokerów Ubezpieczeniowych i Rease
kuracyjnych, zwaną dalej "Komisją", w składzie:
1) przewodniczący;
2) zastępca przewodniczącego;
3) sekretarz;
4) dwóch członków.
2. Osoby wchodzące w skład Komisji powinny wyróżniać się wysokim poziomem
wiedzy z dziedziny ubezpieczeń osobowych i majątkowych.
3. Osoby wchodzące w skład Komisji powołuje i odwołuje minister właściwy do
spraw instytucji finansowych na wniosek organu nadzoru.
4. Osobom wchodzącym w skład Komisji przysługuje wynagrodzenie za udział
w egzaminie oraz za opracowanie pytań testowych i przygotowanie testów
egzaminacyjnych.
5. Osoba przystępująca do egzaminu ponosi opłatę egzaminacyjną.
6. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określa, w drodze roz
porządzenia, regulamin działania Komisji, sposób przeprowadzenia egzaminu,
wysokość opłaty egzaminacyjnej oraz wysokość wynagrodzenia dla osób
wchodzących w skład Komisji oraz ustala zakres obowiązujących tematów
egzaminacyjnych.
7. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, wydając rozporządzenie,
o którym mowa w ust. 6, uwzględnia konieczność zapewnienia odpowiedniego
sprawdzianu wiedzy kandydatów i sprawnego przeprowadzenia egzaminów, sposób
działania Komisji oraz terminy przyjmowania zgłoszeń i uiszczania opłaty
egzaminacyjnej.
Rozdział 4
Rejestr pośredników ubezpieczeniowych
Art. 37.
1. Pośrednik ubezpieczeniowy podlega wpisowi do rejestru pośredników
ubezpieczeniowych.
2. Rejestr pośredników ubezpieczeniowych składa się z:
1) rejestru agentów ubezpieczeniowych;
2) rejestru brokerów ubezpieczeniowych.
3. Rejestr pośredników ubezpieczeniowych jest jawny i dostępny dla osób
trzecich.
4. Rejestr pośredników ubezpieczeniowych jest prowadzony przez organ nadzoru w
systemie informatycznym.
5. Informacje z rejestru agentów ubezpieczeniowych udzielane są na wniosek i
obejmować mogą:
1) informację, czy przedsiębiorca jest wpisany do rejestru agentów
ubezpieczeniowych;
2) informację, czy osoba fizyczna jest wpisana do rejestru agentów jako
osoba, przy pomocy której agent wykonuje czynności agencyjne;
3) informację o zakładach ubezpieczeń, na rzecz których działa agent oraz o
zakresach pełnomocnictw;
4) informację, czy agent, który działa na rzecz więcej niż jednego zakładu
ubezpieczeń w zakresie tego samego działu ubezpieczeń, zgodnie z
załącznikiem do ustawy o działalności ubezpieczeniowej, zawarł umowę
obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, o którym mowa w
art. 11 ust. 3, w tym także informację o numerze polisy;
5) w przypadku przedsiębiorców wykonujących działalność agencyjną jako
działalność uzupełniającą do podstawowej - również informację o rodzaju
działalności podstawowej oraz rodzajach ubezpieczeń, w zakresie których
wykonywana jest działalność agencyjna.
6. Informacje z rejestru brokerów ubezpieczeniowych udzielane są na wniosek i
obejmują informacje, czy osoba fizyczna lub osoba prawna są wpisane do
rejestru brokerów ubezpieczeniowych.
7. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze
rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb prowadzenia rejestru pośredników
ubezpieczeniowych, a także sposób udostępniania informacji z tego rejestru,
uwzględniając w szczególności konieczność zapewnienia sprawnego
funkcjonowania rejestru.
Art. 38.
Zakład ubezpieczeń składa, wraz z niezbędnymi dokumentami, wniosek o wpisanie do
rejestru agentów ubezpieczeniowych podmiotu, z którym zawarł umowę agencyjną,
niezwłocznie po zawarciu tej umowy lecz nie później niż w terminie 7 dni.
Art. 39.
1. Organ nadzoru dokonuje wpisu do rejestru agentów ubezpieczeniowych na
podstawie wniosku złożonego przez zakład ubezpieczeń.
2. Organ nadzoru może odmówić wpisu do rejestru agentów ubezpieczeniowych
jeżeli osoby fizyczne, przy pomocy których mają być wykonywane czynności
agencyjne, nie spełniają wymogów określonych w art. 9 ust. 1, a w przypadku
przedsiębiorcy wykonującego działalność agencyjną jako działalność
uzupełniającą do podstawowej działalności gospodarczej - jeżeli działalność
agencyjna jest lub będzie wykonywana z naruszeniem warunków określonych w
art. 10. Odmowa wpisu następuje w drodze decyzji.
3. Jeżeli wniosek zakładu ubezpieczeń dotyczy agenta ubezpieczeniowego
wykonującego już działalność agencyjną na rzecz innego lub innych zakładów
ubezpieczeń i wpisanego do rejestru agentów ubezpieczeniowych, organ nadzoru
uzupełnia dane, o których mowa odpowiednio w art. 40 ust. 1 pkt 3, ust. 2 pkt
3 oraz ust. 3 pkt 5.
4. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze
rozporządzenia, sposób składania wniosków o wpis do rejestru agentów
ubezpieczeniowych, zgłaszania zmian, o których mowa w art. 41 ust. 1, oraz
wykaz dokumentów załączanych do takich wniosków i zgłoszeń, mając w
szczególności na uwadze zapewnienie sprawnego funkcjonowania rejestru oraz
pełnej informacji o osobach przy pomocy których mają być wykonywane czynności
agencyjne w zakresie spełniania wymogów określonych w art. 9 ust. 1, jak
również informacji o podmiocie wykonującym działalność agencyjną jako
działalność uzupełniającą do podstawowej działalności gospodarczej w zakresie
warunków określonych w art. 10.
Art. 40.
1. Rejestr agentów ubezpieczeniowych zawiera, w odniesieniu do osób
fizycznych:
1) numer wpisu do rejestru;
2) dane osobowe, obejmujące:
a) imię lub imiona i nazwisko,
b) numer PESEL,
c) miejsce zamieszkania,
d) numer w rejestrze przedsiębiorców,
e) nazwę, pod którą wykonuje działalność gospodarczą,
f) siedzibę i adres,
3) nazwę lub nazwy zakładów ubezpieczeń na rzecz których działa agent
ubezpieczeniowy oraz zakres pełnomocnictw, o których mowa w art. 12
ust. 2;
4) wykaz osób fizycznych, przy pomocy których podmiot wykonuje czynności
agencyjne, zawierający dane określone w pkt 2 lit. a)-c);
5) w przypadku agenta ubezpieczeniowego działającego na rzecz więcej niż
jednego zakładu ubezpieczeń w zakresie tego samego działu ubezpieczeń,
zgodnie z załącznikiem do ustawy o działalności ubezpieczeniowej - numer
polisy potwierdzającej zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej, o którym mowa w art. 11 ust. 3.
2. Rejestr agentów ubezpieczeniowych zawiera, w odniesieniu do przedsiębiorców
nie będących osobami fizycznymi:
1) numer wpisu do rejestru;
2) dane dotyczące podmiotu, obejmujące:
a) nazwę podmiotu lub firmę,
b) siedzibę i adres,
c) numer w rejestrze przedsiębiorców,
3) nazwę lub nazwy zakładów ubezpieczeń na rzecz których działa agent
ubezpieczeniowy oraz zakres pełnomocnictw, o których mowa w art. 12
ust. 2;
4) wykaz osób fizycznych, przy pomocy których podmiot wykonuje czynności
agencyjne, zawierający dane określone w ust. 1 pkt 2 lit. a)-c);
5) w przypadku agenta ubezpieczeniowego działającego na rzecz więcej niż
jednego zakładu ubezpieczeń w zakresie tego samego działu ubezpieczeń,
zgodnie z załącznikiem do ustawy o działalności ubezpieczeniowej - numer
polisy potwierdzającej zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej, o którym mowa w art. 11 ust. 3.
3. Rejestr agentów ubezpieczeniowych zawiera w odniesieniu do przedsiębiorców
wykonujących działalność agencyjną jako działalność uzupełniającą do
podstawowej:
1) numer wpisu do rejestru;
2) dane dotyczące podmiotu, obejmujące:
a) nazwę podmiotu lub firmę,
b) siedzibę,
c) adres podmiotu,
d) numer w rejestrze przedsiębiorców,
3) rodzaj działalności podstawowej;
4) rodzaje ubezpieczeń, w zakresie których wykonuje działalność agencyjną;
5) nazwę lub nazwy zakładów ubezpieczeń na rzecz których działa agent ubez
pieczeniowy oraz zakres pełnomocnictw, o których mowa w art. 12 ust. 2;
6) w przypadku agenta ubezpieczeniowego działającego na rzecz więcej niż
jednego zakładu ubezpieczeń w zakresie tego samego działu ubezpieczeń,
zgodnie z załącznikiem do ustawy o działalności ubezpieczeniowej - numer
polisy potwierdzającej zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej, o którym mowa w art. 11 ust. 3.
Art. 41.
1. Wszelkie zmiany danych, objętych wpisem do rejestru agentów
ubezpieczeniowych, zakład ubezpieczeń zgłasza niezwłocznie, lecz nie później
niż w terminie 7 dni od dnia powzięcia wiadomości przez zakład ubezpieczeń o
ich zaistnieniu. Zakład ubezpieczeń ma obowiązek zapewnienia zgodności danych
dotyczących agentów ubezpieczeniowych wpisanych na jego wniosek do rejestru
agentów ubezpieczeniowych ze stanem faktycznym.
2. Organ nadzoru dokonuje wpisu zmian do rejestru agentów ubezpieczeniowych na
podstawie zgłoszenia dokonanego przez zakład ubezpieczeń.
3. Organ nadzoru może odmówić dokonania wpisu zmian do rejestru agentów
ubezpieczeniowych jeżeli osoby fizyczne, przy pomocy których mają być
wykonywane czynności agencyjne, nie spełniają wymogów określonych w art. 9
ust. 1, a w przypadku przedsiębiorcy wykonującego działalność agencyjną jako
działalność uzupełniającą do podstawowej działalności gospodarczej - jeżeli
działalność agencyjna jest lub będzie wykonywana z naruszeniem warunków
określonych w art. 10. Odmowa dokonania wpisu zmian następuje w drodze
decyzji.
Art. 42.
1. Z chwilą rozwiązania umowy agencyjnej zakład ubezpieczeń jest obowiązany
niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 3 dni, wystąpić do organu
nadzoru z wnioskiem o wykreślenie agenta ubezpieczeniowego z rejestru agentów
ubezpieczeniowych.
2. Jeżeli wniosek dotyczy agenta ubezpieczeniowego wykonującego działalność
agencyjną na rzecz więcej niż jednego zakładu ubezpieczeń, organ nadzoru
zmienia dane, o których mowa odpowiednio w art. 40 ust. 1 pkt 3, ust. 2 pkt 3
oraz ust. 3 pkt 5.
3. Jeżeli przyczyną rozwiązania umowy agencyjnej jest wykonywanie przez agenta
ubezpieczeniowego działalności z naruszeniem przepisów prawa, staranności lub
dobrych obyczajów, fakt ten jest odnotowany w rejestrze agentów
ubezpieczeniowych.
4. Dane dotyczące agenta ubezpieczeniowego wykreślonego z rejestru agentów
ubezpieczeniowych są przechowywane w rejestrze agentów ubezpieczeniowych
przez 10 lat.
Art. 43.
Organ nadzoru, z urzędu, dokonuje wpisu do rejestru brokerów ubezpieczeniowych
z dniem wydania zezwolenia na wykonywanie działalności brokerskiej.
Art. 44.
1. Rejestr brokerów ubezpieczeniowych zawiera, w odniesieniu do osób
fizycznych:
1) numer wpisu do rejestru;
2) dane osobowe, obejmujące:
a) imię lub imiona i nazwisko,
b) numer PESEL,
c) miejsce zamieszkania,
d) siedzibę i adres,
e) numer w rejestrze przedsiębiorców,
f) nazwę, pod którą prowadzi działalność;
3) numer i datę wydania zezwolenia;
4) datę i przyczynę cofnięcia zezwolenia.
2. Rejestr brokerów ubezpieczeniowych zawiera, w odniesieniu do osób prawnych:
1) numer wpisu do rejestru;
2) dane dotyczące podmiotu, obejmujące:
a) nazwę podmiotu lub firmę,
b) numer w rejestrze przedsiębiorców,
c) dane osób wchodzących w skład zarządu obejmujące dane, o których mowa
w ust. 1 pkt 2 lit. a)-c),
d) siedzibę i adres podmiotu,
e) numer i datę wydania zezwolenia;
3) datę i przyczynę cofnięcia zezwolenia.
3. Dane dotyczące brokera ubezpieczeniowego wykreślonego z rejestru są
przechowywane w rejestrze przez 10 lat.
Art. 45.
Organ nadzoru dokonuje wykreślenia brokera ubezpieczeniowego z rejestru brokerów
ubezpieczeniowych w przypadku:
1) cofnięcia zezwolenia;
2) wygaśnięcia zezwolenia.
Art. 46.
Wszystkie zmiany danych, objętych wpisem do rejestru brokerów ubezpieczeniowych,
broker ubezpieczeniowy zgłasza organowi nadzoru niezwłocznie, lecz nie później
niż w terminie 7 dni od dnia zaistnienia tych zmian.
Rozdział 5
Przepisy karne
Art. 47.
1. Kto wykonuje:
1) działalność agencyjną, nie będąc do tego upoważnionym;
2) czynności agenta ubezpieczeniowego, nie będąc do tego upoważnionym;
3) działalność brokerską w zakresie ubezpieczeń lub w zakresie reasekuracji
bez wymaganego zezwolenia;
4) czynności brokerskie, nie będąc do tego upoważnionym
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo karze pozbawienia wolności
do lat 2.
2. Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1 pkt 1
i 3, działając w imieniu osoby prawnej.
Art. 48.
1. Kto, nie będąc agentem ubezpieczeniowym albo brokerem ubezpieczeniowym lub
reasekuracyjnym, używa, do określenia zakresu własnej działalności
gospodarczej lub w reklamie, oznaczeń, o których mowa w art. 14 i art. 27,
wskazujących na wykonywanie działalności agencyjnej albo działalności
brokerskiej w zakresie ubezpieczeń lub reasekuracji
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo karze pozbawienia
wolności do roku.
2. Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1,
działając w imieniu osoby prawnej.
Rozdział 6
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 49.
W ustawie z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 86, poz. 960,
z 2001 r. Nr 5, poz. 43, Nr 60, poz. 610, Nr 76, poz. 811, Nr 100, poz. 1085 i
Nr 129, poz. 1441, z 2002 r. Nr 129, poz. 1441, Nr 135, poz. 1143, Nr 141, poz.
1178 i 1180 i Nr 216, poz. 184 oraz z 2003 r. Nr 7, poz. 78) w załączniku do
ustawy:
1) w części II:
a) dodaje się ust. 23 i 24 w brzmieniu:
"23. Od dokonania wpisu do rejestru agentów ubezpieczeniowych 100 zł
24. Od zmiany wpisu do rejestru agentów ubezpieczeniowych 50 zł",
b) w kolumnie 4 dodaje się pkt 4 w brzmieniu:
"4) zmiana wpisu do rejestru agentów ubezpieczeniowych obejmująca:
a) imiona i nazwisko, numer PESEL, adres zamieszkania, numer w
rejestrze przedsiębiorców, nazwę, pod którą wykonywana jest
działalność gospodarcza, siedzibę i adres - w przypadku agenta
ubezpieczeniowego będącego osobą fizyczną,
b) nazwę podmiotu lub firmę, siedzibę i adres, numer w rejestrze
przedsiębiorców - w przypadku agenta ubezpieczeniowego będącego
osobą prawną,
c) nazwę podmiotu lub firmę, siedzibę, adres podmiotu, numer w
rejestrze przedsiębiorców - w przypadku agentów ubezpieczeniowych
wykonujących działalność agencyjną jako działalność uzupełniającą do
podstawowej,
d) imiona i nazwisko, numer PESEL, adres zamieszkania - w przypadku
osób fizycznych, przy pomocy których agent wykonuje czynności
agencyjne";
2) w części IV uchyla się ust. 38.
Rozdział 7
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 50.
1. Osoby posiadające, w dniu wejścia w życie ustawy, zezwolenie na wykonywanie
działalności brokerskiej podlegają z urzędu wpisowi do rejestru brokerów
ubezpieczeniowych.
2. Osoby posiadające, w dniu wejścia w życie ustawy, zezwolenie na wykonywanie
działalności brokerskiej, a niespełniające wymogu w zakresie wysokości
minimalnej sumy gwarancyjnej ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z
tytułu prowadzonej działalności są obowiązane, w terminie 12 miesięcy od dnia
wejścia w życie ustawy, dostosować się do tego warunku, pod rygorem cofnięcia
zezwolenia.
3. Osoby, które, przed dniem wejścia w życie ustawy, zdały egzamin przed
Komisją Egzaminacyjną dla Brokerów Ubezpieczeniowych i Reasekuracyjnych, a
nie wystąpiły o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności brokerskiej,
mogą wystąpić o takie zezwolenie bez konieczności ponownego zdawania
egzaminu, jeżeli spełniają warunki określone w ustawie, oraz mogą wykonywać
czynności brokerskie przy pomocy osób fizycznych, o których mowa w art. 23.
Art. 51.
1. Zakład ubezpieczeń jest obowiązany, w terminie 60 dni od dnia wejścia w
życie ustawy, zgłosić do rejestru agentów ubezpieczeniowych wszystkie
podmioty, z którymi ma zawarte umowy agencyjne.
2. Osoba fizyczna, która na podstawie dotychczasowych przepisów posiada
zezwolenie na wykonywanie czynności agenta ubezpieczeniowego zostaje wpisana
do rejestru agentów ubezpieczeniowych określonego w art. 40, jeżeli wykonuje
czynności agencyjne w dniu wejścia w życie ustawy.
Art. 52.
Przepisy art. 16, art. 17, art. 31 i art. 32 stosuje się od dnia uzyskania
członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej.
Art. 53.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.
-----------------------------------------------------------------------------
[1] Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz.U. z 2000 r. Nr 86, poz.
958 i Nr 114, poz. 1193, z 2001 r. Nr 49, poz. 509, Nr 67, poz. 679, Nr 102,
poz. 1115 i Nr 147, poz. 1643 oraz z 2002 r. Nr 1, poz. 2, Nr 115, poz. 995 i
Nr 130, poz. 1112).